Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ειδωλολατρεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ειδωλολατρεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 12 Ιουλίου 2013

Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ: ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ & Χρυσή Αυγή παράλληλη ιδεοληψία



ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ & Χρυσή Αυγή παράλληλη ιδεοληψία

Τό αὐτοαποκαλούμενο Ἐθνικιστικό κόμμα «Λαϊκός Σύνδεσμος Χρυσή Αὐγή» παρά τό αὐταπόδεικτο γεγονός ὅτι ὁ Ἐθνικισμός ἀποτελεῖ παθογένεια καί ἐκτροπή ἀπό τόν Ἐθνισμό, πού εἶναι ἡ ὑγιής φιλοπατρία στήν ἐπίσημη ἰστοσελίδα του (http://www.xryshaygh.com/index.php/enimerosi/view/ mh-krinete-ina-mh-krithhte#.Ud04r6wcX-s) στίς 22/4/2013 ἀπαντώντας στίς καταγγελίες μας ὁμολόγησε ὅτι: «Ναι, κάποιοι νέοι της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ εόρτασαν το χειμερινό ηλιοστάσιο, μία ημέρα ιερή της Παράδοσης του Ελληνισμού για χιλιάδες χρόνια» καί ἔτσι ἀπεκάλυψε πασίδηλα τόν παγανιστικό καί ἀποκρυφιστικό του χαρακτῆρα πού ὅπως ἔχομε γνωστοποιήσει ἀποδεικνύεται καί ἀπό τά δημοσιευμένα κείμενα τοῦ Γεν. του Γραμματέως. http://www.imp.gr /2012-03-27-20-22-23/510-απάντηση-του-σεβασμιωτάτου-μας-στις-συκοφαντίες-του-γενικού-γραμματέα-της-χρυσής-αυγής-κ-νίκου-μιχαλολιάκου.html , http://www.imp.gr/home/epikaira-arxeio /12-daynews/503-οι-χρυσαυγίτες-είναι-νεο-παγανιστές-και-όχι-χριστιανοί-ορθόδοξ οι.html , http://www.imp.gr/2012-03-27-20-22-23/502-κρίσιμα-ερωτήματα-για-το-κόμμα-λαϊκός-σύνδεσμος-χρυσή-αυγή. html.
Παρά τά ἀνωτέρω ὅμως τά δημοσκοπικά ποσοστά τῆς Χρυσῆς Αὐγῆς θά αὐξάνονται ὅσο παρατείνεται ἡ δοκιμασία τῆς καταλήψεως τῆς Χώρας ἀπό τήν λαθρομετα-νάστευση καί οἱ «χρήσιμοι ἠλίθιοι» τοῦ πολιτικοῦ μας συστήματος ὅπως τούς ἀποκαλοῦν τά διεθνιστικά κέντρα συνεχίζουν τήν ἐθελόδουλη καί ὑποθερμική συνοδοιπορία μαζί τους.
Εἶναι ὅμως πολύ σημαντικό τό γεγονός ὅτι πλέον δημόσια καί πανηγυρικά ἔχει διακηρυχθεῖ ἀπό τήν Χρυσή Αὐγή ἡ παγανιστική της πίστη στόν ψευδοθεό Φοῖβο-Ἀπόλλωνα-Ἥλιο σέ ἕνα ἀνθωποποίητο εἴδωλο κατασκεύασμα τοῦ Ὁμήρου καί τοῦ Ἠσιόδου ὅπως καταγράφει ὁ πολύς Ἠρόδοτος στό Β΄ βιβλίο τῶν Ἱστοριῶν του «Οὕτοι δέ εἰσίν οἱ ποιήσαντες θεογονίην Ἕλλησι καί τοῖσι θεοῖσι τάς ἐπωνυμίας δόντες καί τιμᾶσθαι καί τέχνας διελόντες καί εἴδεα αὐτῶν σημήναντες» (αὐτοί δηλ.Ὅμηρος καί Ἠσίοδος εἶναι ἐκεῖνοι πού συνέθεσαν στούς Ἕλληνες τήν θεογονία των καί ἔδωσαν στούς θεούς τά ὀνόματά των καί τάς πρεπούσας σέ αὐτούς τιμάς καί ἐμοίρασαν σέ αὐτούς τάς τεχνικάς ἐπιδεξιότητας καί καθώρισαν σέ αὐτούς τήν ἐξωτερική τους ἐμφάνιση).
Ἄλλωστε τό ἄστρο τοῦ πλανητικοῦ μας συστήματος, ἕνα ἀπό τά δισεκατομμύρια τοῦ Γαλαξία μας δέν παύει νά εἶναι παρά μία ἄλογη καί ἀσυνείδητη μάζα ἐνέργειας πού ἐξαγγέλει τήν ἄπειρη σοφία, τήν ὑπερμαθηματική ἀκρίβεια καί τήν τελονομία τοῦ αἰωνίου Δημιουργοῦ.

Ἐκεῖνο ὅμως πού δημιουργεῖ μεγάλη αἴσθηση εἶναι τό γεγονός ὅτι αὐτή τήν παγανιστική ἰδεοληψία τοῦ κόμματος τῆς Χρυσῆς Αὐγῆς περιπαθῶς ἀσπάζεται καί ἡ διά δικαιοπρακτικῆς συμβάσεως (!!!) οἰκογένεια τοῦ Προέδρου τοῦ ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ κ. Ἀλέξη Τσίπρα ὅπως ἀποδεικνύεται ἀπό τίς καταχωρήσεις τῆς γνωστῆς δημοσιογράφου κ. Νίτσας Λουλέ, στό ἀξιόλογο βιβλίο της «Κωστής Στεφανόπουλος, ἕνας μοναχικός Πρόεδρος» πού κυκλοφορήθηκε τό 2012.
Στό βιβλίο διαβάζουμε ἐπί λέξει: «Τον Ιούνιο του 2011, στην Αίγινα, στο κτήμα του ζεύγους Φλαμπουράρη, το γλέντι καλά κρατεί, γίνονται τα βαφτίσια του γιού του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ.
Το «Τσιπράκι, ο γιός του Αλέξη και της Περιστέρας, γίνεται ενός έτους και παίρνει επίσημα, χωρίς κολυμβήθρα και παπά, το όνομα Παύλος-Φοίβος. Κάποιοι τα χάνουν όταν βλέπουν τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας να περνά το κατώφλι. Και μόνον εκείνος δεν δείχνει να έχει πρόβλημα.
Αργότερα θα πει: «Αφού με κάλεσαν, γιατί να μην πάω;» καί ὅπως δημοσιεύτηκε χωρίς νά διαψευσθῆ (ΣΤΟΧΟΣ 20/6/2013) ἡ διπλή ὀνοματοδοσία ἔγινε μετ’ ἀπαίτησιν τῆς «δικαιοπρακτικῆς» συντρόφου τοῦ κ. Τσίπρα κας Περιστέρας Μπαζιάνα, ἡ ὁποία εἶναι φανατική δωδεκαθεΐστρια καί «εὐλαβεῖται» καί αὐτή τόν ἀνύπαρκτο Θεό Φοῖβο-Ἀπόλλωνα-Ἥλιο συμπίπτουσα μυστηριωδῶς (!!!) μέ τήν θρησκευτική ἰδεοληψία τῆς παγανιστικῆς Χρυσῆς Αὐγῆς γεγονός πού δέν φαίνεται νά ἐνοχλεῖ οὐδόλως τόν ἀγνωστικιστή καί ἄθεο κατά δήλωσή του κ. Ἀλέξη Τσίπρα.

Ὡς γνωστόν ἡ ἀοίδιμοι ἀρχαίοι ἡμῶν πρόγονοι οἱ εἰς τό σκότος τῆς πολυθεΐας καί τῶν εἰδώλων εὑρισκόμενοι θεωροῦσαν μεγάλη τύχη νά τελέσουν τήν ὀνοματοδοσία τῶν παιδιῶν τους κατά τό θερινό ἡλιοστάσιο 22-23 Ἰουνίου ἀσφαλῶς γιά νά «εὐλογηθοῦν» ἀπό τό ἄλογο καί ἀσυνείδητο ἄστρο τῆς ἡμέρας.
Ὁ «μικροπολιτικός» τῆς Ἐφημερίδος «ΤΑ ΝΕΑ» στίς 18/6/2013 δημοσιοποίησε πληροφορία ὅτι ἡ δικαιοπρακτική «οἰκογένεια» τοῦ κ. Τσίπρα προέβη εἰς ὀνοματοδοσία καί τοῦ δευτέρου τέκνου της πάλι κατά τό θερινό ἡλιοστάσιο τοῦ 2013, στό ὁποῖο ἔδωσε τό ὄνομα Ἐρνέστος-Ὀρφέας ἀπό τόν Ἀργεντινό ἐπαναστάτη Τσέ Γκεβάρα πού δολοφονήθηκε στήν Βολιβία καί τόν μυθικό ποιητή Ὀρφέα πού καί αὐτός θεωρεῖται ἱδρυτής τοῦ δωδεκαθέου. Εἶναι γνωστά ἄλλωστε τά κατά τήν ἀρχαιότητα Ὀρφικά μυστήρια, τελετουργίες παγανισμοῦ καί ἀποκρυφισμοῦ.
Ἀντιλαμβάνεται λοιπόν κανείς μετά τά ἀνωτέρω εὔληπτα ὅτι τά φερόμενα ὡς ἄκρα ἐνῶ βυσσοδομοῦν τό ἕνα κατά τοῦ ἄλλου, ἔχουν καί ἐκλεκτικές συγγένειες (!!!), τήν κοινή παγανιστική καί ἀποκρυφιστική πίστη πού μισεῖ καί ἐχθρεύεται τόν ἀληθινό ζῶντα Θεό τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως.

Ο  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
+ ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/07/blog-post_4330.html

Κυριακή 7 Απριλίου 2013

Οἱ Ἀπολογηταί καί τό ἔργον τῶν ἐνάντιον εἰδωλολατρῶν, Ἰουδαίων καί Φιλοσόφων. Μητροπολίτου Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως κ. Ἰερεμίου

Οἱ πολογηταί καί τό ἔργον τῶν ἐνάντιον εἰδωλολατρῶν, Ἰουδαίων καί Φιλοσόφων

Μητροπολίτου Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως κ. Ἰερεμίου

Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως κ. Ἰερεμίας εἰς ἐγκύκλιον κήρυγμά του ὑπό ἡμερομηνίαν 24ην Μαρτίου ἀσχολεῖται μέ τούς «ἀπολογητάς», οἱ ὁποῖοι ἔγραφον λόγους, διά νά καταρρίψουν κατηγορίας τῶν εἰδωλολατρῶν, τῶν Ἰουδαίων καί τῶν φιλοσόφων ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν. Τό κήρυγμα ἔχει ὡς ἀκολούθως:
«1. Ἐπανερχόμαστε, ἀδελφοί μου χριστιανοί, στά πατερικά μας κηρύγματα. Τήν μελέτη μας στούς ἁγίους Πατέρες τήν κάνουμε κατά χρονολογική σειρά. Ἔτσι τούς σπουδάζουμε καλύτερα καί τούς ἐκτιμοῦμε καλύτερα. Τά ὅσα εἴπαμε μέχρι τώρα γιά τούς Πατέρες ἀνήκουν στόν δεύτερο αἰώνα. Σ᾽ αὐτόν τόν αἰώνα πού μελετᾶμε θά συναντήσουμε τώρα καί τούς Ἀπολογητές.
Οἱ Ἀπολογητές, χριστιανοί μου, ἔκαναν ἕνα δύσκολο καί σπουδαῖο ἔργο. Αὐτοί ἔγραφαν λόγους, γιά νά καταρρίψουν τίς κατηγορίες, πού διατύπωναν οἱ εἰδωλολάτρες καί οἱ Ἰουδαῖοι καί οἱ φιλόσοφοι ἐναντίον τῶν χριστιανῶν.
Ἀλλά ἄν ἐξετάσουμε καλύτερα τίς πραγματεῖες τῶν Ἀπολογητῶν, θά δοῦμε ὅτι αὐτά πού ἔγραφαν δέν τά ἔγραφαν μόνον γιά τούς κατήγορους τῆς πίστης μας, ἀλλά τά ἔγραφαν καί γιά τούς ἴδιους τούς χριστιανούς, γιά νά στηριχθοῦν στήν πίστη τους. Ἔτσι ἔχουν μεγάλη καί σπουδαία σημασία τά συγγράμματα τῶν Ἀπολογητῶν καί πρέπει νά τά διαβάζουμε.

2. Στήν πραγματικότητα ὅμως, ἀδελφοί μου χριστιανοί, ἡ πίστη μας δέν ἔχει ἀνάγκη ἀπό λογικά ἐπιχειρήματα, γιά νά νοήσουμε ὅτι εἶναι ἀληθινή. Ἡ χριστιανική μας πίστη εἶναι βίωμα καρδιᾶς. Καί ἡ καρδιά πού θρησκεύει ἔχει δικά της ἐπιχειρήματα, δυνατότερα καί πειστικότερα ἀπό τά ἐπιχειρήματα πού ἔχει τό μυαλό.
Γι᾽ αὐτό καί βλέπουμε μιά ἀγράμματη γιαγιά καί ἕνα μικρό παιδί νά πιστεύουν δυνατά στό Χριστό, ἐνῶ βλέπουμε καί ἀκοῦμε ἐπιστήμονες νά εἶναι ψυχροί πρός τήν ἀληθινή μας πίστη, ἀκόμη δε καί νά ἀμφιβάλλουν γι᾽ αὐτήν. Ἄσχετα ὅμως μέ αὐτό, οἱ Ἀπολογητές, πού χρησιμοποιοῦσαν λογικά ἐπιχειρήματα, γιά νά ὑπερασπίσουν τήν πίστη, πρόσφεραν μεγάλο καί σπουδαῖο ἔργο. Ἀπέδειξαν ὅτι ἡ πίστη μας εἶναι μέν ὑπέρλογος, ἀλλά δέν εἶναι παράλογος.
Δέν εἶναι ἐνάντια στήν ἀνθρώπινη λογική. Μέ τό εἶδος αὐτό τοῦ λόγου πού παρουσίασαν οἱ Ἀπολογητές ἄνοιξαν τά φτερά τους πρός τά ἔξω. Ἡ Ἐκκλησία τώρα κάνει διάλογο καί μέ τούς κατηγόρους της καί τούς ἀποδεικνύει μέ ἰσχυρά ἐπιχειρήματα ὄχι μόνο τή δική της ἀλήθεια, ἀλλά καί τή δική τους πλάνη καί τό δικό τους ψεῦδος.
Μέ τά συγγράμματα τῶν Ἀπολογητῶν ὁ χριστιανισμός φεύγει ἀπό μιά στενότητα, ἄς τό πῶ ἔτσι καί παρουσιάζεται σάν μιά ὑψηλή διδασκαλία, ἀνώτερη ἀπ᾽ ὅλες τίς φιλοσοφίες πού ἀκούστηκαν· σάν μιά διδασκαλία μέ πολύ βαθύ καί ὑψηλό περιεχόμενο πού ἀνεβάζει τήν κοινωνία καί ὀμορφαίνει τήν ζωή τοῦ ἀνθρώπου. Θά ἤθελα τώρα, ἀδελφοί χριστιανοί, νά σᾶς πῶ τίς κύριες κατηγορίες πού ἔλεγαν οἱ εἰδωλολάτρες ἐναντίον τῆς πίστης μας καί ἀνάγκαζαν τούς Ἀπολογητές νά γράφουν συγγράμματα, γιά νά τίς ἀποκρούσουν:

3. Ὡς πρώτη κατηγορία ἐναντίον τῶν χριστιανῶν ἔλεγαν ὅτι αὐτοί εἶναι ἄθεοι. Ἀκοῦστε ἀδελφοί μου, γιατί ἔλεγαν τήν κατηγορία αὐτή. Ὅπως εἶναι γνωστόν οἱ εἰδωλολάτρες πίστευαν σέ πολλούς θεούς, ἐνῶ οἱ χριστιανοί πίστευαν σέ ἕνα Θεό, τόν ἀληθινό Θεό.
Ἀλλά ὅπως, ὅταν ἕνας ἄνθρωπος ἀγαπάει ἕνα μόνο ἄνθρωπο στή γῆ καί μισεῖ ὅλους τούς ἄλλους, ὁ ἄνθρωπος αὐτός χαρακτηρίζεται δίκαια μισάνθρωπος, ἔτσι καί οἱ χριστιανοί. Ἐπειδή δήλωναν ὅτι λατρεύουν ἕνα μόνο Θεό, τόν Χριστό, καί δέν παραδέχονται τό πλῆθος τῶν λεγομένων ἄλλων θεῶν, γι᾽ αὐτό χαρακτηρίζονταν ὡς ἄθεοι ἀπό τούς εἰδωλολάτρες.
Οἱ εἰδωλολάτρες εἶχαν σύνθημα πού ἔλεγε: Θάνατος στούς ἀθέους!...Καί ἐννοοῦσαν μέ αὐτό θάνατο στούς χριστιανούς. Ἀκόμη περισσότερο οἱ χριστιανοί χαρακτηρίζονταν ὡς ἄθεοι, γιατί δέν παραδέχονταν τόν αὐτοκράτορα ὡς θεό καί ἀρνοῦνταν νά τόν λατρεύσουν.

4. Δεύτερη κατηγορία ἐναντίον τῶν χριστιανῶν ἦταν ὅτι αὐτοί κάνουν βρεφοκτονία. Ὅπως ξέρουμε τό Μυστήριο πού τρέφει τούς χριστιανούς εἶναι ἡ Θεία Κοινωνία. Δηλαδή, ἡ βρώση καί ἡ πόση τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ.
Τό Μυστήριο αὐτό φυλαγόταν ἀπό τούς χριστιανούς ὡς ἀπόρρητο, ὡς μεγάλο μυστικό γιά νά μή τό ἀκούσουν οἱ βέβηλοι εἰδωλολάτρες. Καχύποπτοι ὅμως οἱ εἰδωλολάτρες σχημάτισαν τήν πλανεμένη γνώμη ὅτι οἱ χριστιανοί συγκεντρώνονται καί πίνουν αἷμα μικροῦ παιδιοῦ.
Ἔτσι δημιούργησαν τήν κατηγορία τῆς βρεφοκτονίας καί ἀνθρωποφαγίας, ἡ ὁποία χαρακτηρίστηκε μέ τή μυθική ὀνομασία «θυέστεια δεῖπνα», πού θυμίζει τά ἀνοσιουργήματα τοῦ οἴκου τῶν Ἀτρειδῶν.

5. Τρίτη κατηγορία ἐναντίον τῶν χριστιανῶν ἦταν ἡ ἀνηθικότητα. Ἐπειδή οἱ χριστιανοί μιλοῦσαν συνέχεια γιά ἀγάπη καί ὀνομάζονταν μεταξύ τους «ἀδελφοί» καί «ἀδελφές» καί ἔκαναν «ἀγάπες», δηλαδή δεῖπνα μετά τήν θεία Εὐχαριστία, οἱ εἰδωλολάτρες τά παρεξήγησαν ὅλα αὐτά καί φαντάστηκαν ὅτι μεταξύ τῶν χριστιανῶν συμβαίνουν ποικίλες ἀνηθικότητες. Πρέπει νά ξέρουμε ὅτι στά θρησκεύματα τῶν εἰδωλολατρῶν ἦταν συνηθισμένες οἱ ἀνηθικότητες καί ὀνομάζονταν «ὄργια». Ἔτσι λοιπόν οἱ εἰδωλολάτρες μέ ἀφορμή αὐτά πού συνέβαιναν σ᾽ αὐτούς, νόμιζαν ὅτι καί οἱ χριστιανοί στίς συγκεντρώσεις τους κάνουν παρόμοιες ἀνηθικότητες καί ὄργια καί τούς κατηγόρησαν λοιπόν γιά «οἰδιποδείους μίξεις».

6. Ἐναντίον αὐτῶν τῶν κατηγοριῶν, ἀλλά καί ἄλλων πολλῶν κατά διάφορες ἐποχές ἔγραψαν οἱ Ἀπο- λογητές. Ὡς πρῶτος Ἀπολογητής χρονολογικά φέρεται ὁ Κοδρᾶτος ἀπό τήν Μικρά Ἀσία. Ὁ Κοδρᾶτος τό ἔτος 124 μ.Χ. ἔγραψε Ἀπολογία, τήν ὁποία ἔδωσε στόν αὐτοκράτορα Ἀδριανό.
Δέν ἔχουμε σήμερα τό ἔργο αὐτό, τό ὁποῖο ἐπαινεῖ ὁ Εὐσέβιος στήν Ἐκκλησιαστική του ἱστορία. Λέγει ὅτι ἡ Ἀπολογία τοῦ Κοδράτου ἀποδεικνύει τήν ὀρθή του πίστη, στηριζόμενη στήν διδασκαλία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, ἀλλά ἀποδεικνύει καί τήν εὐφυΐα του. Κάποιος εἶπε ὅτι ἡ Ἀπολογία αὐτή τοῦ Κοδράτου εἶναι ἡ Πρός Διόγνητον Ἐπιστολή, γιά τήν ὁποία θά σᾶς μιλήσω ἄλλοτε. Ἡ γνώμη ὅμως αὐτή δέν ἔχει δυνατό στηριγμό».

   Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φύλ. 1970, 5 Απριλίου 2013
http://anavaseis.blogspot.gr/2013/04/blog-post_2805.html

Πέμπτη 14 Μαρτίου 2013

Η σατανική πομπή του ειδωλολατρικού καρναβαλιού. Πρωτοπρ. Ἄγγελος Ἀγγελακόπουλος

Η σατανική πομπή του ειδωλολατρικού καρναβαλιού

Πρωτοπρ. Ἄγγελος Ἀγγελακόπουλος  ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγίας Παρασκευῆς Καλλιπόλεως Πειραιῶς

Ἐν Πειραεῖ 10-3-2013
Ὁ χρόνος γυρίζει καί φεύγει. Καί μαζί μέ τόν χρόνο γερνᾶμε καί φεύγουμε κι ἐμεῖς. Κάθε χρόνο ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας, γιά νά μᾶς ὑπενθυμίσει αὐτή τή ρευστότητα καί τήν παροδικότητα τῶν ἐπιγείων πραγμάτων, ἐπαναλαμβάνει τόν ἑόρτιο κύκλο, ἐπισημαίνοντας ὅτι, ἐάν δέν μποῦμε μέσα στόν σωτηριώδη χρόνο, ἐάν δέν ἐνταχθοῦμε μέσα στό γεγονός τῆς Θείας Οἰκονομίας, αὐτός ὁ χρόνος μέσα, στόν ὁποῖο ζοῦμε, δέν ἔχει καμμία σημασία. Μερικές φορές, μάλιστα, εἶναι καί ἐπικίνδυνος, ἄν δέν τόν ἀξιοποιήσουμε καταλλήλως.
Νά, λοιπόν, πού καί φέτος ξαναβρισκόμασθε στήν περίοδο τοῦ κατανυκτικοῦ Τριωδίου. Αἰῶνες ἐπί αἰώνων ἑορτάζουμε τήν περίοδο αὐτή τοῦ Τριωδίου. Καί ἐπί τόσους αἰῶνες ἐπισημαίνεται ὄτι θά πρέπει νά προσπαθήσουμε ὅλοι μας, ὅλοι ὅσοι ἔχουμε σχέση μέ τήν Ἐκκλησία, ὅλοι ὅσοι ἔχουμε λάβει τό ἅγιον Βάπτισμα, νά ἐγκαταλείψουμε τίς κοσμικές συνήθειες, νά ἀποκρούσουμε τίς πονηρίες καί μεθοδίες τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος ἰδιαίτερα τίς ἡμέρες αὐτές ἐπιτίθεται, δρᾶ καί ἐνεργεῖ περισσότερο.
Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας ἐπιθυμεῖ νά μᾶς προετοιμάσει γιά τόν ἀγώνα τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Καί βάζει αὐτές τίς τρεῖς πρῶτες ἑβδομάδες τοῦ Τριωδίου (τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου, τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ, τῆς Δευτέρας Παρουσίας καί τῆς Κρίσεως), εἰς τρόπον ὥστε νά μήν μᾶς φανεῖ πολύ δύσκολος ὁ ἀγώνας τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἀλλά σιγά-σιγά νά συνηθίσουμε σ’αὐτόν τόν ἀγώνα, ἀκούγοντας τά ἀναγνώσματα, τούς κατανυκτικούς ὕμνους καί τό κήρυγμα τῆς Ἐκκλησίας.
Σύμφωνα μέ τό συναξάρι τῆς Κυριακῆς τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου[1], οἱ ἅγιοι Πατέρες, μέ τό βιβλίο αὐτό τοῦ Τριωδίου, ἔχουν σκοπό νά μᾶς θυμίσουν μέ συντομία ὅλες τίς εὐεργεσίες, πού ἔκανε ὁ Ἅγιος Τριαδικός Θεός ἀπό τήν ἀρχή σ’ἐμᾶς. Θέλουν νά ὑπογραμμίσουν σέ ὅλους μας ὄτι πλασθήκαμε ἀπ’Αὐτόν καί παραβήκαμε τήν ἐντολή, πού μᾶς ἔδωσε γιά τήν πνευματική μας ἐξάσκηση καί γι’αὐτό διωχθήκαμε ἀπό τόν Παράδεισο.
Κι ἀκόμη ὄτι ὁδηγηθήκαμε στήν πτώση ἀπό τόν φθόνο τοῦ ἀρχεκάκου ὄφεως καί ἐχθροῦ μας, τοῦ διαβόλου, ὁ ὁποῖος ἔπεσε ἀπό τόν οὐρανό ἐξ αἰτίας τοῦ ἐγωισμοῦ του καί εἴμασταν διαρκῶς στερημένοι ἀπό τά ἀγαθά τοῦ Θεοῦ καί ὁδηγούμενοι ἀπό τόν διάβολο. Θέλουν νά μᾶς θυμίσουν ἀκόμη ὄτι ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός, ἀπό τήν πολλή καί ἀνιδιοτελῆ Του ἀγάπη γιά’μᾶς κατέβηκε ἀπό τόν οὐρανό καί κατοίκησε στή μήτρα τῆς Ἁγίας Παρθένου καί ἔγινε ἄνθρωπος καί μέ τήν ὅλη ζωή Του μᾶς ἔδειξε τόν δρόμο γιά τήν ἄνοδό μας στόν οὐρανό.
Αὐτό τό πέτυχε πρωτίστως μέ τήν ταπείνωσή Του, τή νηστεία, τήν ἀποχή ἀπό κάθε κακό, ἀλλά καί μέ ὅλες τίς πράξεις Του. Κι ἀκόμη θέλουν οἱ ἅγιοι Πατέρες μας νά μᾶς ὑπενθυμίσουν ὄτι ὁ Χριστός ἔπαθε για’μᾶς, σταυρώθηκε, τάφηκε καί ἀναστήθηκε καί ἀνέβηκε πάλι στούς οὐρανούς. Καί ὄτι ἔστειλε στούς ἁγίους μαθητές καί Ἀποστόλους Τοῦ τό Ἅγιον Πνεῦμα, οἱ ὁποῖοι κήρυξαν γι’Αὐτόν παντοῦ πώς εἶναι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ καί Θεός τέλειος καί ἄνθρωπος τέλειος, Θεάνθρωπος.
Θέλουν, τέλος, νά μᾶς διηγηθοῦν τί ἔκαναν οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι μέ τήν Χάριν καί τήν βοήθεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὄτι δηλ. συγκέντρωσαν μέ τό κήρυγμά τους σέ μία ποίμνη τούς ἁγίους ὅλων τῶν αἰώνων, γιά νά καταλάβουν τή θέση τῶν ἐκπεσόντων ἀγγέλων, πράγμα τό ὁποῖο ἦταν ἀπό τήν ἀρχή ὁ σκοπός τοῦ Δημιουργοῦ. Αὐτός, λοιπόν, εἶναι ὁ σκοπός τοῦ Τριωδίου.

Ἑπομένως, οἱ τρεῖς πρῶτες ἑβδομάδες, πού διανύουμε τώρα, ἐπινοήθηκαν ἀπό τούς ἁγίους καί θεοφόρους Πατέρες μας σάν μιά προγύμναση καί παρακίνηση, γιά νά προετοιμασθοῦμε γιά τούς πνευματικούς ἀγῶνες τῆς νηστείας, πού ἀκολουθοῦν.
Εἶναι περίοδος κατανύξεως, περισυλλογῆς καί μετανοίας. Τά εὐαγγελικά ἀναγνώσματα, μαζί μέ τούς ἐμπνευσμένους ὕμνους, εἶναι ἰσχυρή προτροπή πρός μετάνοια καί ἐπιστροφή. Ὀφείλουμε νά συμμαζευθοῦμε οἱ ἄνθρωποι στόν ἑαυτό μας, γιά νά συνέλθουμε πνευματικά, νά σκεφθοῦμε ὑψηλότερα θέματα, νά ὁδηγηθοῦμε στήν αὐτογνωσία καί τήν θεογνωσία.
Ὀνομάζουν, μάλιστα, οἱ ἅγιοι Πατέρες τήν πρώτη ἑβδομάδα τοῦ Τριωδίου προφώνηση ἤ προσφωνήσιμο (θά μπορούσαμε νά τήν ποῦμε καί εἰσαγωγική ἑβδομάδα), γιατί γίνεται ὄ,τι ἀκριβῶς συμβαίνει καί στήν περίπτωση πού πρόκειται οἱ στρατιῶτες νά ξεκινήσουν γιά σωματικούς πολέμους.
Ἐνημερώνονται καί προετοιμάζονται ἀπό τούς στρατηγούς γιά τό πότε θά γίνει ὁ πόλεμος, ὥστε νά ἀκονίσουν τά ξίφη τους, νά τά καθαρίσουν καί νά τά γυαλίσουν, νά ἑτοιμάσουν τά πάντα καί νά ἀφήσουν στήν ἄκρη κάθε τί, τό ὁποῖο θά μποροῦσε νά εἶναι ἐμπόδιο γιά τήν ἐκστρατεία. Καί ἀφοῦ κάνουν ὅλα ὅσα εἶναι ἀπαραίτητα, ξεκινοῦν μέ προθυμία γιά τή μάχη.
Πολλές φορές, μάλιστα, πρίν ἀπό τή συμπλοκή οἱ στρατηγοί χρησιμοποιοῦν ὁμιλίες, ἱστορίες καί παραδείγματα, γιά νά ἐρεθίσουν τό ζῆλο τῶν στρατιωτῶν καί νά διώξουν ἀπό τίς ψυχές τους τήν ὀκνηρία, τό φόβο, τή δειλία καί ὀ,τιδήποτε ἄλλο ἐπικίνδυνο. Ἔτσι κάνουν καί οἱ ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας.
Μᾶς προαναγγέλλουν τή μάχη, πού θά γίνει, στόν καιρό τῆς νηστείας, ἀνάμεσα σ’ἐμᾶς καί τούς δαίμονες, ὥστε νά καθαρίσουμε τίς ψυχές μας ἀπό ὁποιοδήποτε πάθος ἔχει φωλιάσει στό βάθος τῆς καρδιᾶς μας καί ἀπό κάθε δηλητήριο τοῦ ἐχθροῦ, πού ἔμεινε μέσα μας μέ τό πέρασμα τοῦ χρόνου. Κι ἀκόμη τό κάνουν, γιά νά βιαστοῦμε νά ἀποκτήσουμε ὅποιο ἀγαθό λείπει ἀπό τήν ψυχή μας, ὥστε πάνοπλοι πνευματικά καί ἑτοιμασμένοι, ὅπως πρέπει, νά προχωρήσουμε στούς ἀγῶνες τῆς νηστείας.
Ὄλ΄αὐτά τά κατορθώνουμε μέ τήν Χάριν τοῦ Θεοῦ, συμμετέχοντας κατά τό ἀνθρώπινο δυνατό ἀξίως καί βιωματικῶς στή μυστηριακή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας, καί ἰδιαίτερα στά ἱερά μυστήρια τῆς μετανοίας καί ἐξομολογήσεως τῶν ἁμαρτιῶν μας σέ ἔμπειρο πνευματικό πατέρα καί τῆς θείας Κοινωνίας-Μεταλήψεως τοῦ Τιμίου Σώματος καί Αἵματος τοῦ Χριστοῦ.

Ἐντούτοις, ἀντί ὅλοι μας νά ἐνταχθοῦμε σ’αὐτόν τόν σωτηριώδη χρόνο, σ’αὐτή τή σωτηριώδη πορεία, αὐτές τίς ἡμέρες γι΄ἀκόμη μία χρονιά θά γίνουμε μάρτυρες ἄλλων πραγμάτων διαβολικῶν καί σατανικῶν.
Παρ΄ὅλη τή λεγόμενη οἰκονομική κρίση, τό καρναβάλι θά ὀργιάσει καί πάλι αὐτές τίς ἡμέρες, τό ὁποῖο κάθε χρόνο προσλαμβάνει διαστάσεις λοιμικής νόσου, ἀφοῦ πολλοί δήμαρχοι καί ἄλλοι φορεῖς ἐπιδεικνύουν ἀσυνήθιστο ζῆλο καί κοπιώδη δραστηριότητα γιά τό ποιός θά διοργανώσει τό ἐντυπωσιακότερο καρναβάλι, ξοδεύοντας τεράστια ποσά καί ἀπασχολώντας ἑκατοντάδες ἤ χιλιάδες ἀνθρώπων.
Δέν εἶναι βέβαια μόνο ἡ σπατάλη τόσων χρημάτων, πού θά μποροῦσαν νά διατεθοῦν σέ κάλυψη ἄλλων σπουδαίων ἀναγκῶν, ὄχι μόνο στήν ἀνακούφιση πτωχῶν καί ἐνδεῶν ἀνθρώπων, ἀλλά καί σέ πολιτιστικούς καί πνευματικούς στόχους, στή βελτίωση π.χ. τῶν συνθηκῶν ὑγείας καί παιδείας.
Τό σημαντικώτερο εἶναι ἡ ἠθική ζημία καί βλάβη ἀπό τήν ἀναισχυντία τῆς γύμνιας, τήν ξετσιπωσιά τῆς αἰσχρότητος, τίς βωμολοχίες καί τά πορνικά ἄσματα καί θεάματα, τήν παρότρυνση σέ σαρκικά ἁμαρτήματα, κάτω μάλιστα ἀπό τήν ἐλευθερία κινήσεων, πού προσφέρει ἡ μάσκα, ἄσυλο ἀδιαντροπιᾶς καί ἀπροσωποποίησης.
Κάτω ἀπό τό προσωπεῖο ὁ ἄνθρωπος παύει νά εἶναι πρόσωπο, πού ἔχει ἀπέναντί του καί βλέπει τόν Θεό καί τούς συνανθρώπους καί μεταβάλλεται σέ ἀπρόσωπο ὄν, μέλος ἑνός ἀνωνύμου πλήθους, πού κινεῖται μόνο ἀπό ἐμπαθεῖς ὀρέξεις καί ἐπιθυμίες.

Τό καρναβάλι κατ’ἀκρίβειαν καταδικάζεται ἀπό τούς Ἱερούς Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας. Σήμερα ἔχει ὑποστεῖ τελεία ἀλλαγή ἐπί τά χείρω μέ εἰσαγόμενα πρότυπα καρναβαλιοῦ ἀπό μεγαλουπόλεις τοῦ ἐξωτερικοῦ καί πολλές φορές μέ περιφερόμενους καί ἁδρά ἀμειβόμενους ξένους καρναβαλικούς θιάσους, ὅπου κυριαρχοῦν οἱ γυμνές γυναῖκες.
Δέν πρέπει νά παραβλέψουμε καί τήν διαφαινόμενη σαφῆ τάση τῶν φορέων, ποῦ ὀργανώνουν τό καρναβάλι, ἐπιστροφῆς στό παγανιστικό, εἰδωλολατρικό παρελθόν, ἀπ’ὅπου κατάγεται τό καρναβάλι, μέ σύγχρονη ἀδιαφορία καί περιφρόνηση τῶν ἀρχῶν τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανισμοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας, πού ἔβαλε τέρμα στά παλιά, ξερίζωσε τίς κακές συνήθειες καί εἰσήγαγε τόν νέο ἄνθρωπο τῆς ἀρετῆς καί τῆς ἁγιότητος. Ὅταν πρόκειται μερικοί νά ἀντισταθοῦν στόν Χριστό καί τό Εὐαγγέλιο, ξεχνοῦν τόν ἐκσυγχρονισμό καί τήν πρόοδο καί ἐπιστρέφουν αἰῶνες πίσω, στό σκοτάδι τῆς πρό Χριστοῦ ἐποχῆς.

Ὅσες πόλεις δέν διοργανώνουν καρναβαλικές ἐκδηλώσεις, πρέπει νά καυχῶνται, γιατί δέν μολύνουν τήν ἀτμόσφαιρά τους μέ τίς αἰσχρότητες καί βωμολοχίες τοῦ καρναβαλιοῦ καί δέν ἀποδιώκουν ἔτσι τήν Χάριν καί προστασία τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ καί τῶν ἁγίων πολιούχων τους.
Πικραινόμαστε καί λυπόμαστε κάθε χρόνο, ὅταν βλέπουμε ἁγιασμένες πόλεις ἀπό τήν παρουσία τῶν ἁγίων, ἀπό τίς ἱερές εἰκόνες, ἀπό τά ἱερά λείψανα, νά γίνονται πομπές σατανικές, τόποι ὅπου πανηγυρίζει καί χορεύει ὁ διάβολος.
Μέ πρωτοστατοῦσα, δυστυχῶς, τήν πόλη τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου, τήν Πάτρα, ἡ ὁποία ἔχει γίνει πρότυπο, μίμηση καί παράδειγμα καί γι΄ἄλλες πόλεις. Μέχρι πότε θά ἀνέχεται ὁ Θεός νά μεταβάλλεται ἡ Ἑλλάδα μας τήν περίοδο αὐτή σ’ἕνα τόπο δαιμονικό; Ὁ Θεός μᾶς στέλνει πολλά μηνύματα καί ἐπιτρέπει κατά παραχώρησιν θεομηνίες, πλυμμῆρες, καταστροφές, κατολισθήσεις, μετεωρῖτες, πολέμους, οἰκονομικές κρίσεις κ.ἄ. Κι ὅμως ἐμεῖς δέν συλλαμβάνουμε αὐτά τά μηνύματα.
Οἱ δημοτικοί ἄρχοντες, ἐπίσης, πρέπει νά γνωρίζουν ὅτι οἱ πιστοί Χριστιανοί λαμβάνουν ὑπ΄ὄψιν καί κρίνουν θετικά ἤ ἀρνητικά ὅλες τίς ἐνέργειές τους, καταδικάζουν δέ ἀπερίφραστα ὅσα καταδικάζουν οἱ Ἱεροί Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας.

Καί γιά νά μήν ὑπάρχει ἐπ’αὐτοῦ καμμία ἀμφιβολία καί ἀμφιταλάντευση, οὔτε ἐκ μέρους τῶν λαϊκῶν πιστῶν, οὔτε πολύ περισσότερο ἐκ μέρους τῶν κληρικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιδεικνύουν ἀδικαιολόγητη ἐλαστικότητα καί ἐπιείκεια, μπορεῖ κανείς νά ἀνατρέξει στό Ἱερό Πηδάλιο[2] τῆς Ἐκκλησίας μας καί νά ἀναγνώσει τόν 62ο Ἱερό Κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου (691 μ.Χ.), ὁ ὁποῖος καταδικάζει τίς μεταμφιέσεις καί τίς μάσκες, ὅπως καί τούς χορούς καί τούς ἀστεϊσμούς, πού ἐλάμβαναν χώρα σέ παρόμοιες καρναβαλικές ἑορτές τοῦ παρελθόντος καί ἐπιβάλλει στούς κληρικούς, πού μετέχουν, τήν ποινή τῆς καθαιρέσεως, στούς δέ λαϊκούς τήν ποινή τοῦ ἀφορισμοῦ.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος[3], ἀναφερόμενος στό ἐπιχείρημα ὄτι μέ τίς καρναβαλικές ἐκδηλώσεις διασκεδάζουν καί εὐφραίνονται οἱ ἄνθρωποι καί ξεφεύγουν ἀπό τήν καθημερινότητα, ἀπαντᾶ ὄτι αὐτό εἶναι τελείως παράλογο, διότι ἡ χαρά καί ἡ εὐφροσύνη πρέπει νά συμβαδίζουν μέ τήν ἠθική καί τήν εὐπρέπεια.
Ὅταν μεταβάλλεται ἕνα σπίτι σέ πορνεῖο, εἶναι ντροπή νά ἰσχυρίζεται κανείς ὄτι πρόκειται γιά ἡδονή καί εὐχαρίστηση. Πολύ περισσότερο, ὅταν ὁλόκληρες πόλεις μεταβάλλονται σέ πορνεία κατά τήν περίοδο τῆς Ἀποκριᾶς. Σέ λίγο ὅλη ἡ Ἑλλάδα - φεῖσαι Κύριε - ἡ χώρα τῶν ἁγίων, τῶν μαρτύρων καί τῶν ἡρώων θά μεταβληθεῖ σέ ἀπέραντο πορνεῖο.

Στατιστικές στήν πόλη τῶν Πατρῶν ἔχουν δείξει ὄτι, μετά τίς καρναβαλικές ἐκδηλώσεις, ὁ ἀριθμός τῶν ἐκτρώσεων φθάνει σέ ἀνησυχητικό σημεῖο. Ὄ,τι πρόκειται νά κερδίσουν οἱ ἄνθρωποι ἀπό τούς πνευματικούς ἀγῶνες τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, προλαβαίνει ὁ διάβολος καί τούς τό ἀφαιρεῖ μέ τό καρναβάλι, τό ὁποῖο οἱ Ἅγιοι ὀνομάζουν «σατανική πομπή».

Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης[4], ἀναφερόμενος σέ ὅσα γίνονται κατά τίς Ἀπόκριες γράφει : «Κατ’ἀλήθειαν μπορεῖ νά πεῖ κανείς ὄτι τότε οἱ Χριστιανοί δαιμονίζονται ὅλοι˙ διότι χορεύουν, παίζουν, τραγουδοῦν ἀσυνειδήτως, ἕως καί αὐτοί οἱ πλέον γέροντες... τότε δέν ἔχει διαφορά ἡ ἡμέρα ἀπό τή νύκτα˙ διότι ὅπως καί ἡ ἡμέρα ἔτσι καί ἡ νύκτα ξοδεύεται σέ χορούς καί παιχνίδια καί ἀταξίες καί μασκαριλίκια˙ τότε, γιά νά πῶ ἔτσι, πανηγυρίζει ἡ ἀσέλγεια˙ ἑορτάζει ἡ ἀκολασία˙ εὐφραίνεται ἡ μέθη˙ ἀγάλλεται ἡ τρυφή καί ἡ ἀσωτεία˙ χορεύει ὁ διάβολος μέ δέκα μαντήλια καί συγχορεύει μ’αὐτόν ὅλο τό πλῆθος τῶν δαιμόνων˙ διότι ὅσο κέρδος κάνουν μόνο στίς Ἀπόκριες, δέν μποροῦν νά τό κάνουν σ’ὅλο τόν χρόνο».

Ὅσα σχετικά λέει ὁ ἅγιος Νικόδημος γιά τίς καρναβαλικές ἐκδηλώσεις καί τή ζημιά, πού προκαλοῦν, τά τελειώνει, λέγοντας πώς εἶναι ἀφροσύνη νά καταστρέφουμε προκαταβολικά καί νά ἀχρηστεύουμε τήν Ἁγία Τεσσαρακοστή˙ προτρέπει, ἐπίσης, τούς ἀρχιερεῖς, τούς πνευματικούς καί τούς διδασκάλους νά ἐμποδίσουν αὐτό τό μεγάλο κακό.
Τώρα οἱ μέν περισσότεροι ἀρχιερεῖς καί πνευματικοί σιωποῦν, ἐνῶ ἔπρεπε νά μήν ἡσυχάζουν μπροστά στήν ἐπέκταση τοῦ κακοῦ, πολλοί δέ ἀπό τούς διδασκάλους καί τούς γονεῖς ὀργανώνουν οἱ ἴδιοι γιά τά παιδιά τούς καρναβαλικές ἐκδηλώσεις. «Γιατί εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλύτερη ἡ βλάβη, πού προσλαμβάνουν στίς Ἀποκριές, παρά ἡ ὠφέλεια, πού λαμβάνουν  ἀπό τήν ἐρχόμενη Τεσσαρακοστή˙ ἴλεως, ἴλεως, ἴλεως νά γίνει ὁ Θεός! Καί Αὐτός μακάρι νά φωτίσει τούς ἁγίους Ἀρχιερεῖς καί πνευματικούς καί διδασκάλους νά ἐμποδίσουν τέτοιας λογῆς κακά μέ ἀφορισμούς καί ἐπιτίμια, καθώς προστάζει καί ὁ 62ος Ἱερός Κανόνας τῆς Ἁγίας καί Οἰκουμενικῆς ΣΤ΄ Συνόδου»[5].

Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ἐναντίον τῆς πνευματικῆς εὐωχίας καί τῶν ὑγιῶν πνευματικά ἐκδηλώσεων. Κατά παραχώρησιν, οἱ ἄνθρωποι μποροῦν νά ψυχαγωγοῦνται, ὄχι νά διασκεδάζουν, μέ ἐπιλεγμένους χορούς καί δημοτικά τραγούδια, φορώντας σεμνές, παραδοσιακές στολές, χωρίς νά κρύβουν τό πρόσωπό τους μέ μάσκες.


[1] ΙΕΡΟΜ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΔΕΛΗΜΑΡΗΣ, Τί γιορτάζουμε ἀπό τό Τριώδιο ἕως τήν Πεντηκοστή, ἔκδ. Ἀδελφότης Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Ναυπάκτου, Ναύπακτος 2001, σσ. 18-20.
[2] ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ, Πηδάλιον, ἐκδ. Β. Ρηγόπουλος, Θεσσαλονίκη 2003, σσ. 275-276.
[3] ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Λόγος α΄ πρός Κολασσαείς.
[4] ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ, Χρηστοήθεια τῶν Χριστιανῶν, ἐκδ. Β. Ρηγόπουλος, Θεσσαλονίκη 1999, σ. 35.
[5] ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΖΗΣΗΣ, «Τό καρναβάλι˙ λοιμική νόσος», Θεοδρομία ΣΤ 1 (2004) 46-49.
 http://anavaseis.blogspot.gr/2013/03/blog-post_2404.html