Χαμός στο Πακιστάν! Μουσουλμάνοι εναντίον χριστιανών! - ΦΩΤΟ

:

Περίπου 1.500 εξαγριωμένοι μουσουλμάνοι έκαναν σήμερα επίθεση στην χριστιανική συνοικία Μπαντάμι Μπαγκ στη Λαχόρη πυρπολώντας μεγάλο αριθμό κατοικιών και οχημάτων.

Αφορμή της επίθεσης ήταν το γεγονός ότι "ένας Χριστιανός ενήλικος, σύμφωνα με την φήμη, προσέβαλε δημόσια τον Προφήτη", όπως δήλωσε στα τοπικά μμε ο εκπρόσωπος της αστυνομίας.

Τελικώς κανένας κάτοικος της συνοικίας δεν έπαθε το παραμικρό. Αντιθέτως, τραυματίστηκαν 12 πακιστανοί αστυνομικοί προσπαθώντας να αποσοβήσουν τα χειρότερα, δήλωσε ο ίδιος.

'Ομως, όπως επίσης είπε, "περίπου 20 κατοικίες υπέστησαν υλικές ζημιές", αν και η συνολική και πλήρης εικόνα για τις ζημιές να μπορεί να σχηματιστεί προς ώρας.

Κάτοικοι της ίδιας συνοικίας είπαν στα διεθνή μμε ότι "100 κατοικίες έχουν υποστεί ζημιά".

Στην Λαχόρη, κρατείται στην απομόνωση σε αστυνομικό τμήμα ο 20χρονος Σαουάν Μάσιχ, για τον οποίο καταγγέλθηκε ότι βλαστήμησε δημόσια τον προφήτη Μωάμεθ (καταγγελία που εφόσον τεκμηριωθεί απολήγει στην θανάτωση του βλασφημούντος), μετέδωσε στο μεταξύ τοπικό τηλεοπτικό δίκτυο, το Dunya.

Στη χριστιανική συνοικία περιπολούν διαρκώς, πλέον, χίλιοι αστυονμικοί αποτρέποντας την λεηλασία περιουσιών.

Η περιφερειακή κυβέρνηση, η Λαχόρη είναι στο ανατολικό Πακιστάν, καταδίκασε ήδη αυτά τα συμβάντα, δεσμευόμενη ταυτοχρόνως ότι οι πρωταίτιοί τους θα οδηγηθούν να δικαστούν, ενώ για την χριστιανική κοινότητα "θα λαμβάνονται αποτελεσματικότερα μέτρα προφύλαξης".

Το 2012 πακιστανικό δικαστήριο αθώωσε έφηβη κατηγορηθείσα για ασέβεια προς το Κοράνι, με δημόσια δήλωση.

Η διεθνής κοινότητα εναντιώνεται στην επιβολή της θανατικής ποινής για όσους κριθεί ότι προσέβαλαν είτε το Κοράνι είτε τον προφήτη Μωάμεθ και διατυπώνονται παράλληλα, επωνύμως, επισημάνσεις ότι "ο πραγματικός λόγος που κρύβεται πίσω από παρόμοιες δώξεις είναι απλά η ατομική κακεντρέχεια", που τρέφουν μερικοί μουσουλμάνοι για τους χριστιανούς πολίτες.

Σημειωτέον στην δίνη αυτή, ακόμα και όσοι προτείνουν δημόσια κάποια μεταρρύθμιση στα ισχύοντα υφίστανται αμείλικτα "αντίποινα". 'Ετσι (μεταξύ άλλων) καταγράφηκαν στη διάρκεια του 2011 οι δολοφονίες του κυβερνήτη του Πεντζάμπ Σάλμαν Τασίρ και του υπουργού αρμόδιου για τις θρησκευτικές μειονότητες, Σάχμπαζ Μπάτι. 

 http://www.newsit.gr/default.php?pname=Article&art_id=196602&catid=7

Συντηροῦμε τόν φανατισμό; Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος ΙΒ'

 Συντηροῦμε τόν φανατισμό;

 Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

 Μέρος ΙΒ'

Ἀπό τήν σύντομη ἀνάλυσι τοῦ θέματος φαίνεται ὅτι ἡ σταθερότης τῶν Ὀρθοδόξων στήν ὁμολογία τῆς Πίστεώς των κατά τούς ὀρθοδοξο-ισλαμικούς διαλόγους δέν ἀποτελεῖ ἔνδειξι μισαλλαδοξίας ἤ φανατισμοῦ, ἀλλά στοιχεῖο πνευματικῆς ὡριμότητος καί χριστοκεντρικῆς ἀγάπης γιά τόν σύγχρονο ἄνθρωπο.
Οἱ ἐλπίδα γιά ἀσφαλῆ εἰρήνη, συνεργασία καί οὐσιαστική προσέγγισι Ὀρθοδόξων καί Μουσουλμάνων χωρίς τήν ἑνότητά τους ἐν Χριστῷ εἶναι οὐτοπία. Διότι, ἐάν ἡ ἀρρωστημένη καί ἐμπαθής ἀνθρωπίνη φύσις ἐκδηλώνεται μέ θρασύτητα στίς σχέσεις τῶν Ὀρθοδόξων λαῶν μεταξύ τους, πόσῳ μᾶλλον θά εἶναι ἀσυγκράτητη στίς σχέσεις μεταξύ ἀλλοθρήσκων, ὁπότε καί ἠ διάστασις εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλύτερη καί βαθύτερα ἑδραιωμένη στήν ἀνθρώπινη ψυχή; Στήν περίπτωση αὐτή ἐφαρμόζεται τό Γραφικό: «ὅτι οἱ ἐν τῷ ὑγρῷ ξύλῳ ταῦτα ποιοῦσιν, ἐν τῷ ξηρῷ τί γένηται;» (Λουκ. κγ΄, 31).
Προβλήματα στίς σχέσεις μεταξύ τῶν λαῶν θά ὑφίσταται πάντοτε.
Ἕχουν καί αὐτά τήν θεολογική τους ἐξήγησι, ἐάν θελήσουμε νά τά προσεγγίσουμε μέ τό πρίσμα τῆς θεολογίας τῆς ἱστορίας πού μᾶς διδάσκουν οἱ ἅγιοι Προφῆται τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας.
Καί στήν περίπτωσι ὅμως αὐτή, ὅταν ὁ διάλογος καθίσταται κοινό χρέος, ὀφείλουμε οἱ Ὀρθόδοξοι νά διαλεγώμεθα μέ εἰλικρίνεια ὡς αὐθεντικά Ὀρθόδοξοι, ἐπειδή αὐτό ἀπαιτεῖ ἡ εὐθύνη μας ἀπέναντι στόν Θεό, στήν Ἐκκλησία καί στόν κόσμο.
Ὅταν περιοριζώμεθα σέ μιά ἀνθρωποκεντρική προσέγγισι καί ἐπίλυσι τῶ προβλημάτων, ἀδικοῦμε καί τούς ἑαυτούς μας καί τούς Μουσουλμάνους στά θεμελιωδέστερα τῶν θεμάτων τῆς ὑπάρξεως καί τῆς ζωῆς μας.
Οἱ Ὀρθόδοξοι γνωρίζουμε ὅτι ἡ ὁδός τοῦ διαθρησκευτικοῦ συγκρητισμοῦ δέν ὁδηγεῖ στήν ἐπίλυσι τῶν προβλημάτων, ἀλλά ἐπιφέρει τήν ὀργή τοῦ Θεοῦ. Οἱ ἐθνικές συμφορές ἀκολουθοῦν συνήθως τίς παρεκκλίσεις ἀπό τήν Ὀρθόδοξο Πίστι. Ἐπ’ αὐτοῦ μᾶς διδάσκει πολύ καθαρά ἡ ἱστορία τοῦ ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ στήν Παλαιά Διαθήκη: «Καί ἐμίγησαν ἐν τοῖς ἔθνεσι καί ἔμαθον τά ἔργα αὐτῶν... καί ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐπί τόν λαό αὐτοῦ καί ἐβδελύξατο τήν κληρονομίαν αὐτοῦ·  καί παρέδωκεν αὐτούς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν» (Ψαλμ. 105).
«Καί ἐποίησαν οἱ υἱοί Ἰσραήλ τό πονηρόν ἐνώπιον Κυρίου καί ἐλάτρευσαν τοῖς Βααλίμ. και ἐγκατέλιπον τόν Κύριον τόν Θεόν τῶν Πατέρων αὐτῶν τόν ἐξαγαγόντα αὐτούς ἐκ τῆς γῆς Αἰγύπτου καί ἐπορεύθησαν ὀπίσω Θεῶν  ἐτέρων ἀπό τῶν θεῶν τῶν ἐθνῶν τῶν περικύκλῳ αὐτῶν καί προσκύνησαν αὐτοῖς καί παρώργισαν τόν Κύριον καί ἐγκατέλιπον αὐτόν καί ἐλάτρευσαν τῷ Βάαλ καί ταῖς Ἀστάρταις. καί ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐν τῷ Ἰσραήλ... καί χείρ Κυρίου ἦν ἐπ’ αὐτοὺς εἰς κακά... καί ἐξέθλιψεν αὐτούς σφόδρα»(Κριταί β΄, 11-15).
Ἐπί πλέον ἡ ὁδός τοῦ διαθρησκευτικοῦ συγκρητισμοῦ ἀποτελεῖ κίνδυνο ψυχικῆς ἀπωλείας γιά τούς ἀστηρίκτους πού θά παρασυρθοῦν μέσῳ τῶν προγραμματιζομένων ‟ἐκπαιδευτικῶν προγραμμάτων’’ σέ ζωή ἀλλοτριωμένη ἀπό τήν Ὀρθόδοξη πνευματική ζωή.
Ἐπειδή τό θέμα ἀφορᾶ πρωτίστως τήν Ὀρθόδοξη Πίστη μας, ἀλλά συγχρόνως ἔχει καί σημαντικές ποιμαντικές προεκτάσεις, θεωροῦμε ἀναγκαιοτάτη τήν ἀξιολόγησι τοῦ συγχρόνου ὀθροδοξο-ισλαμικοῦ διαλόγου καί τήν περί αὐτοῦ κρίσι ἀπό τούς ἀγίους Ἀρχιερεῖς, ἀπό τόν ἱερό Κλῆρο καί ἀπό τό σύνολο τό εὐσεβές πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 38-43

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/03/blog-post_2071.html

Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Ι'

 Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.

Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

 Μέρος Ι'

Δεύτερον, τονίζουν τήν θεανθρωπότητα τοῦ Χριστοῦ και ἀρνοῦνται τόν Μωάμεθ ὡς προφήτη, γιά νά δηλώσουν σαφῶς ὅτι στό Ἰσλάμ δέν ὑπάρχει σωτηρία.
Ὅπως ἤδη ἔχει λεχθῆ, ὁ Πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος ἐπέδωσε ὁλόκληρη πραγματεία μεταφρασμένη ἀραβιστί πρός τούς Μουσουλμάνους ἀξιωματούχους τοῦ Σουλτάνου Μωάμεθ τοῦ Πορθητοῦ μέ τίτλο: «Περί τῆς μόνης ὁδοῦ πρός τήν σωτηρίαν τῶν ἀνθρώπων».
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός λέγει χαρακτηριστικά πρός τούς Μουσουλμάνους: «... ὅπου καί ὑμεῖς μέλλετε διάγειν, ὡς κτηνώδεις.... ἐκεῖσε δέ σκότος ἐστί τό ἐξώτερον καί κόλασις ἀτελεύτητος· πῦρ ἠχοῦν, σκώληξ ἀκοίμητος καί ταρτάριοι δαίμονες»52. Τήν δέ θρησκεία τους ὀνομάζει λαοπλάνον καί πρόδρομον τοῦ Ἀντιχρίστου53.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἑρμηνεύει τήν αἰχμαλωσία του ἀπό τούς Τούρκους ὡς οἰκονομία Θεοῦ, γιά νά δοθῆ ἡ εὐκαιρία καί σ’ αὐτούς νά μάθουν τήν σωτήριο διδασκαλία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὥστε εἰ δυνατόν νά μετανοήσουν καί νά μή κατακριθοῦν στήν αἰώνιο κόλασι.
Γράφει: «Δοκεῖ γάρ μοι διά τῆς οἰκονομίας ταύτης φανεροῦσθαι τά τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἐπί πάντων Θεοῦ, καί αὐτοῖς τοῖς πάντων βαρβάρων βαρβαρωτάτοις, ὡς ἀναπολόγητοι ὦσιν ἐπί τοῦ μέλλοντος αὐτοῦ φρικωδεστάτου βήματος, ἐγγύς ὄντος ἤδη... εἰ μή μετάμελον σχοῖεν τῆς τε ἀπιστίας καί τῆς θηριωδίας, τῷ ἀσβέστῳ ἐκείνῳ τηρουμένων πυρί»54.
Καί οἱ ἅγιοι Νεομάρτυρες τήν ἴδια ἀκριβῶς στάσι ἐκράτησαν καί στόν ἴδιο τόνο ὡμίλησαν ἔμπροσθεν ἡγεμόνων καί τυράννων. Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης συνοψίζει ὡς ἑξῆς τήν ἔνδοξη ὁμολογία τους: «Ἀφήνω νά λέγω, ὅτι καί πολλοί ἐκ τῶν Μαρτύρων τούτων ἐλεήσαντες τήν ἀπώλειαν τῶν ἀλλοπίστων, ἐπῆγαν ἐπί τούτου εἰς τό Μαρτύριον, καί ἐκήρυξαν εἰς αὐτούς τήν ἀλήθειαν, διδάσκοντές τους νά ἀφήσουν τό σκότος , εἰς τό ὁποῖον εὑρίσκονται, καί να προστρέξουν εἰς τό φῶς τῆς τοῦ Χριστοῦ θεοσεβείας, καί πίστεως, ἵνα μή κατακριθῶσιν ἐν τῶ ἀσβέστῳ πυρί τῆς Κολάσεως.
Ἀλλ’ αὐτοί οἱ ἄθλιοι τυφλωθέντες ἀπό τόν ἄρχοντα τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου, καί ἀπό τά πάθη, δέν ἠμπόρεσαν νά ἀνοίξουν τούς νοερούς ὀφθαλμούς, καί νά ἰδοῦν τήν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου καί τῆς τῶν Χριστιανῶν πίστεως... ὅθεν καί ἔχουν νά μείνουν ἀναπολόγητοι, ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως»55. Αὐτά, σημειωτέον, τά ἔγραφε ὁ ἅγιος Νικόδημος ὑπό καθεστώς δουλείας καί στυγνῆς τυραννίας καί με ἄμεσο κίνδυνο τῆς ζωῆς του.
Τό ἦθος τῶν ἁγίων Νεομαρτύρων καί τῆς Ἐκκλησίας χαρακτηρίζεται ἀπό ἀγάπη χριστοειδῆ, χριστοκεντρική, σωτηριώδη. Πόση διαφορά ἀπό τήν ἀνθρωποκεντρική ἀγαπολογία τῶν σημερινῶν διαλόγων!  «Ἐλεήσαντες», λέγει ὁ ἅγιος Νικόδημος, «τήν ἀπώλειαν τῶν ἀλλοπίστων»!  Καί γιά τήν ἀγάπη αὐτή ὑπέμειναν δριμύτατα βασανιστήρια!
Γιατί ὅμως οἱ Ἅγιοι ὁμολογοῦσαν τήν θεανθρωπότητα τοῦ Χριστοῦ, ἠρνοῦντο τήν προφητική ἰδιότητα τοῦ λαοπλάνου Μωάμεθ καί τήν δυνατότητα σωτηρίας διά τοῦ Ἰσλάμ; Ἐπειδή αὐτοί ἐβίωναν τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Ἐπίστευαν ὅτι «οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενί ἡ σωτηρία· οὐδέ γάρ ὄνομα ἐστιν ἕτερον ὑπό τόν οὐρανόν τό δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς». (Πραξ. δ΄, 12). Ὄχι διότι ἁπλῶς ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ, εἰς ἀντίθεσιν πρός ἄλλες διδασκαλίες, εἶναι σωτήριος, ἀλλά διότι Αὐτός μᾶς κάνει Σῶμα Του, Ἐκκλησία, κοινωνούς   τῆς Χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καί δι’ ὅλους τούς σχετικούς λόγους πού ἐρμηνεύουν τήν ἐν Χριστῷ καί ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ σωτηρία.
Αὐτά πρός τό παρόν δέν τά κατανοοῦν οἱ Μουσουλμάνοι. Ἀλλὰ τό λυπηρότερο δέν εἶναι αὐτό. Τό λυπηρότερο εἶναι ὅτι δέν τά κατανοοῦν οἱ Ὀρθόδοξοι. Διότι, ἄλλως, θά εἶχαν ἐπιδείξει κατά τόν σύγχρονο διάλογό τους μέ τό Ἰσλάμ τό ἦθος καί τό πνεῦμα τῶν Ἁγίων πού προαναφέραμε.
____________________________________________________________________________

52.    Περί αἱρέσεων, ἔνθ’  ἀνωτ. σελ. 320.
53.Ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 306.
54.Ἐπιστολή πρός τήν ἑαυτοῦ Ἐκκλησία, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 160-162.
55.Νέον Μαρτυρολόγιον,  ἔνθ’ ἀνωτ. σελ 12.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 28-38

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

 

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_28.html

Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Θ'

 Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.

Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

 Μέρος Θ'

Ἡ ἀγάπη πρός τούς ἐχθρούς, πού εἶναι ἡ κατ’  ἐξοχήν χριστιανική ἀρετή, δέν εἶναι λογικά κατανοητή καί γι’ αὐτό δέν γίνεται ἀποδεκτή ἀπό τό Ἰσλάμ. Καί ὁ Τριαδικός Θεός, πού ἀποτελεῖ τό πρότυπο τῆς ἐν κοινωνίᾳ ζωῆς τῶν ἀνθρώπων στήν Ἐκκλησία, εἶναι ἐπίσης ἀσύλληπτος καί γι’ αὐτό ἀπορρίπτεται ἀπό τό Ἰσλάμ.
Τέλος ὁ Θεός, πού γίνεται ἄνθρωπος καί πεθαίνει ὡς κακοῦργος στόν Σταυρό, εἶναι ἀκτανόητος καί ἡ ἀλήθεια αὐτή θεωρεῖται βλασφημία ἀπό τό Ἰσλάμ. Αὐτά ὅμως ἀποτελοῦν τά κατ’ ἐξοχήν γνωρίσματα τοῦ Χριστιανισμοῦ καί σέ αὐτά θεμελιώνεται ὁλόκληρο τό μυστήριο τῆς σωτηρίας καί ἀνακαινίσεως τοῦ ἀνθρώπου.
 Ἄν αὐτά παραθεωρηθοῦν ἤ θεωρηθοῦν ἐσωτερική μόνον ὑπόθεσις τοῦ Χριστιανισμοῦ, τότε ποιός Χριστιανισμός ἀπομένει γιά νά διαλεχθῆ μέ τό Ἰσλάμ;
Οἱ Ἅγιοι Πατέρες, ὅπως ἤδη ἀνεφέρθη ἀνασκευάζουν λεπτομερῶς ὅλες αὐτές τίς πλάνες. Ἀποδεικνύουν ὅτι ὁ Χριστός εἶναι Θεός καί Υἱός τοῦ Θεοῦ καί, πιό συγκεκριμένα, Θεάνθρωπος46.
Ἀποδεικνύουν μέ Γραφικές μαρτυρίες ὅτι «πάντες οἱ προφῆται καί ὁ νόμος ἕως Ἰωάννου προεφήτευσαν» (Ματθ. ια΄, 13), καί ἑπομένως ὁ Μωάμεθ δέν εἶναι προφήτης. Τό κάνουν αὐτο γιά δύο λόγους:
Πρῶτον, γιά νά ἀποδεχθῆ ὁ Μωάμεθ ψευδοπροφήτης47. Σύμφωνα μέ τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Εὐαγγελιστή: «πᾶν πνεῦμα ὅ μή ὁμολογῇ Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστι» (Α΄ Ἰω. 4,2) καί κατά τόν ἅγιο Ἀπόστολο Πέτρο: «ἔσονται ψευδοδιδάσκαλοι καί ψευδοπροφῆται, οἵτινες παρεισάξουσιν αἱρέσεις ἀπωλείας» (Β΄ Πέτρ. 2,1). Γι’ αὐτό τόν λόγο καί σέ κάθε ἐρώτησι τῶν μουσουλμάνων, ἄν ἀναγνωρίζουμε τόν Μωάμεθ ὡς προφήτη, ἡ ἀπάντηση τῶν Ἁγίων εἶναι σταθερά ἀρνητική. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς σημείωνει: «ἐκεῖνος (ὁ Ἰσμαήλ) ἤρετο πάλιν, εἰ δεχόμεθα καί ἀγαπῶμεν καί ἡμεῖς τόν προφήτην αὐτῶν Μεχούμετ. Ἐμοῦ δέ ἀπαγορεύσαντος, ἐκεῖνος τήν αἰτίαν ἐζήει. Ἐμοῦ δέ καί πρός τοῦτο τήν ἀπολογίαν ἱκανήν ὡς πρός τόν ἀκούοντα παρασχόντος...»48.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἀπορρίπτει τήν προφητική ἰδιότητα τοῦ Μωάμεθ, ἐπειδή δέν ἔχει τήν ἄνωθεν μαρτυρία, καί μέ κάποια εἰρωνεία δείχνει ἀφελῆ καί γελοῖο τόν ἰσχυρισμό ὅτι ἔλαβε κοιμώμενος τόν κοράνιο49.
Ὁ ἱερός Γεννάδιος μέ τήν διακριτική του σοβαρότητα συμπεραίνει: «οὕτως ἀρχήν μέν τῆς ἀνθρωπίνης καταστάσεως ὁ φυσικός ἦν νόμος, μεσότης δέ, ὁ διά Μωυσέως δοθείς, πέρας δέ καί τελειότης, ὁ τοῦ Χριστοῦ, καί ταύτῃ τῇ τελειότητι ἀμέσως ἐπακολουθήσειν πιστεύομεν τήν ἐν ἐκείνῳ τῷ μέλλοντι βίῳ τελειοτέραν κατάστασιν»50. Μέ αὐτό ἔκανε σαφές στούς Μουσουλμάνους ὅτι δέν ὑπάρχει μετά Χριστόν ἀνάγκη προφήτου γιά νά ἀποκαλυφθῆ ἡ σωτήριος βουλή τοῦ Θεοῦ. Οἱ μετά Χριστόν προφῆται εἶναι οἱ μάρτυρες τῆς ἤδη γενομένης ἐν Χριστῷ σωτηρίας διά τῆς Ἐκκλησίας.
Οἱ ἅγιοι Νεομάρτυρες, τέλος, ἔδιναν ἀπεριφράστως τήν ἀρνητική ἀπάντηση περί τῆς προφητικῆς ἰδιότητας τοῦ Μωάμεθ. Ἀναφέρομε χαρακτηριστικῶς μία: «Ἕνας εἶναι ὁ ἀληθινός Θεός ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός· ὁ δέ Μωάμεθ, εἰς τόν ὁποῖον πιστεύετε ἐσεῖς, ἦταν ἄνθρωπος θνητός, ἄνθρωπος ἀγράμματος, καί εἰς τόν κόσμον τοῦτον δέν ἔκαμεν κανένα καλόν ἔργον, ἀλλ’ οὔτε ἕνα θαῦμα ἔκαμεν εἰς τόν καιρόν του, ὡσάν τούς ἄλλους προφήτας τοῦ Θεοῦ, τούς ὁποίους ἔχομεν ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, μόνον ἐσεῖς τόν ἐκάματε μέγαν καί τόν ἔχετε διά προφήτην. Ἀλλά μή γένοιτο, Χριστέ Βασιλεύ, νά ἦτον ἐκεῖνος προφήτης, ἀλλά πολέμιος τοῦ Θεοῦ, καί μέ τάς μυθολογίας καί τά πλάσματά του, ἐφάνη ἀρεστός εἰς τόν ἁπλοῦν, καί ἄπρακτον λαόν, καί τόν ἀκολούθησαν, καθώς ἦτον προφητευόμενον διά λόγου του, ὅτι θέλει ἔλθη νά πλανέσῃ τόν κόσμον»51.

________________________________________________________________________


46.Ἐπιστολή πρός τήν ἑαυτοῦ Ἐκκλησία, ἔνθ’ ἀνωτ., σελ 166-168.
47.Ἔνθ’ ἀνωτ. σελ 182-188.
48.Ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 172.
49.Περί Αἱρέσεων, Ε.Π.Ε., τ. 2, σελ. 310.
50.Γενναδίου Σχολαρίου, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 444.
51.Νέον Μαρτυρολόγιον, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 62.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 28-38

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_9945.html

Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Η'

Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.
Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ
 Μέρος Η'

Ἡ διδασκαλία αὐτή περί προφητείας εἶναι ἄμεσα συνδεδεμένη μέ τήν σωτηριολογία του Ἰσλάμ. Ἡ σωτηρία στό θρησκευτικό αὐτό σύστημα περιορίζεται στήν ὑπακοή (ἀπόλυτη ὑποταγή, ἰσλάμ) στόν ἕνα καί μοναδικό Θεό43, χωρίς νά συνδέεται μέ τήν ὀντολογική ἀνακαίνισι τοῦ ἀνθρώπου.
Ἀκόμη καί ἡ μεταγενέστερη ἀντίληψις τοῦ Ἰσλάμ καί τοῦ σουφισμοῦ (μυστικισμοῦ τοῦ Ἰσλάμ) περί σωτηρίας, πού ἀπομακρύνεται συνεχῶς ἀπό τήν ἀρχαϊκή ἀντίληψι, δέν κατευθύνεται οὐσιαστικά πρός τήν ἀληθινή σωτηρία.
Κλίνει ἐφ’ ἑνός πρός τόν πανθεϊσμό, καί ἀφ’ ἐτέρου δέν ἐπιτυγχάνει νά ἀναγάη τόν ἄνθρωπο στήν θεία Ζωή. Ἡ παχυλή βέβαια ζωή στόν παράδεισο τοῦ Ἰσλάμ δέν μπορεῖ νά νοηθῆ οὔτε ὡς ὀντολογική ἀνακαίνισις οὔτε ὡς σωτηρία ἀπό κάθε ἔμφρονα ἄνθρωπο.
Τήν διδασκαλία περί τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀντλεῖ τό Ἰσλάμ ἀπό τήν ἀντιχριστιανική ἰουδαϊκή καί τήν αἱρετική χριστιανική (ἀρειανική-νεοστοριανική) γραμματεία. Τόν δέχεται ὡς μέγα προφήτη, ὡς σφραγίδα τῆς ἁγιότητος, ὡς τόν μέλλοντα νά κρίνη τόν κόσμο κατά τήν Δευτέρα Παρουσία. Τόν θεωρεῖ ἐπίσης Λόγο καί Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, γεννηθέντα ἀπό τήν παρθένο Μαρία (ὄχι τήν Κυρία Θεοτόκο, ἀλλά τήν ἀδελφή τοῦ Μωϋσέως), διδάσκαλο τοῦ μονοθεϊσμοῦ, καί τέλος ἀναληφθέντα στούς οὐρανούς μέχρι τῆς δευτέρας ἀποτολῆς του γιά τήν κρίσι.
 Ἀρνεῖται τήν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, τόν Σταυρικό του θάνατο καί τήν Ἀνάστασι, διότι τά θεωρεῖ ἀνοίκεια καί βλάσφημα γιά ἕνα προφήτη τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτό καί βδελύσσεται τόν Τίμιο Σταυρό. Γιά νά στηρίξη ὅλη αὐτή τή διδασκαλία περί Ἰησοῦ Χριστοῦ, τό Ἰσλάμ ὑποστηρίζει ὅτι οἱ Χριστιανοί διαστρέβλωσαν μέ προσθαφαιρέσεις καί παραποιήσεις τό ἀρχικό Εὐαγγέλιο πού ἐκήρυξε ὁ Ἰησοῦς.
Ὅλα αὐτά τά παραδοξολγήματα θεωρήθηκαν κατά τόν ὑπ’ ὄψιν μας διάλογο σημεῖα διαφοροποιήσεως στό καθαρῶς θεωρτηικό θρησκευτικό περιεχόμενο τῶν θρηκειῶν, ἐσωτερική ὑπόθεσις τῆς κάθε θρησκείας, καί δέν ἀξιολογήθηκαν.
Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι τά στοιχεῖα ἀκριβῶς ἐκεῖνα πού συνιστοῦν τήν πεμπτουσία τοῦ Χριστιανισμοῦ, ὅπως εἶναι ἡ «μωρία τοῦ Σταυροῦ», τό Τριαδικόν τοῦ Θεοῦ καί ἡ ἐνανθρώπησις τοῦ Θεοῦ Λόγου, πού ὑπερβαίνουν τήν ἀνθρωπίνη λογική καί δηλώνουν τήν ἐξ ἀποκαλύψεως προέλευσί του, ἀπορρίπτονται κατά τρόπον ἀπόλυτο ἀπό τό Ἰσλάμ πού ἐν τούτοις ἐπιμένει νά ἰσχυρίζεται ὅτι ἀποτελεῖ ἐξ ἀποκαλύψεως θρησκεία.
Ἡ οὐσία ὅμως τῆς ἀποκαλύψεως ἔγκειται στήν φανέρωσι τῆς ἀλήθειας τοῦ Θεοῦ πού δέν μπορεῖ νά συλλάβη ὁ ἄνθρωπος. Ἀλήθειες πού συλλαμβάνει ὁ ἀνθρώπινος νοῦς ὑπάρχουν σέ ὅλες τίς θρηκεῖες πού δημιουργεῖ ὁ ἄνθρωπος. Στίς περιπτώσεις αὐτές ἀκολουθοῦν καί θεοί ‟κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωσιν’’ τοῦ ἀνθρώπου.
Τό ριζικῶς διάφορο στήν Ἐκκλησία εἶναι ὅτι δέν δημιουργεῖ τόν Θεό ‟κατ’ εἰκόνα’’ τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά καλεῖ τόν ἄνθρωπο νά τηρήση τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ καί νά ἀποκαλύψη ἐντός του τά ἰδώματα τῆς αὐθεντικῆς φύσεώς του, πού δημιουργήθηκε «κατ’ εἰκόνα» Θεοῦ44. Γι’ αὐτό οἱ ἐντολές τοῦ Χριστοῦ φαίνονται παράδοξες καί ἀφύσικες στόν ἐκπεσόντα ἄνθρωπο καί ἐν προκειμένῳ στούς Μουσουλμάνους, οἱ ὁποῖοι ἀποδέχονται δόγματα καί ἠθικές ἀξίες προσαρμοσμένες στά μέτρα τοῦ ἐμπαθοῦς ἀνθρώπου45. Ἁλλά καί γι’ αὐτό οἱ τηρηταί τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι οἱ κατ’ ἐξοχήν αὐθεντικοί καί καθολικοί ἄνθρωποι. Εἶναι οἱ ἄνθρωποι πού ἀγαποῦν καί εἰρηνεύουν μέ ὅλους χωρίς ὅρια.

__________________________________________________________________________

43.Ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 163.
44.Πρβλ. Ἄρχιμ. Σωφρονίου, Ἄσκηση καί Θεωρία, σελ. 121.
45.Βλ. Ἀστ. Ἁργυρίου, Δυνατότητες ἑνός νέου διαλόγου.., ἔνθ’ ἄνωτ. σελ .399-400.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 28-38

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

 http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_2952.html

Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Ζ'.

 Ἀνθρωποκεντρική ἀντιμετώπισις.

Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

 Μέρος Ζ'

Ἀπό τίς προηγούμενες παραγράφους φαίνεται ὅτι ἕνα ἀνθρωποκεντρικό πνεῦμα διέπει τὰ φρονήματα τῶν Ὀρθοδόξων ἐκπροσώπων στόν διάλογο. Πρώτιστη βέβαια μαρτυρία εἶναι ἡ παράκαμψις τῶν θεολογικῶν προβλημάτων καί ἡ ἀβρόχιος ποσί διαπεραίωσις στά πρακτικώτερα ζητήματα στίς σχέσεις Ὀρθοδόξων καὶ Μουσουλμάνων. Μαζί ὅμως μέ τά θεολογικά, ἔχουν παραθεωρηθῆ καί τὰ ἀνθρωπολογικά ζητήματα πού ἀντιμετωπίζονται πολύ διαφορετικά ἀπό τὸ Ἰσλάμ καί τόν Χριστιανισμό.
Ἡ ἀνθρωποκεντρική προσέγγισις τῶν προβλημάτων, ὅπως τῶν ἐντάσεων, τῶν συγκρούσεων καί τῶν ἀναμετρήσεων ἀνάμεσα στούς δύο κόσμους, δέν εἶναι λυτρωτική γιά τόν ἄνθρωπο. Ἀναστέλλει ἐνδεχομένως τήν ἀνάπτυξι καί τήν ἐπιδείνωσι θρησκευτικῶν ἀνταγωνισμῶν, δέν προσφέρει ὅμως τήν ἀληθινή λύτρωσι πού προσφέρει ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.
Μέ τήν προοπτική τοῦ ἐν λόγῳ διαλόγου ὁλόκληρος ὁ ἰσλαμικός κόσμος, «ὑπέρ ὧν Χριστός ἀπέθανε», δέν μπορεῖ νά ἀποκομίση μήνυμα εὐαγγελικό-λυτρωτικό. Ἄλλωστε, ἀναγνωρίζοντας στούς ἀλλοπίστους τήν Ἀλήθεια, στεροῦμε ἀπό τήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ τήν ἰδιότητα νά κηρύσση τό Εὐαγγέλιο πάσῃ τῇ κτίσει.
Οἱ ἅγιοι Πατέρες, ὅπως εἴδαμε στά προηγούμενα, ἔδωσαν μεγάλη βαρύτητα στήν διακήρυξι τῆς ὀρθοδόξου χριστιανικῆς θεολογίας. Δέν περιορίσθηκαν σ’ αὐτήν, ἀλλά ἀνεσκεύασαν καί τίς ἀνθρωπολογικές πλάνες του Ἰσλάμ. Δέν τό ἔκαναν ἰδεολογικά. Δέν εἶχαν λόγους νά κηρύσσουν μία χριστιανική ἰδεολογία. Τό ἔπραξαν ἀπό ἀγάπη Χριστοῦ πρός τούς ἀλλοπίστους καί ποιμαντική εὐθύνη πρός τούς ὁμοτίμους.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἔβλεπε ἀπό κοντά τά σοβαρά προβλήματα πού δημιουργοῦσε ἡ μουσουλμανική πλάνη στούς Χριστιανούς τῆς Συρίας καί τῆς Παλαιστίνης. Εἶναι εὔκολο νά ἀντιληφθοῦμε τόν ζῆλο του στούς διαλόγους πού πολλές φορές φαίνεται νά πραγματοποίησε μέ τούς Μουσουλμάνους. Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι στά πολύ μικρά σέ ἔκτασι ἀντι-ισλαμικά κείμενά του ἀντιμετωπίζει καίρια τίς σοβαρότερες θεολογικές ἀνθρωπολογικές καί σωτηριολογικές πλάνες τοῦ Ἰσλάμ.
Τό ἥμισυ τῆς Διαλέξεως Σαρακηνοῦ καί Χριστιανοῦ41 ἀφιερώνει στό θεμελιῶδες ἀνθρωπολογικό πρόβλημα τῆς ἐλευθερίας τῆς βουλήσεως. Κατά τήν χριστιανική διδασκαλία ἡ ἐλευθέρα βούλησις, τό αὐτεξούσιον, εἶναι ὀντολογικό στοιχεῖο τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως.
Στήν συνεργία τῆς ἀνθρωπίνης ἐλευθερίας μέ τήν θεία Χάρι εὑρίσκεται ἡ ὁδός τῆς σωτηρίας. Τό Κοράνιο ἀρνεῖται ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἐλευθερία τῆς βουλήσεως. Τό καλό καί τό κακό κατά τήν κορανική διδασκαλία ἔχουν τήν αἰτία τους στόν Θεό. Γι’ αὐτό καί ἡ ἁμαρτία δέν ἔχει γιά τό Ἰσλάμ ὀντολογικές ἐπιπτώσεις στήν ἀνθρωπίνη φύσι, ἀλλά ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἠθική παράβασι τοῦ νόμου.
Ἀκόμη καί οἱ μεταγενέστερες ἑρμηνεῖες τοῦ Κορανίου δέν κατώρθωσαν νά ὑπερπηδήσουν ὁριστικά τό σκάνδαλο τοῦ ἀπολύτου προορισμοῦ, διότι τό Κοράνιο ἀρνεῖται πεισμόνως νά ἀναγνωρίση καί νά ἀποδεχθῆ τήν δικαίωσι πού πραγματοποίησε ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ μέ τήν σάρκωσι καί τό Πάθος Του.
Εἶναι προφανεῖς οἱ σωτηριολογικές συνέπειες τοῦ ἀπολύτου προορισμοῦ τῆς κορανικῆς διδασκαλίας. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἀνατρέπει τήν πλάνη αύτή, ὄχι μόνο γιά νά μή ἀποδίδεται βλάσφημα ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ στό Θεό, ἀλλά καί διότι ἡ σωτήριος μετάνοια ἐξαρτᾶται ἀπό τόν ἐλεύθερο προσανατολισμό τοῦ αὐτεξουσίου μας στόν Θεό.
Δέν εἶναι τυχαῖο ἐπίσης ὅτι σέ ὅλους ἀνεξαιρέτως τούς διαλόγους τῶν Ἁγίων πού προσφέρονται ὡς πρότυπτα ἰσλαμο-χριστανικοῦ διαλόγου, τό πρόβλημα τῆς προφητικῆς ἀξίας τοῦ Μωάμεθ τίθεται εὐθύς ἐξ ἀρχῆς. Πολλοί νομίζουν ὅτι εἶναι θέμα πολεμικῆς τακτικῆς, γιά νά ὑποσκάψουν οἱ Χριστιανοί τά θεολογικά θεμέλια τοῦ Ἰσλάμ. Δέν εἶναι ὅμως ἔτσι. Πρόκειται γιά σοβαρώτατο σωτηριολογικό πρόβλημα.
Εἶναι δυστύχημα ὅτι τόν διάλογο σήμερα δέν ἔχει ἀπασχολήσει τό θέμα αὐτό, ἐξ ὅσων τοὐλάχιστον μποροῦμε νά γνωρίζωμε. Ἄς ἰδοῦμε ὅμως τήν ἰδιαίτερη σημασία τοῦ θέματος.
Γιά τό Ἰσλάμ ἡ προφητεία εἶναι ἕνα χάρισμα τοῦ Θεοῦ σέ ἐκλεκτούς Του μέ σκοπό νά ἐξαγγείλουν τήν σωτήριο βουλή στούς ἀνθρώπους. Ὁ Ἀδάμ, ὁ Νῶς, ὁ Δαβίδ, ὁ Ἀβραάμ, ὁ Χριστός καί ἔσχατος πάντων ὁ Μωάμεθ, εἶναι οἱ προφῆται τοῦ Θεοῦ, σύμφωνα μέ τήν κλασική κορανική διδασκαλία. Ὑποστηρίζεται ἐπίσης ἀπό μουσουλμάνους θεολόγους ὅτι ἡ προφητεία ἔχει δοθῆ καί σέ ἄλλους ἐκτός τῶν λαῶν τῆς Βίβλου ἄνδρες. Γι’ αὐτούς ὁ Βούδας, ὁ Ζωροάστρης, κ.ἄ. εἶναι ἐπίσης προφῆται τοῦ Θεοῦ μέ συγκεκριμένη ἀποστολή πρός τόν λαό τους42.

________________________________________________________________________________

41.Ἁγ. Ἰω. Δαμασκηνοῦ, ΕΠΕ. Τόμ. 5ος , σελ 284 κ. ἐξ.
42.Γρηγορίου Ζιάκα, Προφητεία, ἀποκάλυψις καί ἱστορία τῆς σωτηρίας κατά τό Κοράνιον, ἔκδ. Πουρναρᾶ, Θεσ/νικη 1976, σελ.160.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 23-28

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_8691.html

Σύμπτωσις ἀξιῶν: μοιραῖο σφάλμα ἤ τέχνασμα; Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος ΣΤ'. (Περιέχεται μετάφραση στά Ἀραβικά). (الارثوذكسية والاسلام)

 Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

 Μέρος ΣΤ'

Σύμπτωσις ἀξιῶν: μοιραῖο σφάλμα ἤ τέχνασμα;

Ὑποστηρίχθηκε στόν διάλογο ὅτι ὁ Χριστιανισμός καί τό Ἰσλάμ ἔχουν κοινές ἀνθρωπιστικές, πνευματικές καί ἠθικές ἀξίες28. Τοῦτο θεωρήθηκε φυσικό ἐπακόλουθο τῆς κοινῆς πίστεως σέ ἕνα δημιουργό Θεό καί στήν ἑνότητα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ὡς δημιουργήματος τοῦ Θεοῦ29.
Δυστυχῶς τὸ ὀλίσθημα τῶν Ὀρθοδόξων στήν θεολογία ἔγινε ἀφετηρία γιά σφάλματα στήν ἀνθρωπολογία καί τήν ἠθική. Εἶναι ἄλλωστε γεγονός ὅτι ἡ ἠθική ἀπορρέει ἀπό τήν  θεολογία.
Δέν ἔχουμε ἰδεῖ ἀκόμη δημοσιευμένα τά Πρακτικά τῶν ἀκαδημαϊκῶν συναντήσεων -ἀνεκοινώθη ὅτι θά δημοσιευθοῦν- γιά νά μπορέσουμε νά κρίνουμε τίς εἰσηγήσεις περί κοινῶν ἀξιῶν στό Ἰσλάμ καί στόν Χριστιανισμό ἐπί τῇ βάσει συγκεκριμένων θρησκειολογικῶν μελετῶν.
 Θεωροῦμε πρός τό παρόν δεδομένη τήν κοινή ἀνακοίνωση τοῦ διαλογόυ περί ὑπάρξεως κοινῶν ἀξιῶν στίς δύο πλευρές.
Δέν μποροῦμε νά ἀρνηθοῦμε ὅτι στό Ἰσλάμ ὑπάρχουν ἠθικές ἀξίες. Ὁ φυσικός νόμος ἐδόθη σέ ὅλους τούς ἀνθρώπους. Ἐπειδή οἱ μουσουλμανικοί λαοί εἶναι πολύ κοντά μας, ἴσως ἔχουμε προσωπική γνῶσι γιά τήν θρησκευτικότητα, τήν καλωσύνη, τήν τιμιότητα, τήν φιλοξενία, τήν φιλανθρωπία τους κλπ.
 Ἴσως μάλιστα σέ ὡρισμένες περιπτώσεις, οἱ ἠθικές αὐτές ἀρχές νά εἶναι πιό ἰσχυρές στόν μουσουλμανικό κόσμο. Πρέπει αὐτό νά μᾶς ἐλέγξη καί νά μᾶς προβληματίση.
Ἐν προκειμένῳ ὅμως ἔχει σημασία ἐάν οἱ ἀνθρωπιστικές καί ἠθικές ἀξίες πού ἀπορρέουν ἀπό τήν κορανική διδασκαλία συμπίπτουν μέ ἐκεῖνες πού ἀπορρέουν ἀπό τήν διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου.
Ἡ θρησκειολογία ἔχει ἐπισημάνει σημαντικές διαφορές στήν ἠθική διδασκαλία μεταξύ Ἰσλάμ καί Χριστιανισμοῦ. Ὁ Ἀριχεπίσκοπος Ἀλβανίας Ἀναστάσιος (Γιαννουλᾶτος) γράφει χαρακτηριστικά: «Πολλαί ἰσλαμικαί ἠθικαί ἀρχαί συμπίπτουν πρός τάς ὑπό τοῦ Χριστιανισμοῦ κηρυσσομένας, ἄλλαι εἶναι οὐδέτεραι, ἐνῷ ὡρισμεναι ἔρχονται εἰς σαφῆ ἀντίθεσιν πρός τό εὐαγγελικόν πνεῦμα.
Ἰδιαιτέρως ἀμφισβητοῦνται καί σκανδαλίζουν τόν σύγχρονον ἄνθρωπον αἱ κοινωνικαί δομαί, αἱ ἀντιστρατευόμεναι εἰς τό δικαίωμα ἐλευθερίας ὅλων τῶν ἀνθρώπων καί συγκεκριμένως, πρῶτον, ἡ σαφῆς ὑποτίμησις τῆς γυναικός καί ἡ σκανδαλώδης μονομέρεια ὑπέρ τοῦ ἀνδρός εἰς ζητήματα γάμου καί διαζυγίου· δεύτερον, ἡ ἐπίσημος θρησκευτική ἀναγνώρισις τοῦ θεσμοῦ τῆς δουλείας· τρίτον, ἡ θεολογική δικαίωσις τοῦ πολέμου, παρά τάς ἠπίας ἑρμηνείας καί διασαφήσεις, καί ἡ ἀνύψωσις ὡρισμένων μορφῶν του ὡς ‟ἱερῶν’’»30.
Εἶναι γνωστές, ἄλλωστε, οἱ διακηρύξεις ὡρισμένων ἰσλαμικῶν Κρατῶν καὶ πολλῶν ἰσλαμικῶν ὁμάδων περί ἀναλήψεως ἱεροῦ πολέμου κατά τῶν Χριστιανῶν κατά τήν διάρκεια τῶν προσφάτων πολεμικῶν συγκρούσεων στόν Περσικό Κόλπο καί στήν Βοσνία31.
Θά πρέπει ἐπίσης νά ἐπισημάνουμε ὅτι ἀπό πλεῦρᾶς τῶν Μουσουλμάνων εἶναι εὔκολο νά ὑποστηριχθῆ ἡ σύμπτωσις ἀνθρωπιστικῶν καί ἠθικῶν ἀξιῶν Ἰσλάμ καί Χριστιανισμοῦ, διότι μπορεῖ νά ἀποδοθῆ στόν κοινό κατ’ αὐτούς μονοθεϊσμό τῶν δύο πίστεων.32
Ἀπό πλευρᾶς ὅμως τῶν Ὀρθοδόξων δέν μπορεῖ νά δικαιολογηθῆ τέτοια σύμπτωσις, διότι καθ’ ἡμᾶς ὑπάρχει ἀγεφύρωτο χάσμα στήν περί Θεοῦ διδασκαλία μεταξύ Ὀρθοδοξίας καί Ἰσλάμ.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, κατά τόν διάλογό του μέ τόν Ἰσμαήλ, ἐγγονό τοῦ ἀμηρᾶ Ὀρχάν, κάνει ἀποφασιστική τομή στόν τρόπο ἐκτιμήσεως τῆς ἀξίας τῶν ἀγαθοεργιῶν. Ἡ ἐλεημοσύνη, λέγει, ἔχει πραγματική ἀξία ὅταν ἀπορρέει ἀπό τήν ἀγάπη πρός τόν ἀληθινό Θεό33. Μέ τόν τρόπο αὐτόν ἐξαρτᾶ ἄμεσα τήν ἠθική ἀπό τήν θεογνωσία, τὴν γνῶσι τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, καί ὄχι ἁπλῶς ἀπό τήν πίστι σέ Θεό.
Γιά τόν λόγο αὐτόν ἀκριβῶς, ἀφοῦ ἀποδεικνύει τήν πλάνη τοῦ Ἰσλάμ ὡς πρός τά δόγματα τῆς πίστεως, συμπεραίνει κατόπιν ὁ Ἅγιος καί τήν ποιότητα τῆς ἠθικῆς του: «Ἐπεί γοῦν γνόντες περί ὧν ὁ λόγος τόν Χριστόν οὐχ ὡς Χριστόν ἐδόξασαν ἤ ἐσεβάσθησαν, ‟παρέδωκεν αὐτούς ὁ Θεός εἰς ἀδόκιμον νοῦν’’ καί ‟πάθη ἀτιμίας’’, ὥστε βιοῦν αἰσχρῶς καί ἀπανθρώπως καί θεομισῶς καί, κατά τόν ἐκ παιδός ὑπό Θεοῦ μεμισημένον καί τῆς πατρικῆς εὐχῆς ἀπωσμένον Ἡσαῦ, ἐπί τόξῳ καί μαχαίρᾳ καί ἀσωτίᾳ ζῆν, ἐπεντρυφῶντας ἀνδραποδισμοῖς, φόνοις, λεηλασίαις, ἁρπαγαῖς, ἀκολασίαις, μοιχείαις, ἀνδρομανίαις. 
Καί οὐ μόνον αὐτοί τά τοιαῦτα πράττουσιν, ἀλλ’ ὤ τῆς παρανοίας, καί τόν Θεόν συνευδοκεῖν τούτοις οἴονται. Οὕτως ἐγώ περί τούτων διανοοῦμαι, τά κατ’ αὐτούς νῦν εἰδώς ἀκριβέστερον»34.
Στόν διάλογον πού εἴχε κάνει ὁ ἅγιος Γρηγόριος μέ τόν Τασιμάνη (τοῦρκο κληρικό) ἀξιολογεῖ τήν ἠθική τοῦ ἱεροῦ πολέμου τοῦ Μωάμεθ καί τήν χαρακτηρίζει ἀλλοτρία πρός τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Γράφει: «Ἐξ ἀνατολῆς δέ κινήσας μέχρι δύσεως διῆλθε νικῶν, ἀλλά πολέμῳ καί μαχαίρᾳ καί φόνοις καί λεηλασίας και ἀνδραποδισμοῖς ἀνθρώπων καί ἀνδροκτασίαις, ὧν οὐδέν ἐκ τοῦ Θεοῦ ὄντος ἀγαθοῦ προηγουμένως ἐστί»35.
Δέν ἀρκεῖται μόνον στήν ἀξιολόγησι αὐτή, ἀλλά συγκρίνει τήν ἠθική βάσι τῆς ἐξαπλώσεως τοῦ Ἰσλάμ μέ τήν ἀντίστοιχη τοῦ Εὐαγγελίου. Γιά τήν πρώτη λέγει: «ὁμοῦ τε βίαν ἐπάγων καί τά καθ’ ἡδονήν προτεινόμενος (ὁ Μωάμεθ)», ἐνῶ γιά τήν Δευτέρα: «καίτοι τῶν τοῦ βίου σχεδόν ἁπάντων ἡδέων ἀπάγουσα (ἡ διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου, δηλ. οἱ Ἀπόστολοι), μηδεμίαν αὕτη βίαν ἐπάγουσα, νικῶσα δέ μᾶλλον τήν ἀντεπαγομένην βίαν ἑκάστοτε»36. Εἶναι φανερό ὅτι ὄχι μόνο δέν ταυτίζονται, ἀλλά πολύ ἀπέχουν μεταξύ τους οἱ ἠθικές ἀρχές πού διέπουν τήν ἐξάπλωσι τοῦ Ἰσλάμ καί τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, σχολιάζων τήν οἰκογενειακή ἠθική τοῦ Ἰσλάμ, ἀποκαλύπτει τήν ταπεινότητα της καί κατακλείει τόν λόγο του συστελλόμενος νά ἀπαριθμήσει ὅσα ἀπρεπῆ γράφει ὁ Μωάμεθ στό Κοράνιο: «καί τόδε ποίησον καί τοιῶσδε, ἵνα μή πάντα λέγω, ὡς ἐκεῖνος αἰσχρά»37.
Ὁ ἱερός Γεννάδιος γιά τό θέμα αὐτό ἀφιερώνει σημαντικό μέρος τῆς πραγματείας του Περί τῆς μόνης ὁδοῦ πρός τήν σωτηρίαν τῶν ἀνθρώπων. Ὁμιλῶν μέ πολλή προσοχή –διότι ἐπρόκειτο νά μεταφρασθῆ ἀραβιστί καί νά διανεμηθῆ στούς μουσουλμάνους ἀξιωματούχους- καί μέ περισσή ἐπιστημονικότητα, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ εὐαγγελικός νόμος «τοῦ ἡμετέρου Ἰησοῦ, ἐτελείωσε δέ τήν ἀνθρωπίνην ὄρεξιν τῷ δοῦναι λόγους καί ὑποδείγματα τῶν ἀληθινῶν ἀρετῶν, αἵ μή μόνον τάς ἐξωτέρας ἐνεργείας ἡμῶν, ἀλλά καί αὐτάς τά ἐν τῇ ψυχῇ κινήσεις τάττειν καί ἀπευθύνειν πρός τόν Θεόν δύνανται...».
Καί συμπεραίνει: «εὐλόγως διά ταῦτα πιστεύομεν μόνον τόν εὐαγγελικόν νόμον τήν ὁδόν εἶναι τῆς σωτηρίας»38.
Στήν συνήθως προβαλλομένη ἔνστασι, ὅτι ὁ μέν εὐαγγελικός νόμος εἶναι ὁδός σωτηρίας, ἀλλά παρεποιήθη ἀπό τούς Χριστιανούς καί ἑπομένως ἡ κορανική διδασκαλία διορθώνει τίς παραποιήσεις αὐτές, ὁ Πατριάρχης Γεννάδιος μέ ἀνυποχώρητη εὐθύτητα ἀπαντᾶ:
«Καί οὕτως.... γέγονε δῆλον, ὅτι μία καί τελειωτάτη τῆς σωτηρίας ὁδός ἐστιν ἡ διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τῶν αὐτῶν μαθητῶν, καί ὅτι ἐν τῇ τοιαύτῃ ὁδῷ οἱ τῇ διδασκαλίᾳ ταύτῃ ἠκολουθηκότες γεγόνασι πάντες, καί ὅτι νόμος τελειότατος ἐκ Θεοῦ εἰς ἀνθρώπους ἦλθεν ὁ εὐαγγελικός, καί οὗτος ἀπό τῶν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ χρόνων ἄχρι καί νῦν ἀδιάφθορος ἐν τοῖς πανταχοῦ μένει χριστιανοῖς, ἐν οἷς, εἰ καί πλείους αἱρέσεις εἰσίν, οὐ τὸ διαφόροις κεχρῆσθαι εὐαγγελίοις, ἀλλά τό διαφόρως νοεῖν τά ὁμοίως γεγραμμένα συνίστανται»39..
Ἀπό τά ἀνωτέρω συμπεραίνεται, νομίζουμε, μέ εὐκολία ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι ἐκπρόσωποι στόν σύγχρονο ὀρθοδοξο-ισλαμικό διάλογο δέν ἐπρόσεξαν σοβαρά, οὔτε  τά πορίσματα τῆς θρησκειολογίας οὔτε, πολλῷ μᾶλλον, τήν κρίσι τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας περί τῆς ἠθικῆς τοῦ Ἰσλάμ. Φαίνεται ὅτι ἡ συμφωνία τους περί συμπτώσεως τῶν ἀνθρωπιστικῶν καί ἠθικῶν ἀξιῶν τῶν δύο κόσμων ἀποτελεῖ μοιραῖο ἐπακόλουθο τῆς δογματικῆς των πρῶτα συμπτώσεως ἤ σεσοφισμένη φόρμουλα γιά νά περάση ὁ διαθρησκευτικός συγκριτισμός ἀπό τήν θεωρία στήν πράξι40.


___________________________________________________________________________

28. Ἐπίσκεψις, 532 (30.6.1996) σελ. 18, καί 494 (31.7.1993) σελ. 22.
29. Μητρ. Ἑλβετίας, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 174-175.
30. Ἀναστασίου Γιαννουλάτου, Ἐπισκόπου Ἀνδρούσης, Ἰσλάμ (θρησκειολογική ἐπισκόπισις), Ἀθῆναι 1975, σελ. 212.
31.Ἰωάννου Ταρνανίδη, Ὁ ἐθνικός ἀγώνας τῶν Σέρβων καί ἡ θρησκευτική του διάσταση, περιοδ. ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ, τεῦχ. 3 (1992), σελ. 132-133.
32. Mohammad M. Shabestari, Μουσουλμάνοι καί Χριστιανοί στόν σύγχρονο κόσμο, μετάφρασις Β. Σταθοκώστα, περιοδ. ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ, τεῦχ. 3,1992, σελ. 18-27.
33. Ἐπιστολή πρός τήν ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαν, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 172: «ἥκει τις ἔξωθεν καί τήν αἰτίαν ἐξαγγέλων τῆς αὐτοῦ ἀπαλείψεως, ‟νῦν’’, φησι, ‟μόλις ἠδυνήθην ἐκτελέσαι τήν παρά τοῦ μεγάλου ἀμηρᾶ κατά Παρακευήν ὡρισμένην τῆς ἐλεημοσύνης διάδοσιν’’. Κἀντεῦθεν περί ἐλεημοσύνης οὐκ ὀλίγος ἐκινήθη λόγος. Ὁ δέ Ἰσμαήλ, οὕτω γάρ ὁ τοῦ μεγάλου ἀμηρᾶ ὑϊδοῦς ἐκαλεῖτο, ‟σπουδάζεται’’ φησί πρός ἐμέ, ‟καί παρ’ ὑμῖν ἡ ἐλεημοσύνη;’’. Ἐμοῦ δέ εἰπόντος τήν ἐλεημοσύνην γέννημα εἶναι τῆς πρός τόν ὄντως Θεόν ἀγάπης, καί τόν μᾶλλον ἀγαπῶντα τόν Θεόν καί μᾶλλον ἐλεήμονα εἶναι καί ἀληθῶς, ἐκεῖνος ἤρετο πάλιν...».
34. Ἐνθ’ ἀνωτ. σελ 168.
35. Ἐπιστολή ὅτε ἐάλω, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 206.
36. Ἐπιστολή πρός τήν ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαν, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 190.
37. Περί αἱρέσεων, Ε.Π.Ε., τ. 2, σελ. 316.
38. Γενναδίου Σχολαρίου, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ 444-445.
39.Ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 452.
40. Ἐπίσκεψις 510 (31.10.94), σελ. 12: «Εἶναι δηλαδή μία σημαντική κίνηση τοῦ διαθρησκευτικοῦ μας διαλόγου γιά τό πέρασμα ἀπό τή θεωρία τῶν θεμελιωδῶν ἀρχῶν τῆς πίστεως στην ἐμπειρική βίωσή τους ἀπό τούς πιστούς».

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 23-28

 Ἀκολουθεί μετάφραση τοῦ κειμένου στά Ἀραβικά ἀπό τόν π. Ἀθανάσιο Χενείν

أكد المتحاورون على أن المسيحية والاسلام يملكان مبادئ انسانية الطبيعى للايمان بالله الواحد الخالق من ناحية ’ ومن ناحية أخرى الايمان بوحدة الجنس البشرى كخليقة الله.أن صغر نفس المحاورين الارثوذكس قد تسبب’ مع الأسف ’ فى الوقوع فى أخطأ انثروبولوجية وأخلاقية.الحقيقة الارثوذكسية هى أنه لا يوجد أخلاق بدون لاهوت.فالأخلاق تنبع من اللاهوت.

Είναι άλλωστε γεγονός ότι η ηθική απορρέει από την θεολογία.

الوايع أنه لم يتم نشر أبحاث الحوار ولقد تم الاعلان عن قرب نشرها حتى يتسنى للباحثين أن يكونوا رأيا ورؤية فى أساسات المبادئ الاخلاقية المشتركة بين الاسلام والمسيحية.نحن نرى أن البيان المشترك الصادر عن سكرتارية الحوار يؤكد على المبادئ الأخلاقية المشتركة بين المسيحية والاسلام .نحن لا ننكر أن الاسلام يحوى قيما أخلاقية ’ ذلك لأن الشريعة (الناموس)الطبيعية قد أعطيت لكل البشر.ربما يملك المسلمون مفهوم الاحسان وكرم الضيافة والامانة وخلافه وهذا يجب أن يثير غيرتنا فى البحث عن الأسباب بل ويجب أن يبكتنا وأن يثر تساؤلاتنا .

الأساس فى القضية هو هل القيم القرأنية الاسلامية تتطابق مع القيم والتعاليم الانجيلية ؟ لقد أثبت علم دراسة الأديان أن الفارق بين لشاسع بين التعاليم الاخه\لاقية القرأنية والانجيلية .لنسمع صوت رئيس اساقفة ألبانيا اليونانى أنسطاسيوس يانولاطوس(كنا له تلاميذ فى كلية اللاهوت بأثينا فى الثمانينات من القرن الماضى)"بعض المبادئ الاسلامية تلتقى من بعيد أو من قريب بالمسيحية ’ والبعض الأخر محايد ’ ولكن بعض المبادئ الاسلامية تتناقض بشكل صارخ مع روح الانجيل  ’ يصدم الانسان المعاصر تعاليم الاسلام عن  التقليل من ِشأن المرأة والحريات الاساسية وسلطان الرجل المطلق فى قضايا الزواج والطلاق ’ ناهيك عن الاعتراف الرسمى بوجود طبقة العبيد والتبرير اللاهوتى للحرب والغزوات المشكلة الأكبر أن بعض هذه المبادئ الانسانية يتم رفعها الى درجة التقديس المطلق "(راجع الاسلام أثينا 1975 ).نحن نعرف أن الكثير من الدول الاسلامية والجماعات قد قننت شرعيا الحرب ضد المسيحيين فى بلاد العرب وفى صربيا.نفهم أن يقبل المسلمون الكثير من الاخلاقيات المشتركة مع المسيحيين بسبب من ايمانهم هم بالتوحيد(أن الهنا وألههم وأحد) !! !

أما عندنا نحن الارثوذكس فلا يمكن تبرير هذا التشابه بأى حال من الأحوال لسبب بسيط وجوهرى وهو أن بين التعليم الارثوذكسى عن الله  الهنا واله الاسلام هوة عميقة !!!

يقوم القديس غريغوريوس بالاماس فى حواره مع اسماعيل حفيد ألامير أردوخان بالفصل النهائى بين مفهوم الاعمال الصالحة فى المسيحية والاسلام.أن الاحسان ’ على سبيل المثال ’ يستمد معناه الروحى من الحب الحقيقى للأله الحقيقى المثلث الأقانيم.أى  أن الاخلاق تنبع من المعرفة الحقيقية لله الحقيقى والشركة معه وليس مجرد الايمان الهيولى بأله ما.يقوم القديس بعد أن يثبت ضلال الاخلاق والعقائدالاسلامية  بتوضيح وشرح رؤيته لنوعية الاخلاق الارثوذكسية"أن الذين سمعوا عن المسيح ولم يمجدوه كأله ولم يحترموه  أسلمهم الله الى ذهن مرفوض ليفعلوا ما لا يليق بل قاموا بالقتل والسلب والنهب . يذهب القديس غريغوريوس الى أبعد من فى حواره معأحج الشيوخ الاتراك علماء الاسلام فيصف ويقيم البعد الاخلاقى للحروب المقدسة (الجهاد) بأنه أنحراف عن ارادة الله "لقد جأ المسلمون من الشرق الى الغرب وهم يقتلون ويخربون ويسبون وهذا لا صلة له بارادة الله الصالحة المرضية".يقارن ايضا بين اخلاقيات انتشار الاسلام بالسيف وانتشار الانجيل  ." أن محمد قد نشر دعوته بالعنف بينما الرسل فى نشر الانجيل لم يمارسوا عنفا بل عانوا هم أنفسهم من العنف ".القديس يوحنا الدمشقى الذى عاصر دخول الاسلام دمشق كتب عن الأمور المثيرة للخجل فى أخلاق رسول الاسلام والمذكورة فى القرأن.(ضد الهرطقات).يكرس القديس جيناديوس جزأ هاما من دراسته حول (حول الطريق الوحيد لخلاص البشر) ولقد كتب بحذر شديد وبعلم كبير لأن كتابه كان لابد أن يترجم الى العربية ويسلم الى القادة المسلمين يقول أن الشريعة الانجيلية" التى ليسوعنا قد أكملت شهوة البشر الى الفضائل الحقيقية قولا وفعلا.....ليس على السمتوى الخارجى فحسب بل فى داخل النفس المتوجهة مباشرة الى الله "ويخلص من هذا كله الى القول " أن الشريعة الانجيلية هى الطريق الوحيد المؤدى الى الحياة والخلاص ".

أما عن الرأى الذى يقول أن الشريعة الانجيلية هى طريق الخلاص ولكن المسيحيون حرفوها ’ ثم جأ القرأن لكى يصححها ’ يجيب البطريرك جيناديوس بشكل مباشر "أن الواضح هو أن تعاليم يسوع المسيح وتلاميذه قد سار عليها اللاحقون من الاجيال من زمان يسوع المسيح الى يومنا هذا بلا تغيير وبلا تحريف وان كانت قد زهرت بعض البدع بين المسيحيين أنفسهم فهذا لا يغير فى حوهر الرسالة الانحيلية الخالدة....".يبدوا من هذا كله أن المتحاورين الارثوذكس المعاصرين لم يدسوا بشكل كاف أراء علماء الأديان ورؤية أباء الكنيسة قبل أن يقعوا فى مأساة الخلط بين أخلاق الاسلام وأخلاق الانجيل بين شخصية يسوع المسيح ومحمد.



Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_15.html

Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου. Διαθρησκευτικός συγκριτισμός.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Ε'. (Περιέχεται μετάφραση στά Ἀραβικά). (الارثوذكسية والاسلام)

 Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

 Μέρος Ε'

1)Διαθρησκευτικός συγκριτισμός.

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς εἶχε ἐκτενῆ συνομιλία μέ τούς ἐξισλαμισθέντας Χιόνας καί τούς παρεστῶτας Τούρκους. Τοῦ εἶχε ζητηθῆ νὰ ἐκθέση τήν Πίστι τῶν Χριστιανῶν.
Τό πρῶτο θέμα πού ἀνέπτυξε ὁ Ἅγιος ἦταν τό μυστήριο τῆς Ἁγίας Τριάδος: «Τό γοῦν μυστήριον τῆς καθ’ ἡμᾶς εὐσεβείας οὕτως ἔχει. Μόνος ὁ Θεός ἐστιν, ὁ ἀεί ὤν καί διαμένων εἰς τούς αἰῶνας... Αὐτός γοῦν ὁ Θεός, ὁ μόνος ἄναρχος, οὐκ ἔστιν ἄλογος· αὐτός ὁ Θεός, ὁ μόνος ἄναρχος, οὐκ ἔστιν ἄσοφος....».
 Καί ὡλοκλήρωσε τήν περί Ἁγίας Τριάδος ὁμολογία του μέ τό ἑξῆς συμπέρασμα: «Οὐκοῦν ὁ Θεός τρία, καί τά τρία ταῦτα εἷς ἐστι Θεός καί Δημιουργός»20.
Στήν συνέχεια ὁ Ἅγιος συνεπλήρωσε τήν ἔκθεσι τῆς Χριστιανικῆς Πίστεως μέ τήν διδασκαλία περί τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ ἀπαντῶν σέ ποικίλα ἐρωτήματα τῶν Τούρκων. Εἶναι σημαντικό νά λεχθῆ ἐδῶ ὅτι ὁ Ἅγιος δέν διελέγετο ἐπί ἴσοις ὅροις, ὅπως ἐμεῖς σήμερα, ἀλλά κάτω ἀπό συνθῆκες αἰχμαλωσίας, στερήσεων καί σωματικῶν κακώσεων21, καί παρ’ ὅλα αὐτά δέν ὑπέστειλε τό χριστιανικό του φρόνημα χάριν τῆς ὁποιαδήποτε γηίνης ἀπολαβῆς.
Ὁμιλοῦντες περί τοῦ Ἁγίου Γηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, θεωροῦμε ἀπαραίτητο νά ἐπισημάνουμε τήν θλιβερά παρανόησι μιᾶς ἐκφράσεως τοῦ Ἁγίου.
Ἐλέχθη ὅτι ὁ ἅγιος Γρηγόριος συνεφώνησε τάχα ὅτι «θά ἔλθῃ ποτέ ὁ χρόνος καθ’ ὅν θὰ ἐπέλθῃ ἡ μεταξύ αὐτῶν (Ὀρθοδόξων καί Ἰσλάμ) ἀλληλακατανόησις», τό ὁποῖον καί εὐχήθηκε νά ἔλθη σύντομα22. Μία τέτοια ἑρμηνεία τῶν λόγων τοῦ ἁγίου Γρηγορίου ἐξυπηρετεῖ βέβαια τούς στόχους τοῦ συγχρόνου ὀρθοδοξο-ισλαμικοῦ διαλόγου γιά «ἀλληλοκατανόησι».
Πρόκειται ὅμως γιά παρερμηνία. Στήν συνέχεια τοῦ κειμένου ὁ Ἅγιος ἑρμηνεύει τόν λόγο του «ἔσται ποτέ ὅτε συμφωνήσομεν ἀλλήλοις», λέγοντας: «Συνεθέμην γάρ μνησθείς τῆς τοῦ ἀποστόλου φωνῆς, ὅτι ἐπί «τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ πᾶν γόνυ κάμψει καί πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται ὅτι Κύριος Ἰησοῦς Χριστός εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός»·  τοῦτο δ’ ἔσται πάντως ἐπί τῇ δευτέρᾳ παρουσίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ» ( Ἐπιστολή πρός τήν ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαν, Ε.Π.Ε., τ. 7, σελ. 190). Αὐτά λέγει ὁ Ἅγιος, χωρις νά ὑπονοῆ καμμία ἀλληλοκατανόηση συγκρητιστικοῦ τύπου, ἀλλά ἐννοῶν τήν πραγματική ἐπίγνωση τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ ἀπό τό Ἰσλάμ.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ἄν καί εἶναι συνοπτικώτερος στίς διατυπώσεις αὐτῶν τῶν δύο δογμάτων, ὅμως εὐθύς ἐξ ἀρχῆς προβαίνει σέ δραστικώτερη ἀνασκευή τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἰσλάμ περί τοῦ Θεοῦ καί περί τοῦ Χριστοῦ. Στήν συνέχεια ἀσχολεῖται καί μέ ἄλλα θέματα.
Προφανῶς προτάσσει τά δογματικά ἐπειδή τά θεωρεῖ ὡς θεμελιωδέστερα τῶν ἄλλων23.
Τέλος ὁ Πατριάχης Γεννάδιος Σχολάριος σέ καιρούς κατ’ ἐξοχή δίσεκτους γιά τούς Ὀρθοδόξους, διελέχθη μέ ἀξιωματούχους Μουσουλμάνους καί στήν συνέχεια ἐπέδωσε δύο κείμενα μεταφρασμένα στήν ἀραβική, στά ὁποῖα: α) πραγματεύεται ἐκτενῶς περί τῆς μόνης σωτηρίου ὁδοῦ, τῆς πίστεως τῶν Χριστιανῶν, καί β) ἐκθέτει συνοπτικῶς τήν Χριστιανική διδασκαλία. Στά κείμενα αὐτά παρουσιάζεται ἡ διδασκαλία περί Ἁγίας Τριάδος καί περί τῆς θεανθρωπότητος τοῦ Χριστοῦ μέ σαφήνεια καί ὡς μοναδική πίστις πού ὁδηγεῖ στήν σωτηρία.
Ἐκτός τούτων ὁ ἱερός Γεννάδιος ἄφησε καί τρίτο κείμενο- διάλογο, περί τῆς θεότητος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μέ κάποιον μουσουλμάνο λόγιο στρατιώτη24.
Ὅταν κάποιος συγκρίνει τό θεολογικό πλαίσιο, μέσα στό ὁποῖο πραγματοποιεῖται ὁ σημερινός ὀρθοδοξο-ισλαμικός διάλογος, μέ τήν θεολογία πού διέπει ὅλους τούς ἀνωτέρω διαλόγους τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας, διαπιστώνει μέ πολλή λύπη ὅτι προωθεῖται ἕνας σοβαρώτατος διαθρησκευτικός συγκρητισμός. Πρῶτον, διότι παρασιωπῶνται καί δέν συζητοῦνται τά καιριώτατα αὐτά θέματα τῆς Πίστεως, καί δεύτερον, διότι ἡ παραδρομή των ἀπό τούς Ὀρθοδόξους ὑποδηλώνει «ἀναισθησία τοῦ μυστηρίου τῆς Ἐκκλησίας»  (π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ). Δέν φανερώνουν ἄραγε συγκρητισμό οἱ κατώτερω ἐκφράσεις πού ἐνδεικτικῶς παραθέτουμε;
«Ὁ λόγος τῆς θρησκείας ἀποκαθιστᾶ τήν πνευματικήν ἰσορροπίαν τοῦ ἀνθρώπου»25. Ἀναρρωτώμεθα: καί ὁ λόγος τῆς θρησκείας τοῦ Ἰσλάμ;
«Οἱ δύο θρησκεῖες ἀποτελοῦν γιά τούς πιστούς τους δύο πλήρεις κύκλους πνευματικῆς ζωῆς..... Ἡ ἑτερόκεντρη αὐτή ἀφετηρία συντηρεῖ μία ἀναντίρρητη διπολικότητα στήν προσέγγιση ὅλων τῶν θεμάτων... Βεβαίως, ἡ προτροπή τῆς συμπτῶσεως τῶν κέντρων τῶν δύο κύκλων δέν εἶναι ὁρατή οὔτε στό ἐγγύς μέλλον.
Ὑπάρχει ὅμως ἡ δυνατότητα οἱ ἑτερόκεντροι αὐτοί κύκλοι νά μή παραμείνουν ἁπλῶς ἑφαπτόμενοι, ἀλλά νά καταστοῦν τεμνόμενοι κύκλοι μέ συνεχῶς διευρυνόμενο τό κοινό τμῆμα τους26. Δέν εἶναι λοιπόν πιθανόν νά γίνουν ὁμόκεντροι, ἔστω καί ἐάν ὁ Σεβ. Ἑλβετίας δέν τό βλέπει πιθανόν στό ἐγγύς μέλλον, ἐφ’ ὅσον ἤδη ἡ τομή τῶν κύκλων δέν ἀφορᾶ μόνο πρακτικά ζητήματα, ἀλλά καί θέματα πίστεως;
«Οἱ θρησκείες μας δέν εἶναι πρόθυμες νά διαταράξουν τή θεία εἰρήνη τοῦ οὐρανοῦ γιά νά ὑπηρετήσουν τήν ἀπαράδεκτη πολεμική ὑστερία τῶν ἀρχόντων τῆς γῆς»27. Ἀναρωτώμεθα: Ποιά κατάστασις χαρακτηρίζεται ὡς θεία εἰρήνη τοῦ οὐρανοῦ;

 ___________________________________________________________________________________________

20.Διάλεξις πρός τούς ἀθέους Χιόνος, Ε.Π.Ε. τ. 7, σελ 212 καί 216.
21.Ἐπιστολή πρός τήν ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαν, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 164.
22. Ἐπίσκεψις, 510 (31.10.1994) σελ. 7.
23. Περί αἱρέσεων, Ε.Π.Ε., τ. 2, σελ. 310-314.
24. Γιά τά τρία αὐτά κείμενα βλ. Γενναδίου Σχολαρίου, Ἅπαντα τά εὑρισκόμενα, ἐκδιδόμενα ὑπό τῶν  Louis Petit, X.A.  Siderides καί Martin Jugie,  τόμος 3, Paris 1930, σελ.434-475.
25. Ἐπίσκεψις, 532 (30.6.1996) σελ.11
26. Μητρ. Ἑλβετίας, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 186.
27. Ἐπίσκεψις, 532 (30.6.1996) σελ. 15.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 16-23

Ἀκολουθεί μετάφραση τοῦ κειμένου στά Ἀραβικά ἀπό τόν π. Ἀθανάσιο Χενείν


سار القديسون على نهج أخر مختلف تماما عن المعاصرين فى علاقتهم بالاسلام. كانوا يعترفون بالايمان المستقيم فى وقت عصيب كان من مصلحة الارثوذكس فيه أن يصمتوا أمام سلطة الاحتلال الاسلامى للشرق ولليونان. لم يصمتوا وجاهروا بالثالوث القدوس وبالعقيدة الخرستولوجية ولم يقدموا أية تنازلات فيما يخص عقيدة الايمان المستقيم الارثوذكسى ’ لقد كلفهم هذا الأمر حياتهم.

اذا ما ذكرنا القديسون الشهداء الجدد فسنجد أمثلة رائعة منيرة. القديس نيقوديموس الأثوسى يلخص موقف الشهداء الجدد أبان الاحتلال التركى-الاسلامى لليونان قائلا (لقد استشهد وا من أجل الايمان بالثالوث ’وسفكوا دمائهم من أجل اسم ربنا يسوع المسيح ’ بينما الشهداء الاوائل قد جاهدوا ضد الوثنية وعبادة الاوثان ’ فأن الشهداء الجدد قد ماتوا بسبب وقوفهم ضد التوحيد الغير التقى والذى من السهل أن يخدع البسطاء).لقد تحاور القديس غريغوريوس بالاماس كثيرا مع بعض الذين أسلموا ومع القادة الاتراك ’ الذين طلبوا منه عرض ايمان المسيحيين.قام القديس بشرح الايمان ومن أول الموضوعات التى عرضها الايمان بالثالوث القدوس (ان سر التقوى عندنا هو كالأتى ’الله واحد وهو الذائم الأحد والكائن الى دهر  الداهر ين ....الله الذى لا بداية له وحده لم يكن بلا عقل (اللوغوس)والله الذى لا بداية له لم يكن بلا حكمة (الروح القدس)........) ووصل الى شرح الثالوث القدوس قائلا (ان الله ثالوث ولكن الثالوث هو الله الواحد والخالق  ).قام القديس بالاماس بعرض الايمان الخرستولوجى والاجابة على الكثير من أسئلة الاتراك.يجب أن نلاحظ أن القديس لا يتحاور فى أجواء حرية ومساواة كما اليوم’ ولكن يتحاور فى ظروف سبى وعوز وتعذيب ’ بالرغم من ذلك كله لم يضحوا بايمانهم المستقيم من اجل الراحة الوقتية بل واظبوا ليل نهار على تفتيش الكتب فوجدوا فيها حياة دائمة.

لقد أساء البعض تفسير  بعض عبارات القديس بالاماس ’ حينما قالوا انه قد تنباء بزمن يأتى سيتفاهم فيه المسيحيون الارثوذكس والاسلام وأن هذا الوقت سيأتى عاجلا......ان هذا التفسير لكلام القديس بالاماس يخدم اهداف اتباع الحوار الارثوذكسى -الاسلامى .يقوم القديس بشرح قصده فى سياق النص قائلا ( ان كل ركبة ستسجد لاسم يسوع المسيح ويعترف كل لسان ان يسوع هو الرب لمجد الله الأب ).يدعوا بالاماس الاسلام الى الاعتراف الصريح بلاهوت المسيح.

القديس يوحنا الدمشقى تكلم عن تعاليم الاسلام  عن الله وعن المسيح ’ بعد أن شرح الايمان الارثوذكسى .لقد شرح بداية العقائد الاساسية للارثوذكسية وهو يعيش فى ارض سوريا التى صارت تحت سلطة العرب.

لقد تحاور الدمشقى مع كبار المسلمين  وقدم كتابين مترجمين باللغة العربية ويشرح فيهما ان الطريق الوحيد للخلاص هو طريق المسيحيين ’ ويشرح الايمان المسيحى والثالوث والتجسد المسيح على أنه الايمان الوحيد الذى يؤدى الى الخلاص مكا كتب عن الاسلام على أنه البجعة المائة من البجع المسيحية وهذه قضية تحتاج الى بحث معمق لكى نعرف من هم الهراطقة المسيحيون الشرقيون الغير الخلقيدونيين الذين ساهموا فى نشأة الاسلام.

لقد ترك لنا القديس جيناديوس نص حوار حول لاهوت ربنا يسوع  المسيح بينه وبين قائد عسكرى تركى مثقف. حينما نقارن بين هذه الحوارات وما يجرى الأن من حوار اسلامى –ارثوذكسى ’ نخلص  وبحزن كبير الى انه  ما يجرى ليس حوارا لاهوتيا ’ بل تلفيقا لاسباب غير سياسية طائفية ونفسية وغير لاهوتية.

سنقوم باقتباس بعص العبارات من الحوار الاكاديمى المذكور لكى نرى مدى تطابقها مع الايمان الارثوذكسى والتراث الابائى ومن هذه العبارات :

1 –(ان الفكر الدينى يجدد التوازن الروحى عند الانسان ) ونحن نتسأل هل الفكر الدينى الاسلامى يجدد التوازن الروحى الانسانى ؟

2 –(تشكل الدياناتان للمؤمنين بها دائرتين متكاملتين فى الحياة الروحية.....أن تلاقى الدائرتين  ليس أمرا منظورا فى المستقبل القريب وليس  هناك مجالات لأن تلتقى الدائرتان ولكن يمكن أن يتعاونوا فى سبل مشتركة.لا يرى المتروبوليت أى أمل فى االقاء لأانه ’ مجالات اللقاء لا ترتبط فقط بقضايا عملية بل بعقائد ايمانية.

3 –ان دياناتينا لا تحدوهم الرغبة فى أن يتسببوا فى ارباك السلام الالهى  السماوى لكى يخدموا الهيستيريا الحربية لرؤساء هذه الأرض).نتسأل : ما هى الحالة الواقعية التى نسميها السلام الالهى السماوى ؟

3- مفهوم تلاقى القيم بين الديانتين هل هو خطأ مأساوى أم محسنات لفظية بلا مضمون ؟

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_5357.html

Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου. Διαθρησκευτικός συγκριτισμός.Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Δ' (Περιέχεται μετάφραση στά Ἀραβικά). (الارثوذكسية والاسلام)

Συγκριτική προσέγγισις τοῦ διαλόγου
Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ 

 Μέρος Δ'

1)Διαθρησκευτικός συγκριτισμός.

Ὁ διάλογος κινεῖται σέ πλαίσια συγκρητικά. Στόν ὁρισμό τοῦ συγκρητισμοῦ κεντρική θέσι κατέχει ἡ ἀποδοχή ὅλων τῶν πίστεων καὶ ἡ ἀναγνώρισις τῆς Ἀληθείας σ’ ὅλες τίς πίστεις. Ἀπορρίπτεται ἡ ἔννοια τοῦ προσηλυτισμοῦ καὶ ἐπιδιώκεται ἕνωσις ἐπί πρακτικοῦ καὶ πραγματιστικοῦ ἐπιπέδου χωρίς ἑνότητα πίστεως. Ἡ πλουραλιστική κοινωνία δέν ἀνέχεται ἀπόλυτα μεγέθη, σχετικοποιεῖ τὰ πάντα, ἄρα καὶ τὴν ὀρθόδοξο πίστι. (πρβλ. Ἄρχιμ. Γεωργίου, Ὀρθόδοξος Μοναχισμός καὶ Ἅγιον Ὄρος, ἐκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου, 1997, σελ. 43, 72).
Στὸν διάλογο τονίσθηκε ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους ἀμφοτέρων τῶν πλευρῶν ἡ ἀνοχή τῶν θρησκευτικῶν πεποιθήσεων τῆς ἄλλης πλευρᾶς15. Ἡ ἀνοχή αὐτή δὲν ἔχει ἁπλῶς τὸν χαρακτῆρα τῆς ἀνεξιθρησκείας. Δέν πρόκειται γιά σεβασμό τῶν προσώπων πού προτιμοῦν νὰ πρεσβεύουν τήν μία ἤ τήν ἄλλη πίστι. Πρόκεται γιά σχετικοποίησι τῆς Πίστεως.
Ὁ Σεβ. Ἑλβετίας εἶναι σαφής: «κατά βάθος, μία ἐκκλησία ἤ ἕνας τέμενος... ἀποβλέπουν στήν ἴδια πνευματική καταξιωσι τοῦ ἀνθρώπου» (βλ. ὑποσημ.15).
Ἀναρρωτιέται ὁ Ὀρθόδοξος πιστός, ἐάν μιά τέτοια δήλωσις μπορεῖ νὰ γίνη ἀπό ἕνα Ὀρθόδοξο Χριστιανό. Ἡ πνευματική καταξίωσις τοῦ ἀνθρώπου δέν εἶναι παρά ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ μετοχή τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ. Αὐτὴ ἡ πνευματική κατάστασις εἶναι ὁ καρπός τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος, τῆς Θείας Εὐχαριστίας, τῆς Ὀρθοδόξου ἀσκήσεως, καί γενικῶς τῆς συσσωματώσεως τοῦ ἀνθρώπου στὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, στήν Ὀρθόδοξο Ἐκκλησία. Πῶς ‟ἕνα τέμενος’’, ἡ ζωή δηλαδή κατά τήν διδασκαλία τοῦ Ἰσλάμ, θὰ ὁδηγήση τὸν ἄνθρωπο στήν πνευματική τελείωσι, στόν ἁγιασμό, ὅταν ὁ ἄνθρωπος δέν ἔχει κάνει οὔτε τό πρωταρχικό βῆμα πρός αὐτήν τήν κατεύθυσνι, πού εἶναι ἡ Ὀρθόδοξος Πίστις καί τό Ἅγιο Βάπτισμα;
Ἡ αἰτία γιό τό θεολογικό αὐτό ὀλίσθημα εὑρίσκεται στήν ἐσφαλμένη παραδοχή ὅτι ὁ Χριστιανισμός καί τό Ἰσλάμ πιστεύουν στόν ἴδιο Θεό τῆς Βίβλου, ἐνῶ στήν πραγματικότητα τό Ἰσλάμ ἀποτελεῖ ἄρνηση τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ἐπειδὴ ἀρνεῖται τὸ τρισυπόστατον τοῦ Θεοῦ καί τήν θεότητα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Γιὰ τὸ Ἰσλάμ δέν ἀποτελεῖ ἴσως πρόβλημα νὰ ἀναγνωρίση στούς Χριστιανούς τήν ἀληθινή πίστι ἐφ’ ὅσον ὁμολογοῦν μονοθεΐα χωρίς διευκρινήσεις περί τῶν προσώπων. Γιά τούς Χριστιανούς ὅμως εἶναι σοβαρωτάτη πλάνη νὰ περιορίσουν ἤ νά γενικεύσουν τήν Ὀρθόδοξο Πίστι ἁπλῶς σέ μονοθεϊσμό.
Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης χαρακτηρίζει τήν μονοπρόσωπη μονοθεΐα τοῦ Ἰσλάμ κεκρυμμένη ἀσέβεια. Δυστυχῶς οἱ Ὀρθόδοξοι διεπράξαμε τό ὀλίσθημα αὐτό ἀπό τήν πρώτη ἀκόμη ἀκαδημαϊκή συνάντηση. Ἡ πίστις σέ ἕνα Δημιουργό Θεό, τόν Θεό τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, θεωρήθηκε τό σημεῖο ἑνότητος τῶν δύο θρησκειῶν16 καί χρησιμοποιήθηκε ὡς ἀφετηρία γιά τόν παρόντα διάλογο17.
Οἱ μουλουλμάνοι ὡδηγήθηκαν στήν σύγκλιση αὐτή κινούμενοι ἀκριβῶς πάνω στίς ἀρχές τῆς κορανικῆς διδασκαλίας. Εἶχαν ἀπέναντί τους Χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι ἀποδέχθηκαν ὡς κοινή πίστη μαζί τους τόν μονοθεϊσμό, χωρίς σοβαρή ἐμμονή στό δόγμα τῆς Ἁγία Τριάδος. Γι’ αὐτό καί ἀποδέχθηκαν τήν σύγκλισι.
Ἐάν ὑποτεθῆ ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι ἐπέμεναν στήν Ὀρθόδοξο Πίστι, ἡ σύγκλισις θά ἦταν ἀδύνατη. Γιά νά ἐπιτευχθῆ ἡ σύγκλισις, τονίσθηκε ἰδιαίτερα ἡ κοινή πίστις σέ ἕνα Θεό, ἐνῶ ἔμειναν ‟ψιλά γράμματα’’ ἡ Ὀρθόδοξος διδασκαλία περί Ἁγίας Τριάδος, περί τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ κλπ.
Ἐκφράσεις περί διαφορῶν σπανίως συναντῶνται στα κείμενα πού ἀναφέρονται στό διάλογο, ἀλλά καί αὐτές ὑποτονικές. Π.χ. «ὅπως ἐπίσης ἔχουν (ὁ Χριστιανισμός καί τό Ἰσλάμ) καί πολλά σημεῖα διαφοροποιήσεως στό καθαρῶς θεωρητικό θρησκευτικό τους περιεχόμενο»18.
Ἐντελῶς διαφορετιά ὅμως διαλέχθηκαν οἱ Ἅγιοι μέ τό Ἰσλάμ. Ὡμολόγησαν ἀκριβῶς τήν Ὀρθδόδοξο Πίστι, σέ περιόδους μάλιστα πού οἱ Ὀρθόδοξοι θά εἶχαν λόγους νὰ ἀποσπάσουν εὐνοϊκώτερη συμπεριφορά ἐκ μέρους τῶν κυριάρχων Μουσουλμάνων ὑποτονίζοντας τό δόγμα τῆς Ἁγίας Τριάδος. Δέν ἔκαναν ἐν τούτοις οὔτε τήν παραμικρή ὑποχώρηση στά δόγματα τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, πρᾶγμα πού πολλές φορές τούς ἐστοιχισε καί τήν ἴδια τήν ζωή.
Οἱ ἅγοι Νεομάρτυρες εἶναι λαμπρά παραδείγματα. Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης συνοψίζει ὡς ἑξῆς τήν στάσι τῶν ἁγίων Νεομαρτύρων: «Ἐκεῖνοι (οἱ παλαιοί μάρτυρες) διά τήν πίστιν τῆς Ἁγίας Τριάδος ἐμαρτύρησαν; και οὖτοι ὁμοίως, ἐκεῖνοι διά τό ὄνομα, καί τήν Θεότητα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔχυσαν τό αἷμα τους; καί οὗτοι ὁμοίως· ἵνα μή λέγω ὅτι οὗτοι ἔχουσί τι περισσότερον ἀπό ἐκείνους καθ’ ὅτι ἐκεῖνοι μέν ἠγωνίσθησαν κατά τῆς πολυθεΐας, καί εἰδωλολατρείας, ἥτις εἶναι μία προφανής ἀσέβεια, ὅπου δύσκολα ἠμπορεῖ νὰ ἀπατήσῃ ἕνα λογικό νοῦν, οἷτοι δέ ἠγωνίσθησαν κατά τῆς τῶν ἀλλοπίστων μονοπροσώπου μονοθεΐας, ἥτις εἶναι μία κεκρυμμένη ἀσέβεια, ὁπού εὐκόλως δύναται νά ἀπατήσῃ τόν νοῦν»19


___________________________________________________________________________________________

15. «Ὁ διάλογος δέν ἔχει τόν σκόπό ἱεραποστολικῆς προσπαθείας καί μεταστροφῆς. Οἱ ἄνθρωποι πρέπει νά ἀντιμετωπίζονται ὅπως εἶναι καί ὅπως θέλουν νά εἶναι, σύμφωνα μέ τήν βασική μουσουλμανική ρήση: «Σύ ἔχεις τήν θρησκεία σου κι ἐγώ τή δική μου» (Πρίγκηψ Χασσάν τῆς Ἰορδανίας, βλ. περιοδ. Ἐπίσκεψις 494 (31.7.93), σελ. 23). Καί ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἑλβετίας Δαμασκηνός μέ ἄλλες λέξεις ἐπαναλαμβάνει τά ἴδια: «Αὐτό δέ εἶναι ἀκριβῶς τό πνεῦμα τῶν συναντήσεων μεταξύ Μουσουλμάνων πού θέλουν νά γνωρίσουν τόν Χριστιανισμό καί Χριστιανῶν πού ἐπιθυμοῦν ἐννοήσουν τό Ἰσλάμ: Σεβασμός τοῦ ἄλλου, σεβασμός τοῦ ἑαυτοῦ μας, σεβασμός τοῦ Θεοῦ. Ἡ προσέγγιση αὐτή μᾶς κάνει ξαφνικά νά ἀποκτήσουμε συνείδηση τοῦ γεγονότος ὅτι, κατά βάθος, μία ἐκκλησία ἤ ἕνα τέμενος –χῶροι ταπεινώσεως, ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἀναγνωρίζει τήν μηδαμηνότητά του- ἀποβλέπουν στήν ἴδια πνευματική καταξίωση τοῦ ἀνθρώπου» (ἔνθ’ ἀνωτ.) Ἄν καί διακηρύσσεται στόν διάλογο ἡ ἀνοχή τῶν θρησκευτικῶν πεπειθήσεων, ὅμως δέν καταξιώνεται ἀπό τήν ἱστορία τοῦ Ἰσλάμ καί ἀπό τίς σχέσεις του μέχρι σήμερα μέ τούς ὀρθοδόξους πληθυσμούς τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Ἡ ἄρνησις τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας γιά κάθε Χριστιανό στή Σουηδική Ἀραβία καί σέ ἄλλες ἰσλαμικές χῶρες σήμερα εἶναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.
16. «Γιά τήν πλειοψηφία τῆς παγκοσμίου κοινότητος, ὁ μονοθεϊσμός ὁ ὁποῖος ἐκηρύχθη ἀπό τόν Χριστιανισμό, τόν Μουσουλμανισμό καί τόν Ἰουδαϊσμό προσέφερε ἐνωρίτατα ἕνα κοινό σημεῖο συννενοήσεως... Ἡ πίστη μας σέ ἕνα μοναδικό Θεό, ἡ πολύπλοκη φύση του Σύμπαντος, τοῦ ὁποίου δέν ἀποτελοῦμε παρά ἕνα ἀπειροελάχιστο τμῆμα, τέλος δέ καί τό μυστήριο τῆς μελλούσης ζωῆς ὑπῆρξαν ἀνέκαθεν ἕνας κοινός δεσμός πού μᾶς ἕνωσεν». ( Ἐπίσκεψις 368 (8.12.86) σελ. 16).
17. «Ἐν τούτοις, ὑπάρχουν ὀρισμένα κοινά θεολογικά σημεῖα: Ποῖα εἶναι, ὅμως, τά κοινά σημεῖα τῶν δύο θρησκειῶν, τά ὁποῖα μᾶς ἐπιτρέπουν νά ἀποβλέπωμε σέ μία οὐσιαστική προσέγγιση μεταξύ τους; Εἶναι ἡ πίστη στόν ἕνα ἀληθινό Θεό, Δημιουργό καί Κύριο τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ κόσμου καί τῆς ἱστορίας» (Μητρ. Ἑλβετίας, ἔνθ. ἀνωτ. σελ.185).
18.Μητρ. Ἑλβετίας, ἔνθ’ ἀνωτ., σελ.171.
19.Νέον Μαρτυρολόγιον, ἐκδ. ΑΣΤΗΡ, Ἀθῆναι 1961, σελ. 12.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 16-23

Ἀκολουθεί μετάφραση τοῦ κειμένου στά Ἀραβικά ἀπό τόν π. Ἀθανάσιο Χενείν

لحوارات الأبائية المشار اليها ’ يظهر لنا وبكل وضوح الانحرافات اللاهوتية التى أتى بها هذا الحوار أو الحوارات.
ثالثا:دراسة مقارنة للحوارات المعاصرة

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

يقوم الحوار على مبدأ المقاربة والمقارنة التوفيقية بل التلفيقية .يحتل المكانة الاولى فى الحوار مبدأ ان هناك حقائق مقبولة من الجميع وموجودة فى كل الايمانات ’ يرفض الجميع مبدأ الاقتناص(وهى طريقة خبيثة لضرب التبشير بالانجيل فى مقتل)  ويبحثون عن الوحدة على أساس واقعى وعملى بدون الاتحاد فى الايمان.أن المجتمع المتعدد الثقافات لا يقبل مقامات لاهوتية رفيعة ’ ويهرب من المطلق ’ هو ينسب (بضم الواو وفتح العين كل وكسر السين) العقيدة الخلاصية الارثوذكسية’وبهذا الشكل ينزع عن الايمان الارثوذكسى طابعه الكونى والمسكونى الذى عرفه به العالم فى الالفية الاولى(راجع الارشمندريت غريغوريوس الرهبنة وجبل أثوس .  1997 ص 43 ’72 ).لقد قرر المتحاورون أن يقبل كل طرف عقائد الأخر بلا فحص ولا دراسة نقدية ’ لأن الحوار قد تنازل عن الروح الرسولية والتبشير بالانجيل ’ على أساس القول الاسلامى الشهير (لكم دينكم ولى دينى) ’ بالرغم من هذا الا ان الممارسات الاسلامية فى عدم قبول التعدد الدينى فى السعودية مثلا وسوء معاملة المسيحيين فى الشرق الاوسط.الأمر الخطير هو أن الايمان المطلق يتجول الى شئ نسبى ’ الامر لا يتعلق بالاحترام لاشخاص او عدم الاحترام وفى هذا يقول المطران دمسكينوس (أن المسجد والكنيسة يسعيان نحو نفس الهدف أى الرقى الروحى للانسان !!!).

هنا يحق للمؤمن الارثوذكسى أن يتسأل اذا ما كان ممكن أن يصدر تصريحا مثل هذا ( أن الجامع والكنيسة يسعيان ........) من مسيحى ارثوذكسى !!!أن الرقى الروحى الحقيقى  للانسان هو ثمرة الشركة فى الروح القدس أى الشركة فى نعمة الله الغير المخلوقة بهدف تأله الانسان الأمر الذى يعنبره المسلمون شركا يعتبره المسيحيون عطية الله فى المسيح بالروح القدس .أن هذه الحالة الروحية هى ثمرة المعمودية المقدسة والافخارستيا والنسك الارثوذكسى واندماج الانسان فى جسد المسيح فى الكنيسة الارثوذكسية(الثيؤسيس). كيف يمكن (لمسجد) أى الحياة حسب تعاليم الاسلام ’ أن يقود الانسان الى الكمال الروحانى ’ الى القداسة والى التأله والى حب الله وحب القريب !!!  ’ كيف والانسان لم يقوم بالخطوة الاولى فى هذا الطريق ’ الذى هو طريق الايمان الارثوذكسي والمعمودية المقدسة وقبول الحلول الأقنومى للروح القدس فى الكيان الانسانى الذى يتجدد حسب أيقونة خالقه!

أن بداية هذا السجس والخلل والتشويش هى القبول بان المسيحية والاسلام يؤمنون بنفس الاله- اله الكتاب المقدس ’ بينما فى الواقع يشكل الاسلام انكارا واضحا لله الحقيقى لأنه ينكر الله –الثالوث ’ كما ينكر لاهوت السيد يسوع المسيح.أن مأساة الاسلام هى أنه لم يتعرف على التراث اللاهوتى الارثوذكسى والخرستولوجيا الخلقديونية لأنه التقى بالغير الخليقيدنيين فى الشرق والذين تحالفوا مع المسلمين لاسقاط المراكز الارثوذكسية الكبرى فى دمشق والاسكندرية ويلاحط العلماء أن الانمتقادات التى يوجهها القرأن للمسيحية هى ضد المسيحية الهرطوقية(النصرانية) وليست المسيحية الارثوذكسية التى لم يتعرف عليها..

لا يمثل اشكالية عند الاسلام أن يقبل ويعترف ان المسيحيين  يؤمنون الايمان المستقيم ’ ما داموا يؤمنون بالله الواحد وبدون الدخول فى تفاصيل الاقانيم ’ أما المسيحيون الارثوذكس  فيرون أن حصر الايمان الارثوذكسى فى التوحيد فقط هو انحراف كبير ’القديس نيقوديموس الأثوسى يرى أن التوحيد الاحادى الاقنوم فى الاسلام هو  عدم تقوى (كفر) خفية.لللأسف لقد أنزلقنا نحن  الارثوذكس الى هذه الهاوية من أول جلسة فى  الحوار الاكاديمى.لقد أعتبروا أن الايمان باله العهد القديم ’ الاله الخالق ’هو علامة الوحدة بين الديانتين ’ وصارت هذه الضلالة هى نبراس الحوار وهذه هى بدعة التهود فى أبشع صورها المعاصرة التى حرمتها الكنيسة الاولى(راجع أعمال الرسل 15).

لقد بنى المسلمون هذه البداية للحوار على مبادء تعليم القرأن ’ وكان فى مقابلهم مسيحيون قرروا قبول ايمانهم  بالخالق على انه الايمان المشترك وهؤلاء المسيحيون لا يتمسكون بعقيدة الثالوث التى ناضل من أجلها الاباء.ولهذا قبل الجميع التلفيق ولوكان الارثوذكس قد أصروا على التمسك بايمان الاباء ’ لما أمكن للتلفيق ان يستمر.لكى يحقق المتحاورون التلفيق ’ قررو الاتفاق على مبدأ الله الخالق كعلامة اتفاق بينما قرر المسيحيون التغاضى  عن العقائد الصعبة أى عن معنى التعليم الارثوذكسى عن الثالوث القدوس ’ ولاهوت المسيح ’ والطبيعتين  فى الاقنوم الواحد والنتائج الخلاصية للخرستولوجيا الغريب انه من النادر ان نرى تعبيرات تعبر عن تمايز أو اختلاف ’واذا ما تم ذكرها يكون بشكل سطحى ’مثل تلك العبارة ( يوجد لدى المسيحية والاسلام نقاط تباين وذلك على المستوى النظرى للديانتين!!!)’ هل فى المسيحية فارق بين النظرى والعملى ’ اليس هذا ضرب لعقيدة التجسد الى وحدت بين النظرى اللاهوتى والعملى الانسانى بدون اختلاط ولا امتزاج ولا افتراق ولا تغييركما علمنا أباء خلقيدونية العظام؟.

سار القديسون على نهج أخر مختلف تماما عن المعاصرين فى علاقتهم بالاسلام. كانوا يعترفون بالايمان المستقيم فى وقت عصيب كان من مصلحة الارثوذكس فيه أن يصمتوا أمام سلطة الاحتلال الاسلامى للشرق ولليونان. لم يصمتوا وجاهروا بالثالوث القدوس وبالعقيدة الخرستولوجية ولم يقدموا أية تنازلات فيما يخص عقيدة الايمان المستقيم الارثوذكسى ’ لقد كلفهم هذا الأمر حياتهم.

اذا ما ذكرنا القديسون الشهداء الجدد فسنجد أمثلة رائعة منيرة. القديس نيقوديموس الأثوسى يلخص موقف الشهداء الجدد أبان الاحتلال التركى-الاسلامى لليونان قائلا (لقد استشهد وا من أجل الايمان بالثالوث ’وسفكوا دمائهم من أجل اسم ربنا يسوع المسيح ’ بينما الشهداء الاوائل قد جاهدوا ضد الوثنية وعبادة الاوثان ’ فأن الشهداء الجدد قد ماتوا بسبب وقوفهم ضد التوحيد الغير التقى والذى من السهل أن يخدع البسطاء).لقد تحاور القديس غريغوريوس بالاماس كثيرا مع بعض الذين أسلموا ومع القادة الاتراك ’ الذين طلبوا منه عرض ايمان المسيحيين.قام القديس بشرح الايمان ومن أول الموضوعات التى عرضها الايمان بالثالوث القدوس (ان سر التقوى عندنا هو كالأتى ’الله واحد وهو الذائم الأحد والكائن الى دهر  الداهر ين ....الله الذى لا بداية له وحده لم يكن بلا عقل (اللوغوس)والله الذى لا بداية له لم يكن بلا حكمة (الروح القدس)........) ووصل الى شرح الثالوث القدوس قائلا (ان الله ثالوث ولكن الثالوث هو الله الواحد والخالق  ).قام القديس بالاماس بعرض الايمان الخرستولوجى والاجابة على الكثير من أسئلة الاتراك.يجب أن نلاحظ أن القديس لا يتحاور فى أجواء حرية ومساواة كما اليوم’ ولكن يتحاور فى ظروف سبى وعوز وتعذيب ’ بالرغم من ذلك كله لم يضحوا بايمانهم المستقيم من اجل الراحة الوقتية بل واظبوا ليل نهار على تفتيش الكتب فوجدوا فيها حياة دائمة.
           

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_1767.html

Ὁ διάλογος τῶν Ὀρθοδόξων μέ τό Ἰσλάμ κατά τό παρελθόν. Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Γ' (Περιέχεται μετάφραση στά Ἀραβικά). (الارثوذكسية والاسلام)

 Ὁ διάλογος τῶν Ὀρθοδόξων μέ τό Ἰσλάμ κατά  τό παρελθόν

 Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Μέρος Γ'

Κατά τήν μακραίωνη ἱστορική συνύπαρξι τῶν ὀρθοδόξων χριστιανικῶν καί τῶν μουσουλμανικῶν λαῶν ἡ Ὁρθόδοξος Ἐκκλησία μας βρισκόταν σέ ἕνα διαρκῆ ὀρθοδοξο-ισλαμικό ‟διάλογο’’. Ἡ Ἐκκλησία διαλέχθηκε γνήσια καί αὐθεντικά διά τῶν Ἁγίων της, οἱ ὁποῖοι ἐβίωσαν αὐθεντικά τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας καί γι’ αὐτό κατενόησαν σέ βάθος τό δόγμα καί τό ἦθος τοῦ Ἰσλάμ.
Ἀντιπροσωπευτικά δείγματα αὐτοῦ τοῦ ‟διαλόγου’’ σέ διαφορετικές περιόδους τῆς ἰσλαμο- χριστιανικῆς ἐπικοινωνίας εἶναι οἱ διάλογοι πού πραγματοποίησαν ὁ ἅγιος Ἰώαννης ὁ Δαμασκηνός (Η΄ αἰώνας), ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς (ΙΔ΄ αἰώνας) ὁ ἱερός Γεννάδιος ὁ Σχολιάριος (ΙΕ΄ αἰώνας) καί ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης (ΙΗ΄-ΙΘ΄ αἰῶνες).
Ἡ ἐκπληκτική θεολογική ὁμοιομορφία τῶν διαλόγων αὐτῶν ἀποδεικνύει τό ἐνιαῖο πνεῦμα, κάτω ἀπό τό ὁποῖο διαλέγονται οἱ Ἅγιοι, ἀνεξαρτήτως ἀπό τήν ἱστορική περίοδο πού διανύει τό Ἱσλάμ καί ἀπό τήν πολιτική καί κοινωνική κατάσταση τῶν Ὀρθοδόξων λαῶν.
Αὐτοί οἱ διάλογοι μποροῦν μέ ἀσφάλεια νά θεωρηθούν καί ἡ αὐθεντική ἔκφρασις τοῦ διαλόγου τῶν Ὀρθοδόξων λαῶν μέ τό Ἰσλάμ.
Τά χαρακτηριστικά τῶν διαλόγων εἶναι τά ἑξῆς:
α) Τό Ἰσλάμ ἀντιμετωπίζει μέ πνευματικκά κριτήρια. Οὔτε ἡ πολιτική κατ’ ἀρχήν ὑπεροχή οὔτε καί ἡ μεταγενέστερη δουλεία τῶν Ὀρθοδόξων ἐπηρέασαν τήν κρίση τῶν Ἁγίων γιά τό Ἰσλάμ. Γιά τόν λόγο αὐτό δέν θεωροῦμε ἐπιτυχημένο τόν χαρακτηρισμό ὡρισμένων ἀτνι-ισλαμικῶν ἔργων ὡς φανατικῶν, ὅπως π.χ. τοῦ ἁγίου Μάξιμου τοῦ Γραικοῦ. Πρόκειται γιά διαφορετική ἔκφρασι τοῦ διαλόγου, ὥστε νά ἀνταποκρίνεται σέ συγκεκριμένες ποιμαντικές ἀνάγκες.
β) Ὑπάρχει διαχρονική πιστότις στό Ὀρθόδοξο δόγμα, ἡ ὁποία παίρνει σέ κάθε διάλογο τήν μορφή ἀνασκευῆς τῆς πλάνης τοῦ Ἰσλάμ καί ὁμολογίας τοῦ δόγματος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.
γ) Ἡ ἀνωτερότης τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν τοῦ Χριστιανισμοῦ προβάλλεται ὡς ἀπόδειξις τῆς ἀληθοῦς Πίστεως. Δέν παραδέχοντο οἱ Ἅγιοι κοινά ἀνθρωπιστικά ἰδεώδη στόν Χριστιανισμό καί στό Ἰσλάμ. Καί,
δ) Τό κίνητρο τῶν Ἁγίων γιά διάλογο μέ τό Ἰσλάμ εἶναι ἡ χριστοκεντρική ἀγάπη πρός τούς ἀλλοπίστους. Ποτέ ἡ ἀγάπη αὐτή δέν ἦταν ἀνθρωποκεντρική.
Τά κριτήρια αὐτά θεμελιώνονται στήν πίστι τῶν Ὀρθοδόξων στό Τριαδικό Θεό, στήν θεότητα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας ὡς Σώματος Χριστοῦ. Θεμελιώνονται ἐπίσης στήν ἀγάπη, πού ἀπορρέει ἀπό τήν πίστι αὐτή καί προσφέρεται ἀπό τόν Χριστιανισμό ὡς τό ἀσφαλέστερο μέσον γιά τήν ἐπιδίωξι τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως καί συνεργασία μέ τούς Μουσουλμάνους, χωρίς νά τίθεται σέ κίνδυνο ἡ ἀκεραιότης τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως καί ἡ ἐν Χριστῷ σωτηρία τῶν Ὀρθοδόξων. Θεμελιώνονται, τέλος, στήν ἐμπειρία ὅτι τά θρησκευτικά σχήματα πού δέν εἶναι ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία εἶναι πλάνη καί ὁδοί ἀπωλείας.
Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν αὐτόν τόν ὀρθοδοξο-ισλαμικό ‟διάλογο’’, ἀποροῦμε μέ τίς μεθοδεύσεις τοῦ συγχρόνου διαλόγου μέ τό Ἰσλάμ. Ἐπειδή παραθεωροῦνται οἱ ἀνωτέρω προϋποθέσεις θεωροῦμε ὅτι καί ἡ συνείδησις τῆς Ἐκκλησίας δέν θά ἀποδεχθῆ τόν διάλογο. Ἡ Ἐκκλησία διαθέτει πλούσα πεῖρα ἀπό τήν μακραίωνη ἐπικοινωνία της μέ τό Ἰσλάμ, ἔτσι ὥστε εἶναι σέ θέσι νά διακρίνη τό πνεῦμα κάθε νέου διαλόγου.
Ἡ σύγκρισις τοῦ συγχρόνου ἀκαδημαϊκοῦ διαλόγου μέ τούς προαναφερθέντες διαλόγους μπορεῖ ἄριστα νά φανερώση τίς θεολογικές ἀστοχίες τοῦ συγχρόνου ἀκαδημαϊκοῦ ὀρθοδοξο-ισλαμικοῦ διαλόγου.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 14-16

Ἀκολουθεί μετάφραση τοῦ κειμένου στά Ἀραβικά ἀπό τόν π. Ἀθανάσιο Χενείν

 ثالثا:الحوار بين الارثوذكس والاسلام فى الماضى

 Ο διάλογος των Ορθοδόξων με το Ισλάμ κατά το παρελθόν

أن الكنيسة الارثوذكسية قد مارست عبر التاريخ  التقارب والتعايش بين الارثوذكس المسيحيين  وبين الشعوب الاسلامية وعاشت الحوار بشكل دائم. أن الكنيسة قد تحاورت بشكل جدى وأصيل وذلك عن طريق قديسيها وعلمائها الذين عاشوا سر الكنيسة فى المسيح ذو الطبيعتين فى أقنوم واحج كما علم وقرر المجمع المسكونى الكبير فى خلقييدونية عام 451 ميلادية’ ولهذا أستطاعوا فهم عمق عقيدة وشخصية الاسلام.

من أهم نماذج الحوارات بين الجماعات الاسلامية –المسيحية هى تلك الحوارات التى تمت بين القديس اليونانى والعربى اللسان يوحنا الدمشقى (القرن السابع) ’ والقديس غريغوريوس بالاماس (القرن 14 )’وجيناديوس الاسخولارى (القرن 15 )’والقديس نيقوديموس الأثوسى (القرن 18 -19 ).أن الانسجام اللاهوتى  الروحى بين الحوارات يظهر الفكر الواحد والروح الواحد الذى تحاور به القديسون ولم يتأثر الحوار’ لأنه لاهوتى ’ بالحقبة التاريخية التى يمر بها الاسلام وبين الظروف التاريخية والسياسية للشعوب الارثوذكسية.تعتبر هذه الحوارات أصدق تعبير عن خواص الحوار اللاهوتى بين  الشعوب الارثوذكسية وبين الاسلام.

أن أهم خواص الحوارات اللاهوتية  السابق ذكرها هى :

1 –ترى هذه الحوارات الاسلام على أساس معايير روحية لاهوتية صرفة.لم يؤثر على هذا الحوار أية عوامل أخرى مثل التفوق السياسى أو عبودية الارثوذكس للحكم العثمانى أو البترودولار أو الارهاب الاسلامى.ولهذا لا نوافق على وصف بعض الكتابات ضد الاسلام على انها كتابات متعصبة .أن هذه الكتابات ضد الاسلام تمثل مرحلة من مراحل الحوار وتقابل متطلبات محددة فى مسيرة الحوار.لقد متب الجمنشقى عن الاسلام أنه بدعة مسيحية (راجع الياس المر :الاسلام بدعة مسيحية ) ’ولقد ساهم فى ظهوره الراهب بحيرى المونوفيزيتى الذى علم محمد المسيحية الهرطوقية الغير الخلقيدونية.

2 –يوجد استمرارية عقائدية وأمانة للتعليم الارثوذكسى  وهذه الأمانة تأخذ فى كل حوار شكل اظهار انحرافات الاسلام والاعتراف بالعقيدة الارثوذكسية.

3 –أن سمو الاخلاق والقيم المسيحية يظهران كدليل على  الايمان الحق .لا يرى القديسون أية قيم انسانية  مشتركة  بين المسيحية والاسلام  فيما يخص رؤية الانسان والمرأة والحريات الأساسية.

4 –أن دافع القديسين من وراء الحوار مع الاسلام ومع غيره هو الحب المتمركز فى المسيح نحو اتباع العقائد الأخرى .   ان هذه المحبة هى محبة من منطلقات لاهوتية وليست انسوية(هيومانيستيك).هى ليست محبة نسطورية (تفصل الانسان عن الله ) ولا مونوفيزيتية (تلغى الانسان تحت سطوة اله غاشم  ذو كبيعة واحدة الهية متسلطة!!!) .

أن هذه المعايير تقوم على أساس ايمان الارثوذكس بالله الثالوث ’ بلاهوت المسيح وبسر الكنيسة كجسد المسيح الممتد فى التاريخ والكون.تقوم المعايير ايضا على أساس الحب الذى ينبع من الايمان ويقدم من المسيحيين كأضمن وسيلة لتحقيق السلام والتعايش والتعاون بين الارثوذكس والمسلمين لأنه ولو سمح الله أن تأكل الذئاب الحملان فالخبرة التاريخية أثبتت لإن الذئاب كثيرا ما تحولت الى حملان (راجع الاعداد الكبيرة من المتحولين الى المسيحية من الاسلام) ’ هذا بدون أن ننتنازل عن حرف من حروف الايمان الارثوذكسى ومنظومة الخلاص الارثوذكسى فى المسيح.وايضا تتأسس على الخبرة أن الاشكال المختلفة للتجرية الدينية الطبيعية ليست هى الارثوذكسية ’ ولا تمثل الكنيسة الارثوذكسية بل هى ضلالات وبدع هلاك.

نحن ’ وبعد أن درسنا تاريخ  الحوار الارثوذكسى- الاسلامى ’نتعجب على ما يتم من مناورات سياسية و غير لاهوتية فى الحوارات المعاصرة مع الاسلام .أن تجاهل التعايير السابقة سوف يؤدى الى أن الحس والضمير الكنسى الارثوذكسى  سوف يرفض  الحوار.أن الكنيسة الارثوذكسية تملك خبرة غنية نتيجة علاقتها بالاسلام ’مما يؤدى الى أنها صارت لديها الحس فى أن تفحص وتميز كل حوار جديد.أن المقارنة بين الحوار الاكاديمى المعاصر والحوارات الأبائية المشار اليها ’ يظهر لنا وبكل وضوح الانحرافات اللاهوتية التى أتى بها هذا الحوار أو الحوارات.

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_1.html

Ὀρθοδοξο-ισλαμικός διάλογος, πορεία καί κατευθύνσεις. Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Β' (Περιέχεται μετάφραση στά Ἀραβικά). (الارثوذكسية والاسلام)

 Ὀρθοδοξο-ισλαμικός διάλογος, πορεία καί κατευθύνσεις
Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ 

 Μέρος Β' 

Τό 1986 ἀρχίζει ὁ διάλογος μέ ἕνα ὅραμα: νά συμβάλη στήν ἐλαχιστοποίηση τῶν θρησκευτικῶν συγκρούσεων σ’ ἕνα κόσμο θρησκευτικά ποικιλόμορφο, στήν εἰρηνική συνύπαρξι καί συνεργασία τῶν Χριστιανῶν μέ τούς Μουσουλμάνους8. Πρόκειται γιά μία ἐπαινετή πρωτοβουλία. Στόν κόσμο μας, ἄλλωστε, εἶναι κοινή προσδοκία ἡ εἰρήνη καί ἡ συνεργασία τῶν λαῶν. Δυστυχῶς ὅμως γιά τήν ἐπίτευξι τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ, ὁ διάλογος ἐβάδισε ὁδό ἄγνωστη μέχρι σήμερα στούς Ὀρθοδόξους λαούς.
Ἡ πορεία τοῦ διαλόγου μπορεῖ νὰ συνοψισθῆ διαγραμματικά στὰ ἑξῆς στάδια:
Ἡ προοπτική συνεργασίας δύο κόσμων θρησκευτικά ἑτερόκεντρων προϋποθέτει σημεῖα ἐπαφῆς. Γι’ αὐτό ὡς πρῶτο σημεῖο ἐπαφῆς προσδιορίσθηκε ἡ κοινή ἀντίληψις περί αὐθεντίας.
Ὁ Χριστιανισμός καί τό Ἰσλάμ ἀναγνωρίζουν στόν Θεό καί στό θεῖο Νόμο τήν αὐθεντία σχετικά μέ τή ρύθμιση τῆς πολιτικῆς, οἰκογενειακῆς καί κοινωνικῆς ζωῆς τῶν πιστῶν τους9.
Ἡ διαφορετική δογματική προσέγγισις τοῦ Θεοῦ καί τῆς σχέσεως του μέ τόν ἄνθρωπο καί τόν κόσμο δημιουργεῖ πόλωση μεταξύ Χριστιανῶν καί Μουσουλμάνων. Ἡ ὑπέρβασις τῆς πολώσεως ἐπετεύχθη μέ τόν προσδιορισμό τῶν κοινῶν σημείων στήν πίστι τῶν δύο κόσμων.
Ὁ μονοθεϊσμός, ἡ πίστις στόν ἕνα Δημιουργό Θεό τῆς Βίβλου, ἡ ἑνότης τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ὡς δημιουργήματος τοῦ ἑνός Θεοῦ καί ἡ πίστις σέ μέλλουσα κρίση καί ζωή, θεωρήθησαν ὡς σημεῖα ἑνότητος Χριστιανισμοῦ καί Ἰσλάμ10.
Συνέπεια αὐτῆς τῆς ἑνότητος ἦταν ἡ ἀναγνώρισις κοινῶν ἀνθρωπιστικῶν ἀξιῶν: τῆς ἐλευθερίας, τῆς εἰρήνης, τῆς δικαιοσύνης, τῆς ἀδελφοσύνης, τῆς ἰσοτιμίας τῶν ἀνθρώπων καί, λόγῳ τῶν πολεμικῶν συκγρούσεων μεταξύ χριστιανικῶν καί μουσουλμανικῶν λαῶν πού ἔλαβαν χώρα κάτα τήν διάρκεια τῆς δεκαετίας αὐτῆς, τῆς ἀξίας τῆς μετριοπαθείας11.
Σοβαρό ἐμπόδιο γιά τήν προώθηση τῶν ἀξιῶν τῆς μετριοπαθείας μεταξύ τῶν νέων θεωρήθηκαν οἱ ἐμπειρίες τῶν θρησκευτικῶν φορτισμένων συγκρούσεων καί δυναστεύσεων τοῦ παρελθόντος. Προτέθη ἡ κάθαρσις τῆς ἱστορικῆς μνήμης τῶν λαῶν ἀπό τίς ἐμπειρίες αὐτές12.
Ἡ Παιδεία καθορίστηκε ὡς τό προσφορώτερο μέσον γιά τήν κάθαρσι τῆς ἱστορικῆς μνήμης τῶν λαῶν καί τήν οἰκοδόμησι ἑνός νέου ἤθους στήν νέα γενιά, τοῦ ἤθους πού θά καθορίζεται ἀπό τό ὅραμα τοῦ παρόντος ὀρθοδοξο-ισλαμικοῦ διαλόγου13.
Οἱ πολιτικές ἡγεσίες ἤδη ἔχουν δρομολογήσει ἐκπαιδευτικά προγράμματα πρός αὐτή τή κατεύθυνσι. Στήν Ἑλλάδα τό Ὑπουργεῖο Παιδείας πρόκειται νά συγκροτήση ‟διαβαλκανικό σχολεῖο’’ στήν Κρήτη μέ σκόπό τήν προώθηση τῶν κοινῶν ἀνθρωπιστικῶν ἀξιῶν Ἰσλάμ καί Χριστιανισμοῦ μεταξύ τῶν νέων14.


8. Μητροπολίτου Ἑλβετίας Δαμασκινοῦ, Ἀκαδημαϊκός διάλογος Χριστιανῶν καί Μουσουλμάνων, ἀνάτυπον ἀπό τήν: Ἐπιστιμονική Παρουσία Ἐστίας Θεολόγων Χάλκης, τόμος Γ, Ἀθῆναι 1994, σελ.168.
9. Ἐνθ. ἀνωτ. σελ. 172. Βλ. καί Ἐπίσκεψις 368(8.12.1986), σελ.15.
10.Μητρ. Ἑλβετίας, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 174 καί Ἐπίσκεψις, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 16.
11. Μητρ. Ἑλβετίας, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 175 καί Ἐπίσκεψις 532 (30.06.1996), σελ. 18.
12. Μητρ. Ἑλβετίας, ἔνθ’ ἀνωτ. σελ. 177 καί Ἐπίσκεψις 494 (31.7.1993), σελ. 18-19 καί 532 (30.6.1996), σελ. 15.
13. Ἐπίσκεψις 532 (30.06.1996), σελ. 15.
14. Ἐπίσκεψις 510 (31.10.1994), σελ. 9 καί 532 (30.6.1996), σελ. 20.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 12-13

Ἀκολουθεί μετάφραση τοῦ κειμένου στά Ἀραβικά ἀπό τόν π. Ἀθανάσιο Χενείν

 

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ –ΙΣΛΑΜΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ

ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

لقد بدأ الحوار بين الارثوذكية والاسلام فى عام 1986 بحلم ورؤية وهما أن الحوار سوف يسهم فى التقليل من الصراعات الدينية فى العالم المتعدد الاديان ’ وأن يساعد على التعايش فى سلام والتعاون بين المسيحيين والمسلمين كما أكد المطران دمسكينوس (دورية لاهوتيين خالكيس طومس 3 ’ أثينا 1994 ص 168 ).ان هذه المحاولة تستحق كل التقدير والثناء ’لأنه وفى عالمنا اليوم تسود أشواق مشتركة وأمال على تعاون الشعوب ’ ولكن وللأسف وعلى عكس التوقعات سار الحوار فى طريق غير معروف بالمرة عند الشعوب الارثوذكس وكل الظواهر تؤكد على أنه لم يقضى على العنف والصراعات الدينية واضطهاد المسيحيين فى العالم الاسلامى فى سورية ومصر والعراق والسعودية وغيرها .

يمكن لنا أن نلخص مسيرة الحوار  فى المراحل الأتية :

1 –أن لقاء عالمين مختلفين دينيا وثقافيا وتاريخيا يستلزم نقاط لقاء. لهذا تحددت بداية الحوار فى الرؤية المشتركة لمفهوم المرجعية اللاهوتية عند الارثوذكس والدينية والفقهية عند المسلمين وضرورة البحث عن مرجعية واحدة .هذا معناه أن المسيحية والاسلام يعترفان بأن الله والشريعة الالهية يمثلان المرجعية التى على أساسها يتم ترتيب حياة المؤمنين العائلية والاجتماعية والسياسية .أن الاصرار على الخلافات بين المسيحيين والمسلمين فى النظرة لله وعلاقته بالانسان وبالعالم ’ سوف يشكل’ حسب رأى أرباب الحوار وفقهاء التواصل ’ شرخا بين المسيحيين والمسلمين.ان  الطريق الى تجاوز هذا الشرخ يتم بالقيام بتحديد نقاط اللقاء المشتركة بين العالمين الاسلامى والمسيحى.هذه النقاط المشتركة بين المسيحية والاسلام ’ حسب رؤية اتباع الحوار’هى  الايمان بالوحدانية الالهية أى الايمان باله الكتاب المقدس  الخالق ’ ووحدة الجنس البشرى كخليقة الله الواحدة والاعتقاد بالدينونة الأخيرة .(المطران دمسكينوس ).

أن نتيجة هذه الوحدة هى الاعتراف بالقيم المشتركة ’ الحرية  والسلام والعدل والاخوة والمساواة بين البشر ’ وبسبب الصراعات والصدامات المسلحة بين المسلمين والمسيحيين والتى حدثت خلال العشر السنوات المذكورة (1986 -1996 )’ تم التركيز على ما يسمونه فضيلة الاعتدال.ولما كانت الصدامات التى تمت فى الماضى قد شكلت عائقا امام شباب  اليوم للقاء حول القيم المشتركة ’لهذا يرى أتباع الحوار أنه يجب أن يتم تطهير الذاكرة التاريخية من هذه الخبرات السيئة ولكن مع الأسف نالت عملية التطهير من اختبارات التاريخ الصحيحة و المستقيمة.أن وسيلة تطهير الذاكرة التاريخية   يجب أن تتم عن طريق التربية والتعليم لبنيان جيل جديد فاقد الذاكرة التاريخية وبلا حس لاهوتى ومستعد أن يقبل أفكارا جديدة فى الحوار الارثوذكسى الاسلامى –المسيحى بلا فحص ولا تمحيص.لقد قامت القيادات السياسية بالاعداد لبرامج تدريبية فى هذا المجال وأنفقت عليها بسخاء.قامت وزارة التربية فى اليونان بالاعداد لانشاء (مدرسة بلقانية) فى كريت بهدف تقديم القيم الاسلامية-المسيحية المشتركة بين الشباب وأخيرا سمعنا عن دعوة التلاميذ اليونانيين فى منطقة ثراكيس الى زيارة المسجد الاسلامى الوحيد فى المنطقة.

ثالثا:الحوار بين الارثوذكس والاسلام فى الماضى

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/01/blog-post_1735.html

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ. Π. Γεώργιος Καψάνης. Μέρος Α' (Περιέχεται μετάφραση στά Ἀραβικά). (الارثوذكسية والاسلام)

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Κριτική προσέγγισις τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ διαλόγου

ὑπό τό φῶς τῶν Ἁγίων Πατέρων

Μέρος Α'
 

Ὁ ἀκαδημαϊκός διάλογος Ὀρθοδοξίας καί Ἰσλάμ, ὁ ὁποῖος πραγματοποιεῖται μέ τήν πρωτοβουλία τοῦ Ὀρθοδόξου Κέντρου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί τῆς Βασιλικῆς Ἀκαδημίας γιά τήν ἔρευνα τοῦ Ἰσλαμικοῦ Πολιτισμοῦ (Ἰορδανία), συνεπλήρωσε τήν πρώτη δεκαετία (1986-1996).

Στό τέλος αὐτῆς τῆς δεκαετίας θεωροῦμε ἀπαραίτητη τήν θεολογική του ἀξιολόγησι. 

Μελετῶντας τήν ἐξέλιξί του καί ἀναζητοῦντες τίς θεολογικές του προϋποθέσεις διαπιστώνουμε ὅτι προωθοῦνται τρόποι προσεγγίσεως τῶν Ὀρθοδόξων καί τῶν Μουσουλμάνων βασιζόμενοι σέ ἕνα διαθρησκευτικό συγκρητισμό, ὁ ὁποῖος ἄρχισε νά διαμορφώνεται τίς τελευταῖες δεκαετίες τοῦ αἰῶνος.

Τόν συγκριτισμό αὐτόν ἐκφράζει μέ σαφήνεια ὁ Ἀστέριος Ἀργύριου, μελετητής τοῦ Ἰσλάμ καί καθηγητής στό Πανεπιστήμιο τοῦ Στρασβούργου. Ἀναφερόμενος στήν σύγχρονη ἰσλαμολογική ἔρευνα γράφει ὅτι οἱ ἰσλαμολόγοι ἀνεγνώρισαν στό Ἰσλάμ «τή θρησκεία πού δοξολογεῖ τόν ἴδιο μέ μᾶς Θεό, τό Θεό τοῦ Ἀβραάμ, τόν κοινό Πατέρα ὅλων τῶν πιστῶν»¹.

 Εἶναι, ὡς γνωστόν, ἀποστολική ἡ πίστις ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ἡ μόνη Ὁδός πρός τόν Θεό Πατέρα. Ἐν τούτοις ὁ καθηγητής Ἀργυρίου, σάν νά μή δέχεται τήν πίστι αὐτή, ἐρωτᾶ: «Τί λοιπόν θά ἐμπόδιζε τή σύγχρονη θεολογία νά ἀναγνωρίσει στό πρόσωπο τῆς θρηκείας τοῦ Μωάμεθ μίαν ‟ὁδόν πρός σωτηρίαν’’ τῶν ἀνθρώπων;»². 

Διότι, «‟τό Πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ’’ (Ἰωάν. 3, 8) καί ‟ἀνεξερεύνητα τά κρίματα τοῦ Θεοῦ καί ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὀδοί αὐτοῦ’’ (Ρωμ. 2, 33). Ὁ Θεός ἔχει τή δύναμη νά χρησιμοποιήση τήν ‟ὁδόν σωτηρίας’’ πού θέλει καί ὅποτε τό κρίνει σκόπιμο. 

Ἡ ἄπειρος πρός τούς ἀνθρώπους ἀγάπη του μπορεῖ νά ἀνοίξει ‟ὁδούς θεογνωσίας καί σωτηρίας’’ πού ὁ ἀνθρώπινος νοῦς μας ἀδυνατεῖ νά ἐξιχνιάσει. Πῶς μποροῦμε λοιπόν νά ἰσχυριστοῦμε ὅτι ἡ ἐμφάνιση καί ἡ δράση τοῦ μωαμεθανισμοῦ στόν κόσμο εἶναι ἔργο τοῦ Διαβόλου καί ὄχι τοῦ Θεοῦ, τοῦ Ἀντιχρίστου καί ὄχι του Χριστοῦ;»³.

Ἐπ’ αὐτῆς τῆς συγκρητιστικῆς βάσεως στηρίζονται καί οἱ τέσσερις θεολογικές του θέσεις, τίς ὁποῖες προτείνει ὡς σημεῖα ἀφετηρίας γιά ἕνα σύγχρονο χριστιανο-ισλαμικό διάλογο4.
Ὁ συγκρητισμός αὐτός ἔχει βρεῖ πρόσφορο ἔδαφος καί στόν χῶρο τῆς ἀκαδημαϊκῆς θεολογίας. Ἀπό ὀρθόδοξο θεολόγο ὑποστηρίζεται γιά τήν μουσουλμανική θρησκευτικότητα ὅτι «δέν πρόκειται -ὅταν (τήν) βιώνουν σοβαρά καί μέ συνέπεια (οἱ Μουσουλμάνοι) – γιά τυφλή τήρηση ἐντολῶν, ἀλλά γιά δοκιμασμένους τρόπους ἐπίγνωσης καί βίωσης τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ καί τοῦ θείου θελήματος, γιά πλήρωμα ζωῆς μέσα τους καί γύρω τους»5.
Στόν ἴδιο χῶρο κυκλοφοροῦν καί τολμηρότερες συγκρητιστικές ἀπόψεις, οἱ ὁποῖες δημοσιεύονται χωρίς καμμία ὀρθόδοξη κριτική: «Γιά τό μέλλον ἕνα μόνο εἶναι βέβαιο: στό τέρμα τόσο τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς ὅσο καί τῆς πορείας τοῦ κόσμου δέν θά στέκονται ὁ Βουδισμός, ἤ ὁ Ἰνδουϊσμός, ἀλλά οὔτε τό Ἰσλάμ καί ὁ Ἰουδαϊσμός.
Ναί, οὔτε καί ὁ Χριστιανισμός. Καμιά θρησκεία. Ἀλλά μόνον ὁ ἴδιος ὁ Ἄρρητος..... Καί στό τέρμα δέν θά στέκεται πιά μεταξύ θρησκειῶν διαχωριστικά κάποιος προφήτης ἤ φωτιστής δέν θά στέκεται οὔτε ὁ Μωάμεθ οὔτε ὁ Βούδας. Μάλιστα, δέν θά στέκεται πιά διαχωριστικά οὔτε καί ὁ Ἰησοῦς Χριστός....»6.
Ἡ ἔκδοσις τοῦ Κορανίου σέ ἑλληνική μετάφρασι μέ τίτλο ‟Τό ἱερό Κοράνιο’’ καί ἡ δαφήσμισίς του ἀπό περιοδικό σπουδῆς στήν Ὀρθοδοξία, φανερώνει ὅτι τό πνεῦμα αὐτό ἔχει ἀρχίσει νά ἐπηρεάζῃ καί τήν θρησκευτική διανόηση στήν Ἑλλάδα, τήν στιγμή μάλιστα πού σύγχρονες ἐκδόσεις (1996) τοῦ Κορανίου στήν Εὐρώπη δέν τό τιτλοφοροῦν ὡς ἱερό.
Ὅταν σέ ὅλα αὐτά προστεθοῦν καί οἱ χαρακτηρισμοί τοῦ Μωάμεθ ὡς προφήτου ἀπό Ὀρθοδόξους ἐκκλησιαστικούς ἡγέτας, ὅπως π.χ. ἀπό τόν ἐκλιπόντα Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Παρθένιο, τότε εἶναι εὔλογο νά ἀνηχοῦμε καί γιά ἀλλοίωση τοῦ φρονήματος καί ἐκκλησιαστικῶν ἀκόμη ἀνδρῶν.
Ὑπάρχουν ἰσχυρές ἐνδείξεις ὅτι ὁ διαθρησκευτικός αὐτός συγκριτισμός ἀπετέλεσε καί τήν θεολογική προϋπόθεση τοῦ ὑπ’ ὄψιν μας ὀρθοδοξο-ισλαμικοῦ διαλόγου. Οἱ πρωτεργάται τοῦ διαλόγου ἀρνοῦνται φραστικῶς τόν διαθρησκευτικό συγκρητισμό7. Στήν πραγματικότητα ὅμως διολίσθησαν σέ αὐτόν, ὅπως θά φανῆ ἀπό τήν κατώτερη ἀνάλυση.

 ______________________________________________________________________________

1. Κοράνιο καί χριστιανική πίστη. Σκέψεις πάνω στόν ἰσλαμοχριστιανικό διάλογο χτές καί σήμερα, περιοδ. ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ, τεῦχ. 3 (1992), σελ. 40.
2. Δυνατότητες ἑνός νέου διαλόγου μεταξύ Χριστιανισμοῦ καί Μουσουλμανισμοοῦ, ΕΕ ΘΣΠΘ, τόμ. 24 (1979), σελ. 410.
3. Ἐνθ’ ἀνωτ. σελ. 408.

4. Ἐνθ’ ἀνωτ. σελ 407-411.
5. Γεωργίου Τσανανᾶ, Διδάσκοντος γιά τό Ἰσλάμ στό Λύκειο (Προϋποθέσεις -ἰδέες- προτάσεις), περιοδ. ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ τεῦχ. 3 (1992), σελ. 159.
6. Περιοδ. ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ, Κείμενα- Ἀπόψεις, σελ. 163.
7. Ἐπίσκεψις, 368 (8.12.1986) σελ. 15.

Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ

Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου

Ἅγιον Ὄρος 1997

 σελ. 9-11

Ἀκολουθεί μετάφραση τοῦ κειμένου στά Ἀραβικά ἀπό τόν π. Ἀθανάσιο Χενείν

أولا :الحوار الاكاديمى بين الاسلام والارثوذكسية


أن الحوار الاكاديمى المقصود من هذه الدراسة هو ذلك اللقاء الذى بادر بالدعوة اليه المركز الارثوذكسى للبطريركية المسكونية بجنيف –سويسرا ’ بالتعاون مع قسم الحضارة الاسلامية بالاكاديمية الملكية بالاردن .وعمر هذا الحوار الأن عشر سنوات (1986 -1996 ).
لقد مضى على الحوار عشر سنوات ’ ولهذا نحن أمام ضرورة تقييم هذا الحوار من وجهة لاهوتية .لاحظنا ’ بعد فحص نصوص الحوار والبحث فى أساساته ومنطلقاته اللاهوتية ’ وجدنا أنه يتم ’ فى العشر السنين الأخيرة ’الترويج لسبل تقارب بين الارثوذكس والمسلمين  قائمة على أساس لون من الوان التلفيق الدينى والمجاملات لأمراء البترودولار.
يوضح لنا هذا الجو التلفيقى بوضوح علمى البروفسور أستيريوس أرجيرويوس ’ الدارس للاسلام والاستاذ فى جامعة ستراسبورج .يشير البروفسور الى الدراسات والابحاث الاسلامية المعاصرة ’ وهوم يرى أن علماء الاسلاميات (ليسوا بالضرورة مسلمون )يرون فى الاسلام ديانة تعبد الله الذى يعبده الارثوذكس ’ اله ابراهيم وهو اله كل المؤمنين.( راجع :القرأن والايمان المسيحى ’ نظرات فى الحوار الاسلامى-المسيحى بين الأمس واليوم –دورية (معا على الطريق ) تسالونيكى’عدد 3 ’ 1992 ص 40
أن الايمان بأن المسيح هو الطريق الوحيد نحو الله الأب هو أيمان رسولى قديم وراسخ.ولكن يبدا أن البروفسور اليونانى الارثوذكسى لا يقبل هذا الايمان ’ لهذا يتسأل فى بحث أخر( أفاق حوار جديد بين المسيحيين والمسلمين ’الدورية العلمية لكلية اللاهوت جامعة تسالونيكى ’طومس 24 ’ 1979 ص 410):ماذا سيمنع علم اللاهوت الارثوذكسى المعاصر من أن يعتبر ديانة وشخص محمد كطريق ما لخلاص البشر ’ ويزيد لأن الروح يهب حيث يشاء(يو3 :8 ) وأن ما أبعد أحكام الله عن الفحص وطرقه عن الاستقصاء(روم 2 :33 ).الله ’ حسب البروفسور ’ يملك السلطان أن  يستعمل "طريق الخلاص "  الذى يريده هو ومتى رأى ذلك مناسبا.ان محبة الله الغير المحدودة للبشر يمكن أن تفتح طرق معرفة الهية وخلاص لا يقدر عقلنا أن يسبر غورها .كيف يمكننا فى وسط هذه الاجواء التلفيقية أن نؤكد ونبشر بأن ظهور الديانة المحمدية فى العالم هو عمل الشيطان وليس عمل الله ’وهو رسالة (الانتيخرستوس-ضد المسيح) ولا تمت بصلة للمسيح الحقيقى.
يقوم البروفسور أرجيروس بمحاولة يائسة لتأسيس وتوثيق مواقفه اللاهوتية الاربع والتى يرى فيها ويقدمها على أنها أساسات لحوار اسلامى -مسيحى معاصر .لقد وجد هذا اللاهوت التلفيقى مكانا ومكانة فى اوساط اللاهوت الاكاديمى.قام أحد اللاهوتيين الارثوذكس بالقول أن التدين الاسلامى ’ حينما يحياه تابعوه بجدية ’ لا يمثل مجرد تمسك أعمى بوصايا ’ ولكن يظهر مناهج اختبارية فى المعرفة والحضرة الالهية فيهم وحولهم (جيورجيوس تساناناس :تعليم الاسلام فى المرحلة الثانوية ’دورية معا على الطريق ’ تسالونيكى عدد 3 ’1992 ص 159 ).أنتشر وفى نفس الاوساط أراء تلفيقية أكثر جرأة ويتم نشرها والترويح لها بلا اى محاولة نقد علمية من اللاهوتيين الارثوذكس بل وقى صمت مخزى! ’ فنقرأ (أننا متيقنون من شئ واحد بخصوص المستقبل ’ وهو أنه فى نهاية رحلة الانسان ونهاية الكون لن يقف لا البوذيةولا والهندوسية ولا حتى الاسلام ولا اليهودية ....ونعم وأقول ولا المسيحية  ولن يظهر أى دين من الاديان بل  سيظهر فقط ذالك الذى لا يراه أحد....وفى النهاية لن يقف أى نبى ليفصل بين الاديان أو مستنير  لا محمد ولا بوذا .....حتى ولا المسيح ....)نفس المرجع السابق ص 163 .أن اصدار ترجمة يونانية للقرأن باللغة اليونانية تحت عنوان " القرأن المقدس " والدعاية لها فى دوريات لاهوتية ذات صيت ’ يظهر أن هذا التيار قد يؤثر سلبا على العقلية اليونانية ’ فى نفس الوقت الذى ترى ترجمات أخرى فى بلاد أوربية (1996 )لا تسمى القرأن كتابا مقدسا .
اذا اضفنا الى هذا كله ’ قيام بعض كبار رجالات الكنيسة ’ مثل البطريرك الاسكندرانى الراحل بارثينيوس ’ بتسمية محمد بالنبى ’ هنا من حقنا أن نضطرب وأن لا يغمض لنا جفن بسبب هذه التيار الذى وصل الى تضليل اباء كبار فى الكنيسة.هناك دلالات كبيرة على أن هذا التلفيق  الدينى  شكل الاساس اللاهوتى للحوار الارثوذكسى –الاسلامى .التناقض الكبير أن القائمين على هذا الحوار مثل المطران دمسكينوس فى سويسرا ينكرون انهم  يمارسون تلفيقا دينيا(راجع أبسكيبسس 368 :2 -12 -1986 ص 15 )  ’وهم فى الواقع غارقون فيه حتى الاعناق كما سينظهر من بحثنا .

Ἐπιμέλεια κειμένου και πηγή στο Διαδίκτυο  Ἀναβάσεις

Γιά νά διαβάσετε τά ὑπόλοιπα πατήστε  Ὀρθοδοξία καί Ἰσλάμ- π. Γεώργιος Καψάνης

 http://anavaseis.blogspot.gr/2013/01/blog-post_9787.html