«Τομές στο χρόνο», η 8η μέρα και η Περιτομή του Ιησού

“…Οἱ μόνοι ἀληθεῖς οἰωνοὶ εἶναι τὰ πράγματα. Πλήν, ἂν ὑπάρχωσιν ἄλλοι συμβολικοί, ἐναέριοι ἢ ἐπίγειοι οἰωνοί, ἔρχονται ἐπικουρικῶς μόνον, διὰ ν’ ἀνοίξουν τὰ ὄμματα τῶν τυφλῶν, ὅσοι δὲν βλέπουν τὰ πράγματα….”, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, εφημερίδα Ακρόπολις την 01 Ιανουαρίου 1896. [1]

******

Αφορμή μου έδωσε για τη σημερινή ανάρτηση ένα προχθεσινοβραδινό ντοκιμαντέρ στον τηλεοπτικό Σκάι με θέμα μια περίληψη για την πρώιμη ζωή του κοσμολόγου, φυσικού και μαθηματικού Στήβεν Φρ. Χώκινγκ (Steven W. Hawkins). [2]

Βεβαίως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σήμερα/χθές είναι/ήταν πολιτική Πρωτοχρονιά και εκκλησιαστικά εορτάζεται η «δεσποτική» εορτή της Περιτομής και ονοματοδοσίας του Ιησού XC. Επομένως το ντικιμαντέρ έχει σχέση με την «τομή» των ημερολογιακών ετών, δηλαδή με μια πολιτική τομή του χρόνου. Εδώ θα παρουσιάσουμε, όχι και τόσο συνοπτικά, κάποια εισαγωγικά στοιχεία για το χρόνο, τα πολιτικά ημερολόγια και κάποιες από τις συμβολικές χρήσεις στον (ορθόδοξο) χριστιανικό εκκλησιαστικό – εορτολογικό χρόνο.

******

Ο χρόνος δεν θεωρείται πλέον στην φυσική επιστήμη ως ένα τελείως ανεξάρτητο μέγεθος-ποσότητα, αλλά συναρτάται με τις κινήσεις των μορφών της ύλης (υλοενέργειας) και τη δημιουργία του χώρου (χωροχρόνου). Το αν ο χρόνος έρχεται από το προϊστορικό άπειρο, αν έχει όρια, τομές ή δεν υπάρχει επ’ άπειρο αποτελεί ένα από τα πιο συναρπαστικά ζητήματα. Αυτά ξεπερνούν τα «σύνορα» της φυσικής, της κοσμολογίας και αλληλοπεριχωρούνται στα «χωράφια» της φιλοσοφίας, όσο και της επιστημονικής-καταφατικής αλλά και της αποκαλυπτικής-αποφατικής θεολογίας.

Ο Steven W. Hawkins, ως κοσμολόγος, [3]  έχει γράψει ένα ενδιαφέρον βιβλίο για το χρόνο με τίτλο  «Χρονικό του χρόνου», όπου επεξηγεί πολλά κοσμολογικά ζητήματα γύρω από το χρόνο (και χωροχρόνο) με επίκεντρο «το Big Bang, οι μαύρες τρύπες [4] και οι κώνοι φωτός, με τρόπο που μπορούσε να τα καταλάβει και ένας αναγνώστης χωρίς ειδικές γνώσεις..». Σας προτρέπω να δείτε σε βίντεο το «Χρονικό του χρόνου» του Στήβεν Χώκινγκ σε 2,5 λεπτά [5]:

******

Στον ιστορικό χρόνο η φιλοσοφία του χρόνου αποκρυσταλώθηκε με μια σειρά «τομές», δηλαδή «διαιρέσεις» κυρίως σεληνοηλιακής λογικής. Μέχρι την εποχή του Αλβέρτου Αϊνστάιν ο χρόνος θεωρείτο ως ανεξάρτητος και σταθερός «στο διάβα του», ενώ οι μετρήσεις των κινήσεων της Σελήνης και το Ήλιου ομοίως, εκτός εάν σε άλλη ιστορική φάση γινόταν λεπτομερέστερη μέτρηση.

«…Όμως εξ αρχής, – και αυτό ισχύει για όλους τους λαούς -, πολύτιμα σύμβολα για τη μέτρηση του χρόνου απετέλεσαν ο ήλιος και η Σελήνη με τις διαδοχικές φάσεις τους. Από την αρχαιότητα η Σελήνη υπήρξε το μέτρο διάρκειας του μήνα και στην αρχαϊκή ονομασία της, Μήνη, οφείλει το χρονικό αυτό διάστημα την ονομασία του. Για την αστρονομία, Μήνη είναι η Σελήνη κατά τις πρώτες ή τελευταίες ημέρες των φάσεων της, όταν φαίνεται σαν μηνίσκος…». Δείτε περισσότερα στο άρθρο του Δημήτρη Σταθακόπουλου «Οι Περιπέτειες του Δυτικού Ημερολογίου».

- Έτσι το ημερονύκτιο (ημέρα) είναι ο χρόνος μιας πλήρους περιστροφής του Ήλιου γύρω από τον άξονά του και διαιρέθηκε σε δυο δωδεκάδες (ώρες) σύμβολο της μέρας και της νύκτας. Οι 2χ12=24 ώρες θεωρούνται ίσες μεταξύ τους όπου ο αριθμός 12=3χ4 πήρε συμβολικό νόημα σε όλες τις φιλοσοφικές και θεολογικές προσεγγίσεις στην περιοχή της Εγγύς Ανατολής από τους πρώιμους ιστορικούς χρόνους. Μια πλάγια προσέγγιση στο άρθρο του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα «Ο ιερός αριθμός «12» – Σύναξη των δώδεκα Αποστόλων».

- Η εβδομάδα αποτελεί κατά προσέγγιση το ¼ του  «κύκλου της Σελήνης» γύρω από τη Γη και ο αριθμός 7=3+4 παίρνει μια ιερή σημασία. Ο μέσος όρος των δυο «διαφορετικών» μηνών (Ανωμαλικού και Συνοδικού Μήνα) είναι περίπου 28 ημέρες (28=4χ7).

- Ο μήνας είναι μια πιο περίπλοκη υπόθεση. Ούτως ή άλλως ο μήνας έχει σχέση με μια περιστροφή της Σελήνης γύρω από τη Γή. Επειδή όμως στο χρονικό αυτό διάστημα η Γη (μαζί με την Σελήνη) περιστρέφονται και γύρω από τον Ήλιο, υπάρχουν δυο τουλάχιστον μετρήσιμοι χρόνοι «περιστροφής» – «μήνες».

Ένας που διαρκεί 27.554549 μέρες και είναι ο χρόνος που θέλει η Σελήνη να πάει από το Απόγειο στο Περίγειο και ξανά πίσω είναι λίγο μακρύτερος από την περίοδο τροχιάς (Αστρικός Μήνας). Αυτή η χρονική περίοδος καλείται Ανωμαλικός Μήνας. [6] Ο άλλος, που διαρκεί 29,530589 μέρες (κατά μέσο όρο), είναι ο χρόνος που απαιτείται για την κίνηση αυτή της Σελήνης από τη μία Νέα Σελήνη στην άλλη και καλείται Συνοδικός Μήνας.

Εάν πολλαπλασιάσουμε τις μέρες ενός συνοδικού μήνα (29,530589) με τους 12 σενηλιακούς κύκλους (σεληνιακοί συνοδικοί μήνες) έχουμε σύνολο για το αποκαλούμενο σεληνιακό έτος 354.37 ημέρες. «…Το κύριο χαρακτηριστικό σε ένα αμιγώς σεληνιακό έτος, είναι ότι το ημερολόγιο δεν συνδέεται με τις εποχές αλλά μετακινείται κάθε έτος 11 με 12 ημέρες, για να επανέρθει στην θέση που είχε σε σχέση με το ηλιακό έτος κάθε 33 ή 34 Ισλαμικά έτη…». Αυτές οι 11 με 12 μέρες δημιουργούσαν ένα ελλειπτικό μήνα. Αυτό ημερολόγιο ονομάστηκε σεληνιακό [7] και επικράτησε μέχρι τον 1^ο αι. π.χ.

- Πρωτοχρονιά: Το 45 π.Χ διαμορφώθηκε από τον Σωσιγένη, τον Αλεξανδρινό αστρονόμο, [8] για λογαριασμό του Ιουλίου Καίσαρα, το λεγόμενο Ιουλιανό [9] ημερολόγιο, το οποίο μετατράπηκε από σεληνιακό  σε ηλιακό. Έτσι οι 12 σεληνιακοί μήνες που έδιναν 354.37 ημέρες, έγιναν ηλιακοί (είναι οι σημερινοί) και έδωσαν (από) τότε 365,25 ημέρες. Ταυτόχρονα μετακινήθηκε η Πρωτοχρονιά στις 23 Σεπτέμβρη από την 1^η Μάρτη, όπου ο 12^ος μήνας ήταν Φεβρουάριος και ως τελευταίος έπαθε «της αλεπούς τον θάνατο». [10] και [11].

- Ινδικτιώνας: Πρόκειται για δεκαπενταετή περίοδο των Ρωμαίων αυτοκρατόρων για την είσπραξη των φόρων.  «…Στην περιοχή της Ανατολής τα περισσότερα ημερολόγια είχαν ως πρωτοχρονιά την 24η Σεπτεμβρίου, ημέρα της φθινοπωρινής ισημερίας. Επειδή όμως η 23 η ήταν η γενέθλια ημέρα του αυτοκράτορα της Ρώμης Οκταβιανού, η πρωτοχρονιά μετατέθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, η οποία και καθορίστηκε ως αρχή της Ινδίκτου, δηλαδή της περιόδου του ρωμαϊκού διατάγματος για τον φόρο που ίσχυε για 15 έτη. Έτσι Ίνδικτος κατάντησε να σημαίνει αργότερα το έτος και αρχή της Ινδίκτου την Πρωτοχρονιά.

Αυτή την Πρωτοχρονιά βρήκε η Εκκλησία και της έδωσε χριστιανικό περιεχόμενο, αφού τοποθέτησε σ’ αυτήν την εορτή της συλλήψεως του Προδρόμου, που αποτελεί και το πρώτο γεγονός της Ευαγγελικής Ιστορίας…» [11]

******

Η όγδοη ημέρα, ως η βασική χρονική περίοδος του Σταυρο-Αναστάσιμου χριστιανικού (ορθόδοξου) εορτολογικού κύκλου

Οι λαοί προσέλαβαν την εβδομάδα ως μια επαναλαμβανόμενη «τομή» του χρόνου. Στην περιοχή της Εγγύς Ανατολής οι Εβραίοι, απόγονοι του Αβραάμ, προσάρτησαν πολλές απ’ αυτές τις προφορικές παραδόσεις στα ιερά τους βιβλία. Στη Γένεση ο εβδομαδιαίος αυτός κύκλος έχει τεράστια συμβολική ισχύ, αφού η δημιουργία του κόσμου συμβολίζεται σε έξι «ημέρες» – προϊστορικούς κύκλους και η εξέλιξή του με την «κατάπαυση» του Δημιουργού Θεού την έβδομη ημέρα – (Σάββατο – Σαββατισμός) στον ιστορικό κύκλο με τον άνθρωπο στο επίκεντρο.

Η αίσθηση εδώ του χρόνου φαίνεται να έχει κάποιου είδους αρχή κατά την «πρώτη ημέρα», βλέποντάς την όμως όχι ιστορικά, αλλά με μια αντίστροφη του ιστορικού χρόνου «ματιά», ως Δημιουργία.

Ο Στήβεν Φρ. Χώκινγκ, όπως φαίνεται στην εξέλιξη της σκέψης του, έδωσε τεράστια σημασία στην «στιγμή» αυτή του χρόνου, όχι τόσο με την έννοια της αρχής, αλλά με αυτή του «πόλου». Έτσι η σκέψη του έρχεται πολύ κοντά στην ορθόδοξη χριστιανική κατανόηση του μυστηρίου του Σύμπαντος, παρά στην εβραϊκή και προτεσταντική, που έχει μια ευθύγραμμη αντίληψη στην πορεία εξέλιξης, τη «μεσσιανική».

Η χριστιανική θεολογία, γονιμοποίησε εκφραστικά αυτή την ευθύγραμμη αντίληψη του χρόνου με τον κυκλικό χρόνο της ελληνικής σκέψης και ταυτόχρονα έκανε υπέρβαση με την θεολογία της χριστιανικής εσχατολογίας, όπου όμως τα άκτιστα «έσχατα» εισέρχονται συχνά στον «κόσμο», στην ιστορία και στον «άνθρωπο» και τέμνουν  συνεχώς το χρόνο.

Ο Δημιουργός Θεός επομένως εισέρχεται «όποτε Βούλεται» και «τέμνει» το χρόνο, ευλογώντας και αγιάζοντάς τον, δηλαδή πλουτίζοντάς τον με όλες τις άκτιστες ενέργειές του. Μια τέτοια τομή μπορεί να θεωρηθεί η κοσμολογικού τύπου «πρώτη ημέρα». Αυτή μπορεί να ειπωθεί με την σύγχρονη ορολογία  του Big Bang, δηλαδή της Μεγάλης Έκρηξης, η οποία εικονικά αποτελεί τον αντίστροφο χρονικά δρόμο της «κατάρρευσης» ενός άστρου σε μαύρη τρύπα, αλλά σε συμπαντικό επίπεδο.

Μια ανθρωπολογικού τύπου «είσοδος» – «τομή» μπορεί να αποτελεί το άκτιστο εμφύσημα στον πρώτο άνθρωπο, αλλά και μια «έξοδος» – «τομή» του εμφυσήματος με την «πτώση». Τέτοιες είσοδοι και έξοδοι για την ορθόδοξη θεολογία γίνονται συνεχώς και αδιαλείπτως. Πρόκειται για τους ποικίλους αγιασμούς και ευλογίες που παρέχονται από το «Άγιο Πνεύμα», εν μέρει σε όλους τους ανθρώπους (πιστούς και μη) και δυνάμει πλήρως σε όλους τους πιστούς.

Μια ιστορικού τύπου «είσοδος» – «τομή» αποτελεί η ενσάρκωση του Θεού Λόγου με βασικούς κόμβους τον «Ευαγγελισμό» της Μαριάμ και την «Γέννησή» του στο σπήλαιο της Βηθλεέμ, όπως και η «είσοδος» – «τομή» με την κάθοδο στον «Άδη» μετά το «Τετέλεσται» στο Σταυρό, αλλά και το «πέρασμα» – «τομή» με την Ανάσταση, πριν την όραση του «κενού μνημείου» από τις γυναίκες μυροφόρους. Ιστορική «έξοδος» – «τομή» αποτελεί η «Ανάληψη»., κλπ.

Η χριστιανική Εκκλησία θέλησε να εκφράσει αυτά τα μυστηριώδη γεγονότα υπερβαίνοντας τον εβδομαδιαίο κύκλο. Και το έκανε πολύ απλά. Πρόσθεσε στο «7» του κόσμου και της ιστορίας το «1» του Λόγου και έτσι η εβδομάδα έγινε ογδοάδα στον εορτολογικό χρόνο. Η πρώτη μέρα της εβδομάδας, που κοσμολογικά εκφράζει την «Μεγάλη Έκρηξη», ταυτίζεται με την όγδοη μέρα, που εκφράζει εσχατολογικά την Ανάσταση του Ιησού ως ανθρώπου στη Νέα Ιστορία. Έτσι η ημέρα αυτή παίρνει το νέο της όνομα και ονομάζεται ημέρα του Κυρίου, Κυριακή, και αποτελεί το σύμβολο της μετα-ιστορικής «όγδοης ημέρας». Και ημέρα του «Πάσχα»-«Περάσματος» αποτελεί την αφετηρία του αναστάσιμου εορτολογικού και λειτουργικού κύκλου σε πάρα πολλά επίπεδα,  με το γενικό τίτλο «κινητές» εορτές.

Ο κόσμος κι η ιστορία δημιουργούνται εξελικτικά  σε «έξι ημέρες» και στο τέλος της ιστορίας ως «έβδομης ημέρας» (Σαββατισμός) «καταπαύει» ο Θεός από τα κοσμολογικά, ιστορικά και ανθρώπινα έργα Του. Εκεί αχνοφέγγει η «όγδοη ημέρα», της ατέρμονης νέας Ζωής, όπου «χρόνος ουκ έσται έτι», όπως εκφράζεται εικονικά στο 21^ο κεφάλαιο της Αποκάλυψης του Ιωάννη.

Είναι καταπληκτικό ότι στην Εβραϊκή παράδοση έχει υπεισέλθει η «όγδοη ημέρα», κατά την επώδυνη βεβαίως περιτομή των αρσενικών παιδιών, δηλαδή «…αφαίρεση της πόσθης ή ακροποσθίας του ανδρικού μορίου, της πτυχής δηλαδή του δέρματος που καλύπτει τη βάλανο (κεφαλή του πέους)…» [12], που αποτελεί και την ημέρα της ονοματοδοσίας τους. Το βρέφος της Μαριάμ, στο οποίο ο Άγγελος έδωσε το όνομα «Εμμανου-ήλ», δηλαδή  «ο Θεός –θα- σώσει», κατά την Περιτομή του ονομάστηκε «Ιησούς», δηλαδή «ο Θεός σώζει»!!!

Η περιτομή των αρσενικών παιδιών, κατά την θεολογία όπως εκφράζεται και μέσα από τους λειτουργικούς ύμνους, εκφράζει τον Χειμώνα κάθε αποτυχίας-αμαρτίας του ανθρώπου και της ανθρωπότητας, [13] δηλαδή την περίοδο που έχει εκλείψει ο Ήλιος της Δικαιοσύνης (σε αντίθεση με κάθε ειδωλο-λατρικό θεό «Ήλιο», όπως ο Ρα, ο Μίθρας κλ).  Αυτή η περίοδος τοποθετείται μετά την «έξοδο» – «τομή» του Πνεύματος κατά την «πτώση» η οποία, με την αντίστροφη σκέψη των εβραίων, εκφράζεται ως «έξοδος» των πρώτων ανθρώπων από τον Παράδεισο.

Έτσι στο ιστορικό επίπεδο λειτουργούν μόνο οι «δερμάτινοι χιτώνες», δηλαδή η δύναμη, ο ανταγωνισμός, η οικονομία, η πολιτική, η φιλοσοφία, ο νομικισμός, η ανθρώπινη θεολογία. Ο Ιησούς περιτέμνεται, δηλαδή καταδέχεται (εθελούσια ως Θεός) μια συμβολική αλλά και σχετικά επώδυνη νομική πράξη, όπως αποδέχτηκε τη βιωτή, αλλά και το Σταυρό και το θάνατο για να τα υπερβεί με τον άλλο τρόπο ζωής και κυρίως με την Ανάσταση και την Ανάληψη, αφού όντως σαρκώθηκε και δεν αποτελεί απλά ένα… σύμβολο, όπως πολλοί εντός και εκτός Εκκλησίας έχουν ισχυριστεί.

Παράλληλα με την Περιτομή αυτή δηλώνεται μια διπλή σημαντική συμβολική και οντολογική πράξη. Η περιτομή στο κέλυφος του πέους εκφράζει την περιτομή του ίδιου του Νόμου, άρα την Περιτομή όλων των «δερματίνων χιτώνων», κατά τη λογική του Μεγάλου Κανόνα (του Αγίου Ανδρέα Κρήτης). Όχι η απόρριψή τους, αλλά η … τομή τους σε όλες τους πλευρές, γύρω – γύρω: «περι-τομή». Γιατί άραγε; Γιατί όπως η περιτομή του κελύφους του πέους ανοίγει το δρόμο για ευκολία γονιμοποίησης και τον ερχομό νέας ζωής (τέκνα), έτσι και η περι-τομή του Ιησού ανοίγει το δρόμο για το «πέρασμα» πάλι στις άκτιστες ενέργειες, ή μάλλον την ευκολία να εισέλθουν: «Χριστού περιτμηθέντος, ετμήθη Νόμος. Και του Νόμου τμηθέντος, εισήχθη η Χάρις». [14].

Ο εορτολογικός κύκλος των «ακίνητων» χριστιανικών εορτών έβαλε ως αφετηρία τα «Χριστού-γεννα», τα οποία τοποθέτησε ακριβώς μετά την μεγαλύτερη νύκτα του ηλιακού έτους. Όταν ο (αποσχισμένος) πάπας Γρηγόριος ο ΙΓ΄ το 1582 [10] πρότεινε την διόρθωση του Ιουλιανού ημερολογίου, δεν πρότεινε ταυτόχρονα να  πειραχθεί η Πρωτοχρονιά της 1^ης Ιανουαρίου, αλλά η 5^η Φεβρουαρίου να γίνει 16^η. Έτσι η εορτή της Περιτομής του Ιησού (8 ημέρες μετά τα Γενέθλιά Του) θα συνέχιζε να συμπίπτει στην ίδια μέρα με την Πρωτοχρονιά  της 1^ης Ιανουαρίου.

Γι’ αυτό και στον ιδεολογικό χώρο των νεο-εθνικών μπαίνουν πολλά ερωτήματα, άλλα ορθά και άλλα όχι, οι απαντήσεις των οποίων ξεφεύγουν από αυτή την ανάρτηση.

Μια είναι όμως η κύρια προσέγγιση. Δεν κατανοούν το βάθος της χριστιανικής θεολογίας όσον αφορά το νόημα της θεολογίας της «Περιτομής», παρότι «πονούν» γιατί η Χριστιανική Εκκλησία νίκησε και με την  μεταφορά της Γέννησης του Θεανθρώπου στις 25 Δεκεμβρίου, ημέρας γενεθλίων του Μίθρα, οπότε συνέπεσε ΚΑΙ η μέρα εορτής της Περιτομής του «Εμμανου-ήλ» με την Πρωτοχρονιά. Αυτή και κατ’ αυτούς είχε ήδη καθιερωθεί από το 153 π.χ.!!!  [15].

Αλλά γι’ αυτό η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο αυτούς. Βαραίνει και εμάς, που αναφερόμαστε στη χριστιανική πίστη και ζωή. Γιατί ο κομφορμισμός μας, δηλαδή ο εγκλωβισμός στην «φυλακή του Νόμου» και στη θαλπωρή «των δερμάτινων χιτώνων» μας εμποδίζει συχνά να δεχτούμε τις άκτιστες ενέργειες της Ανατολής Ανατολών, του Ήλιου της Δικαιοσύνης… Ας αποδράσουμε λοιπόν!!!

*****

Παραπομπές

[1] (Το είδα: Τετάρτη, 1 Ιανουαρίου 2014, http://sophia-siglitiki.blogspot.gr/2014/01/neo-etos-papadiamantis-1896.html

[2] Για τη ζωή του Στήβεν Χώκινγκ εδώ: ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CE%AE%CE%B2%CE%B5%CE%BD_%CE%A7%CF%8E%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%B3%CE%BA

[3] Για μια περίληψη της κοσμολογίας του συνοπτικά εδώ:

«…Κοσμολογικός πληθωρισμός — μια θεωρία που προτείνει ότι μετά το Big Bang το σύμπαν επεκτάθηκε αρχικά απίστευτα γρήγορα πριν εγκατασταθεί σε μια πιο αργή ανάπτυξη — προτάθηκε από τον Alan Guth και επίσης αναπτύχθηκε από τον Andrei Linde. [133] Μετά από μια διάσκεψη στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 1981, ο hawking και ο Gary Gibbons οργάνωσαν ένα τριών εβδομάδων εργαστήριο Nuffield το καλοκαίρι του 1982 στον πολύ πρόωρο κόσμο στο πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, το οποίο εστίασε κυρίως στη θεωρία πληθωρισμού. [134] [135] [136]

 Ο hawking άρχισε επίσης μια νέα γραμμή έρευνας στην κβαντική θεωρία στην προέλευση του κόσμου. Το 1981 σε μια διάσκεψη του Βατικανού παρουσίασε την εργασία που προτείνει ότι μπορεί να μην υπάρχει κανένα όριο —ή αρχή ή τέλος —στον σύμπαν. [137] [138] Αυτός μεταγενέστερα ανέπτυξε την έρευνα σε συνεργασία με τον Jim Hartle, και το 1983 δημοσίευσαν ένα μοντέλο, γνωστό ως Hawking–Hartle κατάσταση. Αυτό πρότεινε ότι πριν από την Εποχή Planck, το σύμπαν δεν είχε κανένα όριο στο χωροχρόνο πριν από το Big Bang, ο χρόνος δεν υπήρξε και η έννοια της αρχής του κόσμου είναι χωρίς νόημα. [139] Η αρχική ιδιομορφία των κλασσικών μοντέλων του Big Bang αντικαταστάθηκε με μια περιοχή συγγενή στο βόρειο πόλο. Κάποιος δεν μπορεί να ταξιδέψει βόρεια του βόρειου πόλου, αλλά δεν υπάρχει κανένα όριο εκεί —είναι απλά το σημείο που όλες οι γραμμές που τρέχουν βόρεια συναντιούνται και τελειώνουν. [140] [141] Αρχικά η πρόταση κανένας-ορίου πρόβλεψε ένα κλειστό σύμπαν που είχε επιπτώσεις για την ύπαρξη του Θεού.

Όπως ο hawking εξήγησε “Αν το σύμπαν δεν έχει κανένα όριο αλλά είναι ανεξάρτητο… ο Θεός δεν θα είχε καμία ελευθερία να επιλέξει πώς ο κόσμος ξεκίνησε.”[142] Αλλά o hawking δεν απέκλεισε την ύπαρξη ενός δημιουργού, ρωτώντας στο “A Brief History Of Time” είναι η ενοποιημένη θεωρία τόσο επιτακτική που επιφέρει μόνη της την ύπαρξή της; “[143] Στο πρόωρο έργο του ο Hawking μίλησε για το Θεό με μία μεταφορική έννοια…». ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%84%CE%AE%CE%B2%CE%B5%CE%BD_%CE%A7%CF%8E%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%B3%CE%BA#1975-1990

[4] Για τις Μαύρες τρύπες συνοπτικά εδώ:

 «…Μία «μαύρη τρύπα» είναι το σημείο εκείνο του διαστήματος, όπου κάποτε υπήρχε ο πυρήνας ενός γιγάντιου άστρου, ένας πυρήνας που περιείχε περισσότερα υλικά από δυόμισι ηλιακές μάζες και ο οποίος στην τελική φάση της εξέλιξης του άστρου έχασε την πάλη του ενάντια στη βαρύτητα, με αποτέλεσμα τα υλικά του να καταρρεύσουν και να συμπιεστούν περισσότερο ακόμα και από τα υλικά ενός αστέρα νετρονίων…». ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CF%8D%CF%81%CE%B7_%CF%84%CF%81%CF%8D%CF%80%CE%B1

[5] Για το εν λόγω βίντεο:

«Παρακολουθώντας αυτό το βίντεο, ίσως μπορέσετε να καταλάβετε γιατί ο θρυλικός Στήβεν Χώκινγκ, θεωρητικός φυσικός και κοσμολόγος, θεωρείται ένα από τα πιο λαμπρά μυαλά της εποχής μας.

Πιο συγκεκριμένα, ο ίδιος έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό με το «Χρονικό του χρόνου» (αγγλικός τίτλος “A brief history of time”), το βιβλίο-εκδοτικό φαινόμενο που πούλησε περισσότερα από δέκα εκατομμύρια αντίτυπα. Σ’ αυτό, ο Χώκινγκ εξήγησε μια σειρά από κοσμολογικά θέματα και φαινόμενα, όπως το Big Bang, οι μαύρες τρύπες και οι κώνοι φωτός, με τρόπο που μπορούσε να τα καταλάβει και ένας αναγνώστης χωρίς ειδικές γνώσεις.

Από την άλλη, γι’ αυτούς που δεν έχουν χρόνο να διαβάσουν το «Χρονικό του χρόνου», το animation του Alok Jha υπόσχεται να εξηγήσει το πάντα, αφού κυκλοφόρησε, μάλιστα, στο πλαίσιο της σειράς Made Simple του Guardian, η οποία εξηγεί με απλό τρόπο επιστημονικές θεωρίες και ιδέες».

Ανάρτηση: TheGuardian. Δημοσιεύθηκε στις 23 Σεπ 2013

Stephen Hawking’s big ideas… made simple – animation Subscribe to the Guardian HERE: http://bitly.com/UvkFpD

No time to read Stephen Hawking’s A Brief History of Time? In just two and a half minutes, Alok Jha explains why black holes are doomed to shrink into nothingness then explode with the energy of a million nuclear bombs, and rewinds to the big bang and the origin of the universe?

WATCH MORE – Stephen Hawking on black holes:https://www.youtube.com/watch?v=K1Cef…. ΠΗΓΗ: http://www.neolaia.gr/2013/10/09/xroniko-xronou-stephen-hawking-se-2-5-lepta/

[6] Δείτε περισσότερα εδώ: http://www.astro.gr/galaxy/orbits/le.htm

[7] Σεληνιακό ημερολόγιο: «..Το σεληνιακό ημερολόγιο είναι ένα ημερολόγιο που βασίζεται στους κύκλους των φάσεων της σελήνης. Σε ένα ηλιακό έτος υπάρχουν περίπου 12 συνοδικοί μήνες. Η περίοδος αυτή (354,37 ημέρες) αναφέρεται μερικές φορές ως σεληνιακό έτος. Το σεληνιακό έτος διαφέρει από το ηλιακό (τροπικό) έτος κατά 11 έως 12 ημέρες. Έτσι, έρχεται πίσω στην θέση που είχε σε σχέση με το ηλιακό έτος και τις εποχές περίπου κάθε 33 χρόνια…» ΠΗΓΗ: Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2012, http://e-kyklos.blogspot.gr/2012/02/blog-post_4350.html

«…Το σεληνιακό ημερολόγιο είναι είδος ημερολογίου που βασίζεται στους κύκλους των φάσεων της σελήνης. Το πιο διαδεδομένο ημερολόγιο αυτού του τύπου είναι το Ισλαμικό, όπου το έτος του αποτελείται πάντα από 12 σεληνιακούς μήνες. Το κύριο χαρακτηριστικό σε ένα αμιγώς σεληνιακό έτος, είναι ότι το ημερολόγιο δεν συνδέεται με τις εποχές αλλά μετακινείται κάθε έτος 11 με 12 ημέρες, για να επανέρθει στην θέση που είχε σε σχέση με το ηλιακό έτος κάθε 33 ή 34 Ισλαμικά έτη. Η χρήση του περιορίζεται σε κυρίως θρησκευτικούς σκοπούς, ενώ στην Σαουδική Αραβία έχει και εμπορική χρήση.

Διάρκεια του σεληνιακού μήνα: 

Τα σεληνιακά ημερολόγια διαφέρουν ως προς το ποια ημέρα είναι η πρώτη του μήνα. Στο Κινέζικο, η πρώτη ημέρα του μήνα είναι όταν η νέα σελήνη ανατέλλει σε μια συγκεκριμένη χρονική ζώνη. Πολλά άλλα σεληνιακά ημερολόγια βασίζονται στην πρώτη θέαση της ημισελήνου.

Η διάρκεια του μηνιαίου κύκλου είναι δύσκολη να προβλεφθεί και ποικίλλει από την μέση τιμή ημερών του μήνα. Επειδή οι παρατηρήσεις υπόκεινται σε αβεβαιότητα λόγω των καιρικών συνθηκών καθώς και οι αστρονομικοί υπολογισμοί είναι εξαιρετικά σύνθετοι, έχουν καταβληθεί προσπάθειες για την δημιουργία προκαθορισμένων υπολογιστικών κανόνων.

Η μέση διάρκεια του συνοδικού μήνα είναι 29.530589 ημέρες. Αυτό σημαίνει πως η διάρκεια ενός μηνός εναλλάσσεται μεταξύ 29 και 30 ημερών (ο μήνας ορίζεται αντίστοιχα ως ημιτελής και πλήρης). Η διανομή των ημιτελών και πλήρων μηνών μπορεί να διακριθεί χρησιμοποιώντας αριθμητικά κλάσματα, και εξετάζοντας τις κατά προσέγγιση διαδοχικές τιμές τους για την διάρκεια του μηνός σε μονάδες που μετρούν κλάσματα της ημέρας. Στην παρακάτω λίστα, μετά τον αριθμό των ημερών που παρατίθενται στον αριθμητή, ο ακέραιος αριθμός μηνών παρατίθεται στον παρανομαστή:

29 / 1 (σφάλμα: 1 ημέρα μετά από περίπου 2 μήνες) 30 / 1 (σφάλμα: 1 ημέρα μετά από περίπου 2 μήνες) 59 / 2 (σφάλμα: 1 ημέρα μετά από περίπου 33 μήνες) 443 / 15 (σφάλμα: 1 ημέρα μετά από περίπου 30 έτη) 502 / 17 (σφάλμα: 1 ημέρα μετά από περίπου 70 έτη) 1447 / 49 (σφάλμα: 1 ημέρα μετά από περίπου 3 χιλιετίες) 25101 / 850 (σφάλμα: εξαρτάται από την αλλαγή της τιμής του συνοδικού μήνα}. Τα κλάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή σεληνιακών ημερολογίων, ή σε συνδυασμό με ένα ηλιακό ημερολόγιο να παράγουν ένα ηλιοσεληνιακό ημερολόγιο.

Ηλιοσεληνιακά ημερολόγια: 

Η πλειονότητα των σεληνιακών ημερολογίων είναι στην πραγματικότητα ηλιοσεληνιακά, όπου οι μήνες υπολογίζονται σύμφωνα με τις φάσεις της σελήνης και προστίθενται ενδιάμεσοι μήνες για να συγχρονίσουν το ημερολόγιο με το ηλιακό έτος.

Επειδή υπάρχουν 12 σεληνιακοί κύκλοι (συνοδικοί μήνες) σε ένα ηλιακό έτος, αυτή η περίοδος (354.37 ημέρες) αποκαλείται και σεληνιακό έτος, σε αντιστοίχιση με τους 13 ελλειπτικούς μήνες (355.18 ημέρες).

Οι Έλληνες κατά την αρχαιότητα είχαν σεληνιακά ημερολόγια, σεληνοηλιακά, όπως επίσης και ηλιακό ημερολόγιο. Κάθε πόλη κράτος είχε το δικό της τοπικό ημερολόγιο, κυρίως για πολιτικούς και θρησκευτικούς λόγους και συγχρόνως ένα ηλιακό ημερολόγιο. Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, που είναι ένα πολύπλοκο αστρονομικό όργανο του δεύτερου αιώνα π.Χ. και συγχρόνως ένας αστρονομικός υπολογιστής, τηρούσε διάφορα ημερολόγια, ηλιακό, και δυο σεληνοηλιακά διάρκειας 19 ετών, 76 ετών και 18 ετών και 54 ετών τα οποία βασίζονταν στις φάσεις της Σελήνης και τις εκλείψεις Ηλίου και Σελήνης». ΠΗΓΗ: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%8C_%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%BF

Σεληνιακό ημερολόγιο 10.000 ετών βρέθηκε στη Σκοτία!

«Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν πως πρόκειται για το αρχαιότερο σεληνιακό ημερολόγιο και βρέθηκε σε σκοτσέζικο αγρό του Aberdeenshire, εξαιτίας εκσκαφών στην περιοχή του Crathes Castle. Συγκεκριμένα, βρέθηκαν 12 διαδοχικά σημεία, που φαίνεται να μιμούνται τις φάσεις της σελήνης και να εντοπίζουν τους σεληνιακούς μήνες.

Η ομάδα υπό την εποπτεία του Πανεπιστημίου του Birmingham θεωρεί πως το αρχαίο μνημείο δημιουργήθηκε από κυνηγούς, περίπου 10.000 χρόνια πριν. Τέτοια ευθυγράμμιση ανακαλύφθηκε πρώτη φορά το 2004 στο Warren Field. Οι εμπειρογνώμονες αποφάνθηκαν πως ενδέχεται να υπήρχε κάποιος ξύλινος στύλος σε κάθε ένα από τα 12 σημεία-υποδοχές. Το μεσολιθικό ημερολόγιο είναι χιλιάδων ετών παλαιότερο από τα έως τώρα γνωστά μνημεία μέτρησης χρόνου, τα οποία εντοπίζονται στη Μεσοποταμία.

Η συγκεκριμένη ακολουθία, συγχρονίζεται επίσης με την ανατολή του ηλίου στη μέση του χειμώνα. Προφανώς παρείχε στους κυνηγούς μια ετήσια υπενθύμιση, ώστε να παρακολουθούν καλύτερα την αλλαγή των εποχών και του χρόνου.
Ο Vince Gaffney, Καθηγητής Αρχαιολογίας Τοπίου στο Birmingham, επικεφαλής της έρευνας, δήλωσε πως οι κοινωνίες κυνηγών της Σκοτίας, είχαν ταυτόχρονα την ανάγκη, αλλά και την ευχέρεια της γνώσης, ώστε να μετρήσουν το χρόνο και να μπορούν να αντιλαμβάνονται τις παρεκκλίσεις ενός σεληνιακού έτους. Και αυτό έλαβε χώρα σχεδόν 5.000 χρόνια πριν τα επίσημα σεληνιακά ημερολόγια της Εγγύς Ανατολής. Με αυτόν τον τρόπο αποτελεί ιστορικό σημείο ως προς τον προσδιορισμό και την αντίληψη του χρόνου.

Στην έρευνα συμμετείχαν επίσης τα πανεπιστήμια St Andrews, Leicester και Bradford. Ο Dr Richard Bates, του St Andrews υπογραμμίζει πως η ανακάλυψη δίνει νέα στοιχεία για την πρώιμη Μεσολιθική Σκοτία. Σημειώνει ότι πρόκειται για την αρχαιότερη κατασκευή μέτρησης χρόνου και μετά από εκείνη του Warren Fieldδεν έχει καταγραφεί άλλη γνωστή κατασκευή μέτρησης χρόνου στη Βρετανία ή ολόκληρη την Ευρώπη για χιλιάδες χρόνια. Γεγονός που γεννά ερωτήματα.

Η κατασκευή μέτρησης χρόνου του Warren Field εντοπίστηκε εναερίως από την Βασιλική Επιτροπή Αρχαίων και Ιστορικών Μνημείων της Σκοτίας (RCAHMS). O Dave Cowley υπεύθυνος των εναερίων πρότζεκτ της τελευταίας, δήλωσε πως για 40 χρόνια λαμβάνουν εναέριες φωτογραφίες του τοπίου της Σκοτίας και με αυτό τον τρόπο έχουν πρόσβαση σε δεδομένα για αρχαιολογικά σημεία που ίσως ποτέ δεν θα ανακάλυπταν επίγεια. Για τον ίδιο, είναι αξιοσημείωτο πως η ομάδα του ευθύνεται για την ανακάλυψη του σημείου όπου ίσως επινοήθηκε η έννοια του χρόνου.

Το Crathes Castle και η γη του βρίσκονται υπό την προστασία της National Trust for Scotland (NTS). Το προσωπικό της οποίας σε συνεργασία με την Murray Archaeological Services εκτελούσαν ανασκαφές στο σημείο από το 2004 έως το 2006. Η έρευνα έχει δημοσιευθεί στην επιστημονική Internet Archaeology». ΠΗΓΗ: www.bbc.co.uk. Το είδα: Δευτέρα, 15 Ιουλίου 2013, http://www.ecozen.gr/science/anakalypseis/item/604-seliniako-imerologio-10-000-eton-vrethike-sti-skotia

[8] «…Ο οποίος θέλησε να βάλει τάξη και στο χάος του Ρωμαϊκού ημερολογίου, για λόγους φυσικά διευκόλυνσης της ενιαίας διοίκησης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Στηριζόμενος στο ηλιακό έτος, επιμήκυνε κατ’ αρχάς το έτος 45 π.Χ στις 445 ημέρες (εξ ου και το έτος εκείνο ονομάστηκε annum confusionis/έτος συγχύσεως), ενώ στη συνέχεια για να εξισορροπήσει την σύγχυση, προσέθεσε στους Ρωμαϊκούς μήνες των 29 ή 30 ημερών, (αναλόγως), ακόμα μία (1) ή δύο (2) ημέρες, ώστε να συμπληρωθεί ο αριθμός των 365 ημερών (=1 έτος), διαπιστώνοντας παράλληλα, ότι η Γή για να περιστραφεί γύρω από τον ήλιο ήθελε 365 ημέρες και 6 ώρες, οπότε κάθε τέσσερα (4) χρόνια έπρεπε το έτος να έχει 366 ημέρες (6 ώρες το έτος Χ 4 χρόνια=24 ώρες, ή μία ημέρα) για να καλυφθεί αυτή η «ανωμαλία»…»

[9]  «Ιουλιανό ημερολόγιο: Ο Σωσιγένης ο Αλεξανδρεύς ήταν Έλληνας αστρονόμος, μαθηματικός και φιλόσοφος (1ος αι. π.Χ.) από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Το 46 π.Χ. τον κάλεσε στην Ρώμη ο Ιούλιος Καίσαρ για να μελετήσει τη μεταρρύθμιση του τότε ισχύοντος ημερολογίου.

Ο Σωσιγένης βασίστηκε στη διάρκεια του τροπικού έτους, την οποία οι Αιγύπτιοι αστρονόμοι είχαν προσδιορίσει σε 365 ημέρες και 6 ώρες και σύστησε την παραδοχή ενός πολιτικού έτους 365 ημερών, αντί του σεληνιακού των 355 ημερών, που ήταν σε χρήση έως τότε.

Για να ρυθμίσει την διαφορά των έξι ωρών υπέδειξε ανά τρία συνεχή κανονικά έτη των 365 ημερών να ακολουθεί ένα δίσεκτο έτος 366 (bis-sextus = δυο φορές το έξι) ημερών. Η μεταρρύθμιση που πρότεινε ο Σωσιγένης με τη συνεργασία του Φλάβιου Μάξιμου, έγινε αποδεκτή και είναι γνωστή ως Ιουλιανό Ημερολόγιο (από τό όνομα του Ιουλίου Καίσαρα).

Επειδή όμως οι 366 ημέρες δεν διαιρούνται ακριβώς δια του δώδεκα που είναι οι μήνες, αποφασίστηκε οι 6 μήνες του έτους να αποτελούνται από 30 ημέρες και οι 6 από 31. Και τι θα γινόταν με τα έτη των 365 ημερών;

Αποφασίζει και διατάζει λοιπόν ο Καίσαρας στα έτη αυτά να αφαιρείται μία μέρα από τον τελευταίο μήνα του έτους, που τότε ήταν ο Φεβρουάριος (September=Sept=7, October=Octo=8, November=Nine=9, December=Dix=10). Έτσι ο Φεβρουάριος αποτελείτο από 29 ημέρες και κάθε 4 χρόνια είχε 30 ημέρες.

Ο Καίσαρας όμως δεν αρκέστηκε σ’ αυτό. Αποφάσισε να δώσει το όνομά του σε έναν από τους μήνες, «Ιούλιος». Ο μετέπειτα αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος, μη θέλοντας να υστερεί, έδωσε κι αυτός το όνομά του στον επόμενο μήνα του έτους, «Αύγουστος».

Πως ήταν δυνατόν όμως ο δικός του μήνας να έχει λιγότερες ημέρες από αυτόν του Καίσαρα; Διατάζει λοιπόν να αφαιρεθεί άλλη μία μέρα από τον τελευταίο μήνα του έτους και να προστεθεί στο μήνα που φέρει το όνομά του.

Έτσι από τότε ο κουτσοφλέβαρος έχει 28 ημέρες και μία φορά κάθε 4 χρόνια 29. Ενώ Ιούλιος και Αύγουστος παρόλο που διαδέχονται ο ένας τον άλλο, αποτελούνται από 31 ημέρες και οι δύο…». ΠΗΓΗ: http://gravitonio.blogspot.gr/2012/08/blog-post_3394.html

[10]  «…Το Ιουλιανό ημερολόγιο, έγινε το επίσημο ημερολόγιο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και επικράτησε αργότερα σ’ όλη την Ευρώπη, μέχρι την διόρθωση και αντικατάστασή του, από τον πάπα Γρηγόριο ΙΓ’ το 1582.

Η βασική διόρθωση συνίστατο στο εξής: Ο Σωσιγένης είχε υπολογίσει το έτος σε 365, 25 ημέρες, αντί των 365, 242217!!!! Αυτή όμως η μικρή απόκλιση κάθε 128 χρόνια προσέθετε στο ημερολόγιο σχεδόν μία (1) ημέρα παραπάνω!!! Στα χρόνια λοιπόν του πάπα Γρηγορίου ΙΓ’, η διαφορά είχε φτάσει τις δέκα (10) ημέρες. Έτσι ο πάπας, μελετώντας τις σημειώσεις του Νικηφόρου Γρηγορά (14ος αιώνας), – που μιλούσε για τα λάθη του Ιουλιανού και πρότεινε διορθώσεις -, με την βοήθεια του αστρονόμου Λίλιο Καλαμπρέζε, την 4η Φεβρουαρίου 1582, «προσπέρασε» 12 ημέρες και έτσι αντί να ξημερώσει η 5η Φεβρουαρίου, ήρθε η 16η Φεβρουαρίου 1582!!!!..». ΠΗΓΗ: http://icthis.net/modules/smartsection/item.php?itemid=4200

[11]  Α) 1η Σεπτεμβρίου -Αρχή της Ινδίκτου:  «Η 1η Σεπτεμβρίου -Πρωτοσταυριά- ορίστηκε από το 313 μ.Χ. ως αρχή της λεγόμενης Ινδίκτου.

Η λέξη Ινδικτος ή Ινδικτιώνα, που παράγεται απ’ τη λατινική indictio (= έκτακτη φορολογική εισφορά), ορίσθηκε ως η δεκαπενταετής εκκλησιαστική περίοδος.

Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, την αρχή της Ινδικτιώνας εισήγαγε ο Αύγουστος Καίσαρας (1 -14), όταν διέταξε την γενική των κατοίκων του Ρωμαϊκού κράτους απογραφή και την είσπραξη των φόρων, κατά την πρώτη Σεπτεμβρίου.

Επί Μεγάλου Κωνσταντίνου (313) έγινε επισήμως χρήση της Ινδικτιώνος ως χρονολογίας και από τότε η εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως μέχρι σήμερα γιορτάζει την 1η Σεπτεμβρίου ως αρχή του εκκλησιαστικού έτους. “Ινδικτον ημιν ευλόγει νέου χρόνου, ώ και παλαιέ και δι’ ανθρώπους νέε”.

Η Ινδικτιώνα είναι ένας γενικότερος τρόπος μέτρησης του χρόνου ανά 15ετίες με αφετηρία τη γέννηση του Χριστού ή για την ακρίβεια από το 3 π.Χ. Η 1η Σεπτεμβρίου, η αρχή του εκκλησιαστικού έτους, αποτελεί την αρχή της Ινδίκτου. Τότε τελείται η ακολουθία της Ινδίκτου σε συνδυασμό με τη θεία λειτουργία για την ευλογία του εκκλησιαστικού έτους. Πάντως, τις Ινδικτιώνες τις καθιέρωσαν οι Αγιοι Πατέρες – επηρεασμένοι από τους Ρωμαίους – για φορολογικούς κυρίως σκοπούς.

Λίγα λόγια για το πως η 1η Σεπτεμβρίου καθορίστηκε ως αρχή της εκκλησιαστικής χρονιάς: Στην περιοχή της Ανατολής τα περισσότερα ημερολόγια είχαν ως πρωτοχρονιά την 24η Σεπτεμβρίου, ημέρα της φθινοπωρινής ισημερίας. Επειδή όμως η 23 η ήταν η γενέθλια ημέρα του αυτοκράτορα της Ρώμης Οκταβιανού, η πρωτοχρονιά μετατέθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, η οποία και καθορίστηκε ως αρχή της Ινδίκτου, δηλαδή της περιόδου του ρωμαϊκού διατάγματος για τον φόρο που ίσχυε για 15 έτη. Έτσι Ίνδικτος κατάντησε να σημαίνει αργότερα το έτος και αρχή της Ινδίκτου την Πρωτοχρονιά.

Αυτή την Πρωτοχρονιά βρήκε η Εκκλησία και της έδωσε χριστιανικό περιεχόμενο, αφού τοποθέτησε σ’ αυτήν την εορτή της συλλήψεως του Προδρόμου, που αποτελεί και το πρώτο γεγονός της Ευαγγελικής Ιστορίας. Αργότερα, το 462 μ. Χ., για πρακτικούς λόγους και για να συμπίπτει η πρώτη του έτους με την πρώτη του μηνός, η εκκλησιαστική πρωτοχρονιά μετατέθηκε την 1η Σεπτεμβρίου.

Απαραίτητη διευκρίνιση: Η πρωτοχρονιά της 1ης Ιανουαρίου έχει Ρωμαϊκή προέλευση και ήρθε στην Ορθόδοξη Ανατολή κατά τα νεότερα χρόνια. Πριν από λίγα χρόνια η Εκκλησία μας όρισε την 1η Σεπτεμβρίου ως ημέρα αφιερωμένη στο φυσικό περιβάλλον». ΠΗΓΗ: http://ierovima.gr/pages/article.aspx?id=4606

Β) Ινδικτιών:  «Η Ινδικτιών στα ρωμαϊκά χρόνια ήταν μια χρονική περίοδος 15 ετών που είχε καθιερωθεί για τις ανάγκες του φορολογικού συστήματος της εποχής. Ο όρος διατηρήθηκε και στα χρόνια του Βυζαντίου, καθώς επίσης και στη Δύση. Σήμερα οι Ορθόδοξοι χρησιμοποιούν τον όρο για τις ανάγκες του εκκλησιαστικού έτους που ξεκινά την 1^η Σεπτεμβρίου, οπότε και τελείται επιβλητική ακολουθία. Χαρακτηριστικό είναι πως η ελλαδική εκκλησία όρισε την 1^η Σεπτεμβρίου ως ημέρα αφιερωμένη στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Ο λόγιος όρος «ινδικτιών» ή απλούστερα «ινδικτιώνας» προέρχεται από την αιτιατική «indictionem» του όρου της υστερολατινικής “indictio” (= επιβολή από το indicere– διακηρύσσω δημόσια).

Στο συναξαριστή του Νικόδημου διαβάζουμε την παρακάτω ενδιαφέρουσα εξήγηση του όρου που τον συνδέει με 15ετείς φάσεις της ηλικίας του ανθρώπου: «Διότι εις τους δεκαπέντε χρόνους αρχίζει ο άνθρωπος να τριχώνει· εις τους δις δεκαπέντε λαμβάνει το τέλειον της ηλικίας· εις τους τετράκις δεκαπέντε γίνεται λευκογενής· εις τους πεντάκις δεκαπέντε γίνεται ο άνθρωπος γέρων· και εις τους εξάκις δεκαπέντε  γίνεται ο άνθρωπος εσχατόγερος».». ΠΗΓΗ: (08 | 09 | 2011), http://www.asprilexi.com/%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%AD%CF%83%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7%CF%82?cid=217

[12] Δείτε όλη την ανάλυση στην περσινή ανάρτησή μου:  Η περιτομή της ογδόης ημέρας και το «Ποτέ την Κυριακή», Posted on Ιανουαρίου 2, 2013 by manitaritoubounou

[13] «Τον Νόμον πληρών, ο του Νόμου Ποιητής, την σάρκα σήμερον, εθελουσίως περιτέμνεται, περιτομήν εργαζόμενος, του της αμαρτίας χειμώνος, και κραυγάζειν δωρούμενος. Ευλογητός εί ο Θεός, ο των Πατέρων ημών», Τροπάριο 3^ο της ζ΄ Ωδής του Όρθρου της Περιτομής ( Α΄ Ιανουαρίου).

[14] «Χριστού περιτμηθέντος, ετμήθη Νόμος. Και του Νόμου τμηθέντος, εισήχθη η Χάρις… Ώσπερ γαρ ένσαρκον Γέννησιν δι΄ημάς και πάντα τα’ άλλα της φύσεως. Όσα παντελώς τον μώμον εκπέφτγε, και το άληπτον έλαχεν, ούτω και Περιτομήν εδέξατο έννομον. Ώστε και τα των αιρετικών εμφράξαι στόματα, σάρκα μη ανειλξφέναι  κατατολμώντων λέγειν αυτόν, κατά φαντασίαν γεγενήσθαι. Πως γαρ περιετέμνετο αν, σάρκα μη ανειληφώς ήν; Και τους αγνώμονας Ιουδαίους επιστομήσαιμ το Σάββατον μη τηρείν και τον Νόμον λύειν συκοφαντούντας τον μέχρι και της Περιτομής την του Νόμου διασώσαντα φυλακήν…». Απόσπασμα από το μικρό συναξάριον της ημέρας.

[15] Η 1η Ιανουαρίου. «…Προκύπτει όμως αμέσως ένα μεγάλο ερώτημα: Αφού η 1η Ιανουαρίου καθιερώθηκε σαν Πρωτοχρονιά το 153 π.Χ., πώς είναι δυνατόν να συνέπεσε με τόση ακρίβεια ώστε 153 χρόνια αργότερα ο Χριστός να γεννιέται την 25η Δεκεμβρίου (ημέρα γέννησης και του Μίθρα), ώστε να μεσολαβούν ακριβώς 8 ημέρες μέχρι την περιτομή του, την 1η Ιανουαρίου; Μια θεία χριστιανοκεντρική διαδικασία ελάμβανε υπόψη της ένα παγανιστικό ημερολόγιο, τους Εβραίους, οι οποίοι ακολουθούσαν άλλη ημερολογιακή διαδικασία;

Και κάτι ακόμη: Πόσοι άραγε γνωρίζουν ότι η αρχή της ισχύουσας χρονολόγησης, αλλά και η Πρωτοχρονιά μεχρι τις μέρες μας έχει καθιερωθεί εξαιτίας της εβραϊκής περιτομής του Χριστού και όχι εξαιτίας της γέννησής του; Αλλά και στην Πάτμο, ένα από τα σημαντικά κέντρα του χριστιανισμού, γιατί εορτάζεται η Πρωτοχρονιά το Σεπτέμβριο και αποκαλείται Πρωτοσεπτεμβρία;

Φαίνεται ότι κάτι γκριζοσκότεινο κρύβεται πίσω από όλα αυτά. Είναι αυτό που ο λαός απλά λέει «το παιχνίδι μοιάζει να είναι στημένο»…». ΠΗΓΗ: Τρίτη, 1 Ιανουαρίου 2013, http://omadaethnikonlakonias.blogspot.gr/2013/01/1.html

Πάτρα, 1^η και 2^η Ιανουαρίου 2014.

Σημείωση: Η ανάρτηση αφιερώνεται εξαιρετικά στη Μυρτώ.

http://manitaritoubounou.wordpress.com/2014/01/02/tomes-sto-chrono-8mera-peritomi-icxc/

Η σύζυγος του Ιησού, ο νέο-φασισμός και ο νέος πάπυρος!!!

αδυνατούμε να κατανοήσουμε βιώματα, πρακτικές και αντιλήψεις σε όλη τους την έκταση και το βάθος, ακόμη και οι επιστήμονες, διότι δεν έχουμε τις επιστημονικές προϋποθέσεις, πολύ δε περισσότερο τις βιωματικές.

Κάποιες φορές μάλιστα έχουμε τις ακριβώς αντίθετες, όπως και πολιτισμικές – ιδεολογικές επιδιώξεις ή προσδοκίες. Σ’ αυτό το ημίφως η ανακάλυψη ενός μικρού πάπυρου (χρονολογείται στον 4ο αιώνα) από την καθηγήτρια του Χάρβαρντ Κάρεν Κινγκ από το Ντιβίνιτι Κόλετζ πυροδοτεί έντονες αντιπαραθέσεις στον χριστιανικό κόσμο για το αν ο Ιησούς ήταν ή όχι παντρεμένος: «…Ένας μέχρι σήμερα άγνωστος πάπυρος γραμμένος στα αρχαία κοπτικά που περιλαμβάνει τη φράση «ο Ιησούς τούς είπε, η γυναίκα μου… Παρά την επιμονή της Καθολικής Εκκλησίας ότι ο Ιησούς δεν είχε παντρευτεί ποτέ, το θέμα αυτό αποτελεί συχνό θέμα εντάσεων. Το 2003 ο συγγραφέας Νταν Μπράουν στο βιβλίο του «Ο Κώδικας Ντα Βίντσι» αναφέρει ότι ο Ιησούς ήταν παντρεμένος με τη Μαρία Μαγδαληνή, εξοργίζοντας τους Χριστιανούς…»*.

Επειδή οι πολλοί αγνοούμε το θεολογικό επίπεδο, για να εισάγουμε σιγά σιγά το θέμα που υπονοεί ο σημερινός τίτλος, οφείλουμε να προσεγγίσουμε μια πρώτη απάντηση στην διερώτηση: τι ήταν, τι επεδίωκαν και πως αντιμετώπιζαν τον Ιησού Χριστό και το «κίνημά» του οι διάφορες πολιτισμικές, κοινωνικές και πολιτικές τάσεις «τω καιρώ εκείνω». Σήμερα θα μας απασχολήσει η τάση των γνωστικών [βλέπε π.χ. el.wikipedia].

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι στο δυτικό πρότυπο ζωής ένα από τα βαθιά χαρακτηριστικά του είναι η ατομική αντίληψη και πρακτική στη ζωή (που φτάνει σήμερα βίαια και στις ευέλικτες ατομικές συμβάσεις εργασίας), ο ανταγωνισμός και η εχθρότητα στο «μαζικό» και τώρα τελευταία στην μετακευνσιανή περίοδο του καπιταλισμού και στο συλλογικό. Γι’ αυτό και από την πατριαρχική και πολλές φορές αυταρχική οικογένεια έχουμε ήδη περάσει στην πυρηνική, μονογονεϊκή και συχνά «μη οικογένεια».

Σε πρόσφατο άρθρου του Γιώργου Σαββίδη – Η ιδεολογική οικολογία του φασισμού -  με αφορμή την ανάδυση του νεοφασιμού και στη χώρα μας σημειώνεται μεταξύ άλλων: «…άν όμως αυτό το κομμάτι επιβολής της νεοσυντηρητικής αφασίας φάνταζε εύκολο, για την επιστροφή του σεξουαλικού συντηρητισμού έπρεπε να επιστρατευτεί το μεγάλο όπλο της «υγειονομικής βόμβας» - είτε αυτή αφορά την κανιβαλική έκθεση, από πρώην «εκσυγχρονιστές» υπουργούς, της εικόνας της «άτιμης» αλλοδαπής ιερόδουλης-φορέα του Aids (που είχε το επιπλέον μνημονιακό «πλεονέκτημα» ότι κόντεψε  να διαλύσει τον ιστό εμπιστοσύνης που με κόπο είχαν χτίσει οι δημόσιοι φορείς υγείας για τη διάγνωση των σεξουαλικών νοσημάτων), είτε με την κατασκευή της εικόνας του «σεξουαλικά πεινασμένου-βιαστή» μετανάστη…».

Οι γνωστικοί αποτελούσαν «… ένα σωτηριολογικό θρησκευτικό σύστημα, βασισμένο στην ημιδιαισθητική μυστικιστική έννοια της Γνώσης, το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις αποδεχόταν ως λυτρωτική θεότητα τον χριστιανικό Ιησού Χριστό, προσδίδοντάς του όμως διαφορετικές ιδιότητες απ’ ότι ο χριστιανισμός…Εξίσου σημαντικός λόγος για την εξάλειψή τους απέβη η συστηματική περιφρόνηση του φυσικού κόσμου, με την ιδιαίτερη μετάθεση του βάρους της διδασκαλίας τους προς την αρχή και δημιουργία του Σύμπαντος, καθώς και ο συνήθως αυστηρός ασκητικός βίος που δίδασκαν, συνοδευόμενος από περιφρόνηση του σώματος…».

Με άλλα λόγια, στον αντίποδα των σημερινών αντιλήψεων που επικρατούν στο δυτικό υπόδειγμα, οι γνωστικοί θεωρούσαν βαριά την κατηγορία ότι ο Ιησούς είχε γυναίκα και όχι προσόν. Με άλλα λόγια είχαν τις ακριβώς αντίθετες προθέσεις απ’ αυτές που έχουν σήμερα όσοι τις δέχονται από την διάχυση αντιλήψεων, απόψεων ιδεολογιών, πληροφοριών και ερμηνειών μικρο-κειμένων σε πάπυρους… Κατά κάποιο τρόπο οι γνωστικοί αποτελούσαν ένα αντίστοιχο επικίνδυνο συντηρητικό κίνημα, όπως ο δικός μας νεοφασισμός τύπου Χ. Α., για το οποίο χρειάζεται μια αντίστοιχη… «Πνευματική καταδίκη φαινομένου Νεοναζισμοῦ».

*******

► Στον «δικό μας» ορθόδοξο χωροχρόνο ήδη αρχίζουν να γράφονται πολλά (ενδιαφέροντα συνήθως) είτε σε επιστημονικό επίπεδο είτε σε απολογητικό. Για το πρώτο σταχυολογούμε την ανακοίνωση από το Τμήμα Θεολογικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου που απαντά σε μυθεύματα των ημερών μας προβάλλοντας την αυθεντική αλήθεια των Βιβλικών κειμένων για το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Σημειώνουμε μόνο το απόσπασμα: «…Είναι πραγματικά απαράδεκτο να προβάλλεται κάποιο απόσπασμα παπύρου, που όπως υποστήριξαν αρκετοί ειδικοί επιστήμονες (π.χ. ο Stephen Emmel,καθηγητής της Κοπτολογίας του Πανεπιστημίου Münster της Γερμανίας, και ο Βρετανός καθηγητής του Πανεπιστημίου Durham Francis Watson) φαίνεται ότι είναι πλαστό ή στην καλύτερη περίπτωση προέρχεται από το απόκρυφο ευαγγέλιο του Θωμά στην κοπτική γλώσσα, με φράση που αποδίδεται στον Χριστό και λέει «η γυναίκα μου». Με δυο λόγια παραμερίζουμε ή και απορρίπτουμε ολόκληρη την μαρτυρία της Καινής Διαθήκης και σύνολη την γραπτή και προφορική παράδοση της Εκκλησίας για να πιστέψουμε στην ψευδώνυμη και ψευδεπίγραφη «αποκάλυψη» ότι ο Χριστός ήταν νυμφευμένος….».

► Σε απολογητικό επίπεδο αξίζει να διαβάσετε μια πολύ καλή σειρά από τον εξειδικευμένο θεολόγο Αθανάσιο Μουστάκη με τους τους τίτλους:

Ι) “Ο Ιησούς είπε: “Η γυναίκα μου . . . “, Σεπτεμβρίου 19, 2012:

«…πάπυρος, που χρονολογείται από τον τέταρτο αιώνα μ.Χ., περιλαμβάνει έναν διάλογο στον οποίο ο Ιησούς αναφέρεται στη σύζυγό του και σύμφωνα με την King πρέπει να είναι μετάφραση στα κοπτικά ενός κειμένου που γράφτηκε στα ελληνικά τον δεύτερο μ.Χ. αιώνα.

Για να αντιληφθούμε την έννοια της απλούστευσης και του κινδύνου να ασχοληθεί κάποιος με αντικείμενο που δεν γνωρίζει αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στις δημοσιεύσεις του διεθνούς τύπου, όπου, αν και στο σπάραγμα δεν γίνεται καμία αναφορά, ήδη έχει προστεθεί δίπλα στο κείμενο του παπύρου και το υποτιθέμενο όνομα της συζύγου του Κυρίου, την οποία, πέρα από κάθε επιστημονική δεοντολογία, ταυτίζουν με την Αγία Μαρία τη Μαγδαληνή…

Ας δούμε όμως κάποια σημεία από το άρθρο της Karen King:1) Η συγγραφέας ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για το μοναδικό αρχαίο κείμενο που θεωρεί ότι ο Χριστός ήταν παντρεμένος. 2) Τονίζει ότι δεν μας παρέχει αξιόπιστη μαρτυρία ότι όντως ο Χριστός ήταν έγγαμος… 3) Σημειώνει ότι η μόνη ασφαλής μαρτυρία που μας παρέχει είναι ότι κάποιοι χριστιανοί των πρώτων αιώνων πίστευαν ότι ο Χριστός ήταν παντρεμένος. 4) Ομολογεί ότι δεν γνωρίζουμε τίποτα για την ιστορία ευρέσεως και την προέλευση του συγκεκριμένου παπύρου. 5) Η γνησιότητά του αμφισβητείται…».

ΙΙ) Ο ΙΗΣΟΥΣ ΕΙΠΕ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΟΥ . . . (ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΑΠΥΡΟΥ), Σεπτεμβρίου 21, 2012:

«…  Η γλώσσα του κειμένου είναι η κοπτική και πιο συγκεκριμένα μία διάλεκτός της η σαχιδική. Η διαπίστωση αυτή μας δίνει μία γεωγραφική ένδειξη για την περιοχή προέλευσης του κειμένου, καθώς η σαχιδική ομιλούνταν στις νότιες περιοχές της Αιγύπτου και μάλιστα θεωρείται η πρώτη αιγυπτιακή διάλεκτος στην οποία μεταφράστηκαν τα ελληνικά κείμενα.

Συνεκτιμώντας άλλα γνωστικά κείμενα που σώζονται η Karen King υποθέτει ότι το πρωτότυπο ήταν ελληνικό και είχε γραφεί κατά το δεύτερο μισό του 2ου μ.Χ. αιώνα στην Αίγυπτο, τη Συρία ή ακόμη και τη Ρώμη, καθώς στην τελευταία είχαν βρεθεί οπαδοί του Βαλεντίνου και ο Τατιανός, ο οποίος είναι γνωστός από την προσπάθειά του να συρράψει τα τέσσερα ευαγγελικά κείμενα σε ένα, το Διατεσσάρων…».

ΙΙΙ) ΤΙ ΝΕΟ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Ο ΠΑΠΥΡΟΣ ΠΟΥ ΕΞΕΔΩΣΕ Η KAREN KING; Σεπτεμβρίου 22, 2012:

«…Φανταστείτε την έκπληξη που θα δοκιμάσει ο ιστορικός του μέλλοντος όταν εντοπίσει στα αρχεία του χώρου κοινωνικής δικτύωσης (facebook) «οικογενειακές» σχέσεις (μητέρα, αδελφός, ξάδελφος, κόρη, σύζυγος κτλ.) οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα, αλλά προσπαθούν να αποδώσουν περισσότερο ή λιγότερο στενές φιλικές σχέσεις…

Το νέο, λοιπόν, δεν είναι η διαπίστωση ότι ο Κύριος είχε σύζυγο. Αντιθέτως είναι σαφές ότι το συγκεκριμένο κείμενο για πολλούς λόγους που θα δούμε σε κατοπινή ανάρτησή μας δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε παρόμοιο συμπέρασμα.

Το νέο είναι η διαπίστωση ότι κάποιοι γνωστικοί χρησιμοποιούσαν το συγκεκριμένο λεξιλόγιο και είναι  ευθύνη την σύγχρονης φιλολογικής και ιστορικής έρευνας να τοποθετήσει τις λέξεις στο ορθό τους πλαίσιο…».

IV) ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΠΥΡΟΥ ΤΗΣ KAREN KING ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΞΙΟΠΙΣΤΕΣ; Σεπτεμβρίου 22, 2012:

«…Η προέλευση του κειμένου, από κάποια γνωστική ομάδα, δεν υποδηλώνει επαφή με τη γνήσια αποστολική παράδοση της Εκκλησίας. Κατά την εποχή που εξετάζουμε κυκλοφορούσαν πάρα πολλά κείμενα που αναφέρονταν σε πρόσωπα και πράγματα του χριστιανικού χώρου χωρίς στην πραγματικότητα να έχουν κάποια σχέση με αυτόν. Στην Αίγυπτο, παραδείγματος χάριν, είχαν πλησιάσει το χριστιανισμό διάφορες γνωστικές ομάδες, οι οποίες προσπαθούσαν να συνδυάσουν τη «γνώση» με τη χριστιανική διδασκαλία. Το αποτέλεσμα ήταν μία παρεφθαρμένη μορφή του χριστιανισμού, η οποία όχι μόνο ήταν άσχετη με την πραγματικότητα, αλλά τον παρουσίαζε αντεστραμμένο και πλήρως αλλοιωμένο….»

V) ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ: ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ ΤΕΛΙΚΑ; Σεπτεμβρίου 23, 2012:

«…Ήταν μία από τις πιστότερες ακολούθους του Χριστού. Σε όλες τις βιβλικές αναφορές τοποθετείται πρώτη από όλες τις γυναίκες. Μόνο σε μία τοποθετείται δεύτερη, στο ευαγγέλιο του ευαγγ. Ιωάννη κεφ. 19 στ. 25. Σε αυτή την αναφορά πρώτη είναι η Παναγία και η εξαδέλφη της Μαρία του Κλωπά και έπειτα η αγ. Μαρία η Μαγδαληνή («εἰστήκεισαν δὲ παρὰ τῷ σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ ἡ ἀδελφὴ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνή»)….

Από τα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού η Αγία Μαρία έγινε αποδεκτή ως μαθήτρια και ακόλουθος του Χριστού. Ως μάρτυρας της αναστάσεως, ως η πρώτη που είδε τον αναστημένο Χριστό. Ως αυτή που έφερε το αναστάσιμο μήνυμα τους απιστούντες αποστόλους. Τι άλλο χρειάζεται για να την τιμήσουμε και εμείς και να της αποδώσουμε το σεβασμό που της αξίζει;».

*******

Τελικά είχε σύζυγο ο Ιησούς; Βεβαίως και είχε. Ο Ιησούς ανέτρεψε πρακτικά και θεωρητικά πολλές κατεστημένες αντιλήψεις για τους ανθρώπους και τη ζωή. Ανάμεσα σ’ αυτές αποκατέστησε την ισοτιμία άνδρα και γυναίκας ως πρόσωπα, διατηρώντας όμως την αξία της διαφορετικότητας ανάμεσα στη γυναικεία και ανδρική φύση, όπως περίπου οδηγείται μετά από παλινωδίες και το σημερινό φεμινιστικό κίνημα.

Ο Ιησούς δεν ήταν «γνωστικιστής», δηλαδή ανέραστος, μισάνθρωπος, εχθρός του σώματος. Γι’ αυτό κατηγορήθηκε ως οινοπότης, ότι δεχόταν γυναίκες στην παρέα του (και χύνουν μύρα ή δάκρυα στα πόδια του όπως η πόρνη που έσωσε από λιθοβολισμό) και μάλιστα να συζητά κατά μόνας όπως με την (μετέπειτα αγία) Φωτεινή στο πηγάδι του Ιακώβ…

Ο Ιησούς κατά την αποστολική και ευαγγελική παράδοση δεν είχε μια συγκεκριμένη γυναίκα ως σύζυγο, γιατί ήθελε σε ιστορικό και μετα-ιστορικό επίπεδο να είναι σύζυγος-νυμφίος όλης της ανθρωπότητας, όλης της ανδρόγυνης ολότητας σε μια βαθιά σχέση εραστή και ερώμενου…

Η Εκκλησία ως ανοικτή κοινότητα (όπου εντασσονται νέοι και νέες πιστοί ή αποσκιρτούν όσα πρόσωπα δεν αντέχουν αυτή τη μοναδική σχέση) αποτελεί τη διαχρονική σύζυγο του Ιησού. Το βιβλίο της Αποκάλυψης, αυτή την σχέση στην ουσία αποκαλύπτει με συμβολικό τρόπο επτά πράξεων…

Ναι, ο Ιησούς έχει γυναίκα…

*********

* «…Η ύπαρξη του παπύρου, που χρονολογείται από τον 4ο αιώνα, έχει μέγεθος όχι μεγαλύτερο από αυτό μιας πιστωτικής κάρτας, αποκαλύφθηκε από την καθηγήτρια του Χάρβαρντ Κάρεν Κινγκ από το Ντιβίνιτι Κόλετζ στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Ρώμη.

«Η χριστιανική παράδοση εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι ο Ιησούς ήταν ανύπαντρος, ακόμα και αν υπάρχουν ιστορικές αποδείξεις που να υποστηρίζουν αυτήν την εκδοχή» επισήμανε η Κινγκ. «Αυτή η φράση δεν αποδεικνύει ότι ο Ιησούς ήταν παντρεμένος, αλλά μας λέει ότι το ζήτημα αυτό ήρθε στην επιφάνεια στο πλαίσιο των έντονων αντιπαραθέσεων για την σεξουαλικότητα και το γάμο, την εποχή εκείνη» τόνισε η καθηγήτρια.

Ο πάπυρος περιλαμβάνει έναν διάλογο στον οποίο ο Ιησούς αναφέρεται στη σύζυγό του Μαρία και σύμφωνα με την Κινγκ πρέπει να είναι μετάφραση στα κοπτικά ενός ευαγγελίου που γράφτηκε στα ελληνικά τον 2ο μ.Χ αιώνα….

Η Κάρεν Κινγκ επισήμανε πως το τμήμα παπύρου, η ύπαρξη του οποίου αποκαλύφθηκε στο 10ο Διεθνές Συνέδριο Κοπτικών Σπουδών, είναι η πρώτη απόδειξη ότι ορισμένοι Χριστιανοί στα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού πίστευαν ότι ο Ιησούς ήταν παντρεμένος…».

Επίσης:

«Ιστορικοί ερευνητές και καθηγητές ήρθαν να αποκαταστήσουν σήμερα την «εικόνα» του Ιησού, τονίζοντας ότι ο πάπυρος που ανέφερε ότι ο Χριστός ήταν παντρεμένος είναι «πλαστός και ύποπτος».

Οι καθηγητές Κοπτολογίας μιλώντας σε συνέδριο που πραγματοποιείται σήμερα στη Ρώμη υποστήριξαν ότι ο πάπυρος μοιάζει να είναι πλαστός.

Όπως είπε ο Stephen Emmel, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Muenster: Υπάρχει κάτι στην εμφάνιση αλλά και στη γραμματική του κειμένου που μου δείχνει ότι δεν είναι πειστικό.

Και ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Αμβούργου πρόσθεσε: Πιστεύω ότι είναι πλαστό. Δε μοιάζει αυθεντικό.

Τις απόψεις αυτές ενστερνίστηκαν και άλλοι ερευνητές τονίζοντας ότι ο πάπυρος είναι «ύποπτος».» ΠΗΓΗ: Παρασκευή, 21 Σεπτεμβρίου 2012 04:27, http://dailynews24.gr/index….17830:…82

 http://manitaritoubounou.wordpress.com/2012/09/30/syz-ic-xs-neoafas-papyr/

Μητροπολίτης Πειραιῶς Σεραφείμ περί Δημιουργίας

᾿Εν Πειραιεῖ τῇ 12ῃ Ἰουλίου 2012

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Θ Ε Ν

Ὁ ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν Θεῖος Παῦλος ἀναφερόμενος στούς μακράν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ εὑρισκομένους καί στερουμένους τῆς Θείας Χάριτος καί τοῦ Θείου φωτισμοῦ γράφει στήν πρός Ρωμαίους (1:22) ἐπιστολήν του «παρεδόθησαν εἰς ἀδόκιμον νοῦν. Καί φάσκοντες εἶναι σοφοί ἐμωράνθησαν».
Ἡ οὐσιώδης αὐτή κρίσις ἁρμόζει ad hoc σέ ὅλους ἐκείνους πού μέ ἐμπάθεια, κακότητα καί μέ πρόδηλη φασιστική νοοτροπία ἀφοῦ μόνον ἡ δική τους «ἀλήθεια» πρέπει νά ὑπάρχει καί ἀπαγορεύεται ἐπί ποινῇ γελοιοποιήσεως, ἐξυβρίσεως καί εὐτελισμοῦ ἡ δημοκρατικά κατοχυρωμένη ἔκφρασις ἀντιθέτου γνώμης μεθοδευμένα ἐπεδόθησαν σέ συστηματική διαστρέβλωση τῶν θέσεών μου, μέ ἀφορμή τό πρόσφατο ἀνακοινωθέν μου γιά τήν «θεοποιημένη» ἐκτίμηση τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ πειράματος Cern, ὄχι ἀσφαλῶς σέ ἐπιστημονικό πεδίο ἀλλά σέ ἠθικό, ὑπαρξιακό, πνευματικό καί φιλοσοφικό.
Ἡ ἐμπαιχτική ἀπομείωση τοῦ ἀνακοινωθέντος πού δέν ἐπετίθετο στήν ἐπιστήμη ὅπως κακεντρεχῶς καί ἀναληθῶς ἀνέφεραν οἱ ἐπικριτές μου διότι ἡ ἐπιστήμη ἀποτελεῖ ἔργο τῆς θεόσδοτης στόν ἄνθρωπο λογικῆς ἀφοῦ μόνο ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὅλα τά ἔμβια ὄντα εἶναι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ δημιουργημένος καί ὡς ἐκ τούτου κέκτηται τό «εἶναι» καί τό «συνειδέναι» καί ἑπομένως παρατηρεῖ καί πειραματίζεται καί ἀποπειρᾶται ἀπό τόν ἀβόλιστο ὠκεανό τῆς πανσοφίας καί παντοδυναμίας τοῦ Δημιουργοῦ νά ἀντλήσει μέ τό «κοχλιάριό» του μερικές σταγόνες, ἀλλά κατεδέικνυε τό σαθρό καί ἀπαράδεκτο νά προσδίδεται σέ μία ἄλογη καί ἀσυνείδητη ὑπομονάδα ἐνεργείας ἡ τελονομία, ἡ σκοπιμότης καί ἡ ἁρμονία τοῦ Σύμπαντος πού προϋποθέτει σκέψη καί ἀσφαλῶς νοῦν σκεπτόμενο.
Στούς ἐλλογιμωτάτους καί ἐντιμολογιωτάτους ἐπικριτάς καί ὑβριστάς μου πού ἐνσυνείδητα διεστρέβλωσαν τήν θέση μου γιά νά δικαιώσουν μέ κάθε ἀντιδημοκρατικό τρόπο τό ἀνύπαρκτο κοσμοείδωλό τους ἀφιερώνω μερικά ἐρωτήματα:

1.    Ἡ σύνθεσις τοῦ ἀτμοσφαιρικοῦ ἀέρα πού δέν τόν βλέπουμε, δέν τόν ἀκουμπᾶμε ἀλλά χωρίς αὐτόν πεθαίνουμε, μποροῦν νά μᾶς ἐξηγήσουν ποιός εἶναι ὁ χημικός πού ὥρισε τήν ἐκπληκτικῆς σοφίας χημική ποσόστοση ἀερίων, νά ἀπαρτίζεται δηλαδή ἀπό 78% ἄζωτο, 20,9% ὀξυγόνο, 00,10% διοξείδιο τοῦ ἄνθρακος, 0,02% νέον, 0,0053 ἤλιο καί 0,001% κρυπτό; Ἐάν ὁ ἀέρας ἀποτελεῖτο ἀπό 100% ὀξυγόνο πού εἶναι τό ἀέριο τῆς ζωῆς, ὁ πλανήτης θά ἀνεφλέγετο σέ κλάσματα δευτερολέπτων. Αὐτή τή θαυμαστή χημική ποσόστοση ἀερίων μπορεῖ λογικός ἄνθρωπος νά τήν ἀποδόσει σέ ἄλογη καί ἀσυνείδητη μονάδα ἐνεργείας ἤ σέ ἄλογη καί ἀσυνείδητη φυσική ἐπιλογή;

2.    Τό θαλασσινό νερό πού ἀποτελεῖ τά 2/3 τοῦ πλανήτου μας ἔχει τίς ἰδιότητες νά μήν σαπίζει, νά μήν βρωμίζει καί νά συντηρεῖ ἑκατομμύρια εἰδῶν ζωῆς. Δέν εἶναι ὅμως μόνο Η2Ο ἀλλά τίς ἰδιότητες αὐτές τίς προσδίδει ἡ ἐκπληκτική χημική ποσόστοση διαλελυμένων σέ αὐτό ἁλάτων πού εἶναι τά ἀκόλουθα: Χλωριοῦχο Νάτριο (NaCI) 23,48, Χλωριοῦχο ἀσβέστιο (MgCI2) 4,98, Θειϊκό νάτριο (Νa2SO4) 3,92, Χλωριοῦχο ἀσβέστιο (CaCI2) 1,10, Χλωριοῦχο κάλιο (KCI) 0,66, Δισανθρακικό νάτριο (NaHCO3) 0,19, Βρωμιοῦχο κάλιο (KBr) 0,10, Βορικό ὀξύ (H3BO3) 0,03, Χλωριοῦχο στρώντιο (SrCL2) 0,02 Αὐτή τή θαυμαστή χημική ποσόστοση ἰχνοστοιχείων μπορεῖ λογικός ἄνθρωπος νά τήν ἀποδόσει σέ ἄλογη καί ἀσυνείδητη μονάδα ἐνεργείας ἤ σέ ἄλογη καί ἀσυνείδητη φυσική ἐπιλογή;

3.    Ὁ μικροσκοπικός ἀδένας τῆς ὑποφύσεως πού εὑρίσκεται στόν ἀνθρώπινο ἐγκέφαλο ἔχει 3 λωβούς, ὁ ἕνας λωβός ἐκκρίνει τήν σωματότροπο αὐξητική ὁρμόνη πού διαπλάθει τό σῶμα, ὁ δεύτερος λωβός ἐκκρίνει τίς γοναδοτροπίνες ὁρμόνες πού τρέπουν σέ λειτουργία τοῦ γεννητικούς ἀδένες οἱ ὁποίοι ἐκρίνουν τά ἀνδρογόνα ἤ τά οἰστρογόνα ἀναλόγως μέ τό φῦλο καί διαμορφώνονται ἔτσι τά δευτερογενῆ χαρακτηριστικά τοῦ φύλου καί ὁ τρίτος λωβός ἐκκρίνει τήν ὁρμόνη πού ἐλέγχει τήν λειτουργία τοῦ θυροειδοῦς ἀδένα ὁ ὁποῖος ἔχει τήν καθολική εὐθύνη τοῦ μεταβολισμοῦ στόν ὀργανισμό. Αὐτή τό θαυμαστό ἀδένα μέ τίς τρεῖς κεχωρισμένες καί διάφορες λειτουργίες μπορεῖ λογικός ἄνθρωπος νά τήν ἀποδόσει σέ ἄλογη καί ἀσυνείδητη μονάδα ἐνεργείας ἤ σέ ἄλογη καί ἀσυνείδητη φυσική ἐπιλογή;

4.    Πῶς ἡ διά διχοτομήσεως ἀναπαραγωγή τῶν πρώτων μονοκυττάρων ὀργανισμῶν μετεβλήθη καί διεμορφώθησαν πολυκύτταρα ὄντα ἰδιαίτερα συστήματα καί ὄργανα ζωῆς καί ἀναπαραγωγῆς στά ὁποῖα ἐξαστράπτει ἄπειρος σοφία, ἁρμονία, σκοπιμότης καί πρόνοια;

Πῶς τά ζῶα καί ὁ ἄνθρωπος στερήθηκαν τῆς εἰδικῆς ἱκανότητος τῆς μεταβολῆς ἀνοργάνων στοιχείων τήν ὁποίαν ἱκανότητα μέ τήν φωτοσύνθεση ἔχουν τά φυτά καί τά δένδρα;
Πῶς ὑπό τίς αὐτές συνθῆκες καί τίς αὐτές γεωλογικές περιόδους μερικά ἀπό τά ὄντα ἀνεπτύχθησαν σέ κολοσσούς (πανύψηλα δένδρα, φάλαινα, ἐλέφας) καί ἄλλα παρέμειναν νάνοι;
Πῶς προῆλθε ὁ ἀπ’ ἀρχῆς ἰσχῦον νόμος τῆς κληρονομικότητος καί πῶς χωρίσθησαν τά ἄτομα τοῦ ἰδίου εἴδους ἤ γένους μέ εἰδικά καί ἀναλλοίωτα ἕκαστο ἀπ’ ἀρχῆς ὄργανα ἀναπαραγωγῆς;
Πῶς ἡ χημική σύστασις τοῦ αἴματος διηρέθη σέ εἰδικές παραλλαγές γιά κάθε γένος ἀποκλειούσας τήν μετάγγιση ἀπό ἕνα γένος σέ ἄλλο καί πῶς τό αἵμα τοῦ ἀνθρώπου ἔγινε τελείως διάφορο τοῦ αἵματος ὅλων τῶν ἄλλων ζώων (μηδέ τοῦ τόσο ὑμνηθέντος πηθίκου ἐξαιρουμένου), ὥστε νά ἀποκλείεται ἡ μετάγγισις στόν ἄνθρωπο αἵματος οἱουδήποτε ζώου ἐπιφέρουσα ἀμέσως τόν θάνατο;
Πῶς ἀνεπτύχθησαν ἀπ’ ἀρχῆς τά ὑπέροχα ἔνστικτα ὁρισμένων ζώων, ἐντόμων κλπ καί ἰδιαίτερα στούς ἀπογόνους τους πού δέν γνωρίζουν τούς γεννήτορές τους ἀπό τῆς πρώτης ἐμφανίσεώς τους ἀναλλοίωτα μεταβιβαζόμενα;
Πῶς ἀνεπτύχθησαν οἱ αἰσθήσεις στά ἀνώτερα ὄντα πού δέν ὑπάρχουν στά μονοκύτταρα καί στά κατώτερα μέ τά ὑπέροχα συστήματα καί ὄργανα καί τά συναισθήματα χαρᾶς, λύπης, ἀγάπης, φόβου;
Πῶς ἔγινε ὁ χωρισμός τῶν μικροβίων σέ ὠφέλιμα καί ἐπιβλαβῆ, ὁ ἔμφυτος μεταξύ τους πόλεμος ἀλλά καί ἡ μυστηριωδῶς διατηρουμένη μεταξύ τους ἰσορροπία;
Πῶς στά αὐτά ἐδάφη χωρίζονται τά δένδρα σέ διαφορετικά εἴδη, καρποφόρα καί μή καί ἀναθάλλουν οἱ ὑπέροχοι ἰδιαίτεροι χρωματισμοί τῶν ἀνθέων καί ἡ ἰδιαίτερα εὔοσμη ἀπόπνοιά τους;
Πῶς οἱ σπόνδυλοι τῶν καλάμων τῶν σιτηρῶν κλπ καί τό κοῖλο κενό τοῦ ἐσωτερικοῦ τους γιά νά ἀντέχουν περισσότερο στό βάρος τῶν κορυφῶν καί στίς ταλαντεύσεις τοῦ ἀνέμου;
Ποιός διδάσκει τήν κοινωνική ζωή στά μυρμήγκια καί τίς μέλλισσες καί τό ἑξάγωνο τῆς κηρήθρας τῶν τελευταίων;
Πῶς προέκυψαν οἱ θαυμάσιοι χρωματισμοί τῶν δερμάτων καί τῶν τριχωμάτων τῶν χερσαίων καί ἐναλίων ζώων, οἱ ὑπέροχοι χρωματισμοί τῶν πτηνῶν καί ἰδιαίτερα τῶν παραδεισίων τήν ἐναρμόνιση καί διάταξη τῶν ὁποίων δέν εἶναι δυνατόν νά σκεφθεῖ καί ὁ καλύτερος καλλιτέχνης καί διακοσμητής;

Ὅλα τά ἀνεφερθέντα καί ἄπειρα ἄλλα, ἰδιαίτερα οἱ παγκόσμοι καί παγκρατεῖς νόμοι τοῦ σύμπαντος ἀποτελοῦν τυρρηνικές σάλπιγγες γιά τήν ἄπειρη σοφία, σκοπιμότητα, παντοδυναμία καί πάνσοφη πρόνοια τοῦ Δημιουργοῦ καί ὄχι ἀσφαλῶς κάποιας ἀσυνείδητης καί ἄλογης ὑπομονάδας ἐνεργείας. Τό νά διερευνᾶς αὐτήν τήν ἀπερινόητη σοφία ἔστω καί στό πολλοστημόριό της ἀσφαλῶς εἶναι ἀξιόλογο ἔργο καί ἐπαινετό, τό νά τήν ἀρνεῖσαι ὅμως καί νά τήν ἀποδίδεις στό τίποτα καί στόν κανένα στήν ἀσυνείδητη, ἀπρόσωπη καί ἄλογη ὕλη εἶναι ἀναισχυντία καί δαιμονισμός.

Καί τέλος ἀπαντᾶ στά ἐκκλησιαστικά πρόσωπα πού γιά προφανεῖς λόγους ἔσπευσαν νά συσχηματισθοῦν μέ τήν παράνοια τῆς ἀθεϊστικῆς προπαγάνδας ὁ  Κυριακός λόγος: «οὐαί ὅταν καλῶς ὑμᾶς εἴπωσι πάντες οἱ ἄνθρωποι» (Λουκ. 6:26). Διερωτῶμαι ἐννοοῦν ἆραγε αὐτό πού ἐκ καθήκοντος ψάλλουν πολλάκις καί στόν Κανόνα τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου: «οὐκ ἐλάτρευσαν τήν κτίσιν οἱ θεόφρονες παρά τόν κτίσαντα»;  

Ο  Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ι Τ Η Σ
+ ὁ Πειραιῶς  Σ Ε Ρ Α Φ Ε Ι Μ
 http://anavaseis.blogspot.gr/2012/07/blog-post_9243.html

Η θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» και το «μποζόνιο του Χίγκς». Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος

Η θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» και το «μποζόνιο του Χίγκς»

Μητροπολίτου Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου 

Αυτές τις ημέρες ανακοινώθηκε ότι ανακαλύφθηκε το «μποζόνιο του Χίγκς», δηλαδή το έως τώρα αόρατο σωματίδιο, που αντιστοιχεί στο πεδίο του Χίγκς, και προσδίδει μάζα στην ύλη. Είναι στοιχειώδες σωματίδιο, δηλαδή δεν έχει εσωτερική δομή και δεν αποτελείται από άλλα, συστατικά σωματίδια. Είναι εξαιρετικά ασταθές και όταν σχηματισθή, καταρρέει σχεδόν ακαριαία και δίνει άλλα υποατομικά σωματίδια.
Άν και λέγεται και γράφεται ευρέως ότι το «μποζόνιο του Χίγκς» δίνει στα στοιχειώδη σωματίδια την μάζα τους, αυτό δεν είναι απόλυτα σωστό. Την μάζα την δίνει το πεδίο του Χίγκς, το οποίο δεν την δημιουργεί εκ του μηδενός, αλλά την εμπεριέχει από πριν ως ενέργεια.
Λέγεται «μποζόνιο του Χίγκς», γιατί ο βρεττανός επιστήμων Χίγκς, που ζή ακόμη, πριν πολλά χρόνια είχε ομιλήσει για την ύπαρξή του.
Οι επιστήμονες εδώ και μερικά χρόνια προσπαθούσαν να βρούν τον τρόπο της δημιουργίας του κόσμου, με την θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» και με τα ανάλογα πειράματα αναζητούσαν να βρούν τα υποατομικά σωματίδια που δίνουν μάζα στην ύλη.

1. Η «Μεγάλη Έκρηξη»

Η θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» (Big Bang) που κυριαρχεί σήμερα στην επιστήμη προσπαθεί να ερμηνεύση τον τρόπο της δημιουργίας του Σύμπαντος και του κόσμου. Οι φυσικοί επιστήμονες ύστερα από διάφορες παρατηρήσεις «συμφωνούν ότι το σύμπαν ξεκίνησε σaν ένα άπειρα πυκνό, μηδενικών διαστάσεων σημείο καθαράς ενέργειας» (Francis Collins). Σε γενικές γραμμές η θεωρία αυτή είναι η ακόλουθη: «Σύμφωνα με την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης το Σύμπαν άρχισε από μία αρχέγονη κατάσταση πολύ υψηλής πυκνότητος να διαστέλλεται ταχύτατα, γεγονός που οδήγησε σε μείωση της αρχικής πυκνότητας και πτώση της θερμοκρασίας.
Σύντομα η ύλη κυριάρχησε πάνω στην αντιύλη, ίσως σε μια σειρά από διαδικασίες που προβλέπουν και την διάσπαση των πρωτονίων. Στο στάδιο αυτό πιθανόν να ήταν παρόντες πολλοί τύποι στοιχειωδών σωματιδίων. Μερικά δευτερόλεπτα αργότερα, η θερμοκρασία του Σύμπαντος μειώθηκε αρκετά και επέτρεψε τον σχηματισμό ορισμένων πυρήνων. Σύμφωνα με την θεωρία, δημιουρ­γήθηκαν συγκεκριμένες ποσότητες υδρογόνου, ηλίου και λιθίου, οι οποίες επιβεβαιώνονται και από τις σύγχρονες παρατηρήσεις.
Ύστερα από 1.000.000 χρόνια το Σύμπαν είχε ψυχθή σε ικανοποιητικό βαθμό, ώστε να σχηματισθούν άτομα, οπότε κατέστη δυνατόν η ακτινοβολία να αρχίση να ταξιδεύει στον χώρο. Κατάλοιπο του πρώϊμου Σύμπαντος είναι η ακτινοβολία μικροκυμμάτων του υποβάθρου (περίπου 3 βαθμών Κέλβιν) που ανακαλύφθηκε το 1965 από τους Άρνο Άλαν Πενζίας και Ρόμπερτ Γούντροου Γουίλσον.
Σύμφωνα με την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης, το σημερινό Σύμπαν, εκτός από την συνηθισμένη ύλη και ακτινοβολία πρέπει να είναι επίσης πλήρες με νετρίνα, στοιχειώδη σωματίδια χωρίς μάζα ή ηλεκτρικό φορτίο. Υπάρ­χει πάντα η πιθανότητα να ανακαλυφθούν τελικά και άλλα κατάλοιπα του πρώϊμου Σύμπαντος» (Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρους Larousse Britanica).
Σχετικά με την θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης», κατά τον μεγάλο επιστήμονα Φράνσις Κόλλινς, υπάρχει ένα αναπάντητο ερώτημα: «άν το Big Bang κατέληξε σ' ένα σύμπαν που θα συνεχίσει να διαστέλλεται για πάντα, ή αν κάποια στιγμή θα νικήση η βαρύτητα και οι γαλαξίες θα αρχίσουν να συγκλίνουν πάλι μαζί καταλή­γοντας σε μια "Μεγάλη Σύνθλιψη"!
Πρόσφατες ανακαλύψεις αδιευκρί­νιστων πο­σο­τήτων γνωστών σaν σκοτεινή ύλη και σκοτεινή ενέργεια, που φαίνεται να απο­τελούν ένα πολύ σημαντικό μέρος του υλικού του σύμπαντος, κάνουν την απά­ντηση σ' αυτό το ερώτημα να εκκρεμεί, αλλά οι περισσότερες ενδείξεις προς το παρόν προβλέπουν μάλλον έναν αργό μαρασμό, παρά μια δραματική κατάρ­ρευ­ση». Ακόμη, η θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» θέτει σαφώς το ερώτημα: «τί έγινε πριν από αυτό και ποιός ή τί ήταν υπεύθυνος;». Αυτό το ερώτημα «ασφα­λώς δείχνει τα όρια της επιστήμης όσο κανένα άλλο φαινόμενο».
Είναι φυσικό ότι η θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» αρχίζει έναν διάλογο μεταξύ επιστήμης και θεολογίας ή στην πραγματικότητα μεταξύ επιστημόνων και θεολόγων.
Μερικοί επιστήμονες φθάνουν στο σημείο να αρνηθούν την ύπαρξη του Θεού και αποδίδουν την δημιουργία του Σύμπαντος στην ύλη, αλλά άλλοι αγνωστικιστές επιστήμονες μπροστά στο θέμα αυτό εκφράζονται ως θεολόγοι, όπως ο αστροφυσικός Robert Jastrow που λέγει: «Τώρα βλέπουμε πώς η αστρονομία οδηγεί σε μια βιβλική άποψη της προέλευσης του κόσμου. Οι λεπτομέρειες διαφέρουν, αλλά τα ουσιώδη στοιχεία της αστρονομικής και βιβλικής περιγραφής της Γενέσεως είναι τα ίδια.
Η αλυσίδα των γεγονότων που οδήγησαν στον άνθρωπο, άρχισαν ξαφνικά και απότομα σε μια ορισμένη στιγμή στον χρόνο με μια λάμψη φωτός και ενέργειας».Ο Φράνσις Κόλλινς παρατηρεί: «Οφείλω να συμφωνήσω (μέ τον Jastrow). Το Big Bang κραυγάζει για μια θεία εξήγηση. Επιβάλλει το συμπέρασμα ότι η φύση είχε μια ορισμένη αρχή. Δεν μπορώ να δώ πώς η φύση θα μπορούσε να δημιουργήση τον εαυτό της. Μόνο μια υπερφυσική δύναμη που είναι έξω από τον χώρο και τον χρόνο μπορεί να το έχει κάνει αυτό».

2. «Το μποζόνιο του Χίγκς»

 Όπως ελέχθη πιο πάνω οι επιστήμονες προσπαθούν να βρούν το υλικό εκείνο που υπήρχε μετά την «Μεγάλη Έκρηξη» και μορφοποίησε το Σύμπαν. Ο Πίτερ Χίγκς είναι βρεττανός καθηγητής σε διάφορα Πανεπιστήμια της Αγγλίας και στην συνέχεια κατέληξε στο Εδιμβούργο όπου και ζή σήμερα. Το έτος 1964 διατύπωσε την θεωρία του πεδίου Χίγκς, που έλαβε το όνομά του, σύμφωνα με την οποία θεωρία το πεδίο αυτό διαπερνά το Σύμπαν δίνοντας μάζα στα στοιχειώδη σωματίδια, δηλαδή με την θεωρία αυτή εξηγεί πώς η ύλη αποκτά μάζα.
Η θεωρία αυτή του Χίγκς ταλαιπώρησε τους ερευνητές και όπως γράφει ο καθηγητής Γεώργιος Μπαμπινιώτης, όταν ο Αμερικανός φρυσικός Dick Teresi το 1993 έγραψε ένα βιβλίο για το θέμα αυτό, έκανε λόγο για το «αναθεματισμένο σωματίδιο» («Goddamn particle»). Όμως, ο εκδότης του έργου θεώρησε την λέξη «αναθεματισμένο» υβριστική και απέδωσε ευφημιστικώς το σωματίδιο ως «σωματίδιο του Θεού» («The God particle») (Εφημερίδα TA NEA). Έτσι, επικράτησε αυτή η ονομασία.
Το 2008 λειτούργησε ο Μεγάλος Επιταχυντής Ανδρονίων του CERN (Οργανισμός για την Πυρηνική Ενέργεια), όπου εργάσθηκαν πολλοί επιστήμονες, ο οποίος προκάλεσε συγκρούσεις δεσμών πρωτονίων με ταχύτητα λίγο μικρότερη από την ταχύτητα του φωτός, με σκοπό να ανακαλυφθούν τα μυστήρια της σωματιδιακής φυσικής και της προέλευσης του Σύμπαντος.
Έτσι, πρόσφατα, έγινε η ανακάλυψη «ενός σωματιδίου αόρατου και θνησιγενούς». Από τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθή μάθαμε ότι από την διάσπαση των πρωτονίων «προέκυψαν άλλα σωματίδια που παγιδεύονταν στους ογκώδεις ανιχνευτές του CERN και από την μελέτη τους προέκυπταν ίχνη του άφαντου σωματιδίου. Οπτικά, δεν θα μπορούσε κανείς να το αντικρύσει. Ζεί μόνο για ένα εκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου» (Εφημερίδα TA NEA). Το σωματίδιο αυτό άφησε μερικά ίχνη πίσω του και φάνηκε ότι υπάρχει.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες είναι ένα σωματίδιο «σήμα κατατεθέν ενός πεδίου, που απλώνεται σε ολόκληρο το Σύμπαν, και προσδίδει στα σωματίδια την μάζα που έχουν».
Όταν έγινε η «Μεγάλη Έκρηξη» όλα τα σωματίδια δεν είχαν μάζα, αλλά την «απέκτησαν όταν ενεργοποιήθηκε το πεδίο μετά την Μεγάλη Έκρηξη». Το σωματίδιο του Χίγκς «αιχμαλωτίζει» τα στοιχειώδη σωματίδια και τα καθιστά βαρύτερα προσδίδοντάς τους μάζα. Έτσι, τα σωματίδια αποκτούν μάζα και ξεχύνονται στο Σύμπαν για να δημιουργήσουν τον κόσμο. Το ερώτημα που τίθεται είναι πώς αυτό το «αόρατο» και «θνησιγενές» σωματίδιο μπόρεσε να δημιουργήση όλο το Σύμπαν, αλλά και τόσα όντα –έλλογα και άλογα– που κατοικούν στην γή και όλες τις ομορφιές; Και πώς σε αυτό το σωματίδιο οφείλεται όλη η λογικότητα του ανθρώπου και οι πνευματικές αναζητήσεις του Θεού από τον άνθρωπο;
Πάντως, οι επιστήμονες, παρά την ανακάλυψη αυτή, ισχυρίζονται ότι μένουν πολλά ακόμη σημεία να διευκρινισθούν που δεν μπορούμε τώρα να εξηγήσουμε στο Σύμπαν, όπως η λεγόμενη «σκοτεινή ύλη», που αποτελεί το 25% του Σύμπαντος, οι μαύρες τρύπες και οι «περίφημες έξτρα διαστάσεις».
Ο γνωστός ακαδημαϊκός Δημήτριος Νανόπουλος ισχυρίζεται ότι «τό μποζόνιο του Χίγκς» «ανοίγει τον δρόμο για την ερμηνεία πολύπλοκων καταστάσεων στο Σύμπαν», «μάς βοηθά να κατανοήσουμε περίπου το 4% του Σύμπαντος», ενώ «τό 25% του Σύμπαντος που αποτελείται από την λεγόμενη σκοτεινή ύλη παραμένει ακατανόητο και το Καθιερωμένο Μοντέλο μας είναι άχρηστο» (Εφημερίδα TA NEA). Το υπόλοιπο του Σύμπαντος φαίνεται ότι αποτελείται από μια τελείως μυστηριώδη οντότητα, την σκοτεινή ενέργεια.

3. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης για την δημιουργία του κόσμου

Είναι ανάγκη να δούμε με συντομία την εκπληκτική διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου Νύσσης για την δημιουργία του κόσμου, που ομοιάζει κατά κάποιον τρόπο με την θεωρία της «Μεγάλης Έκρηξης» με την διαφορά ότι την ερμηνεύει μέσα από την ενέργεια του Θεού, ότι, δηλαδή, ο Θεός με την άκτιστη ενέργειά Του δημιούργησε τον κόσμο.
Ο ά­γιος Γρη­γό­ριος Νύσ­σης α­πορ­ρί­πτει, ό­πως το κά­νουν ό­λοι οι ά­γιοι Πα­τέ­ρες, την αυ­τό­μα­τη δη­μιουρ­γί­α του κό­σμου, για­τί ό­λα έ­γι­ναν με την δη­μιουρ­γι­κή ε­νέρ­γεια του Θε­ού και προ­ήλ­θαν «εκ του μη ό­ντος». Τα πά­ντα δη­μιουρ­γή­θη­καν «ουκ αυ­το­μά­τω τι­νί συ­ντυ­χί­α, κα­τά τι­να ά­τα­κτον και τυ­χαί­αν φο­ράν».
Ε­κτός α­πό την αρ­χή της μη «αυ­το­μά­του συ­ντυ­χί­ας» για την δη­μιουρ­γί­α του κό­σμου, ο ά­γιος Γρη­γό­ριος Νύσ­σης κά­νει λό­γο για την «α­θρό­αν κα­τα­βο­λήν». Έ­τσι ε­ξη­γεί τον λό­γο του Μω­ϋ­σέ­ως «εν αρ­χή ε­ποί­η­σεν ο Θε­ός τον ου­ρα­νόν και την γήν».
Γρά­φει: «Η ούν α­θρό­α των ό­ντων πα­ρά της α­φρά­στου δυ­νά­με­ως του Θε­ού κα­τα­βο­λή αρ­χή πα­ρά του Μω­ϋ­σέ­ως, ή­γουν "κε­φά­λαιον" κα­τε­νο­μά­σθη». Η σύ­στα­ση των ό­ντων έ­γι­νεν α­θρό­ως: «Ό­τι α­θρό­ον της των ό­ντων συ­στά­σε­ως…».Μιά άλ­λη βα­σι­κή αρ­χή που συν­δέ­ε­ται με το προ­η­γού­με­νο εί­ναι ό­τι στην κτί­ση υ­πάρ­χει ο λε­γό­με­νος «ε­γκεί­με­νος της κτί­σε­ως λό­γος». Α­κό­μη και ό­ταν δη­μιουρ­γή­θη­κε το Σύ­μπαν, πριν εμ­φα­νι­σθή κά­θε μέ­ρος, ό­λο το Σύ­μπαν βρι­σκό­ταν στο σκο­τά­δι, για­τί «ού­πω γάρ ε­ξε­φά­νη του πυ­ρός η αυ­γή υ­πο­κε­κρυμ­μέ­νη τοίς μο­ρί­οις της ύ­λης» και έ­τσι ό­λα ή­ταν α­ό­ρα­τα, α­φα­νή και α­να­κα­τεμ­μέ­να. Ό­ταν ο Θε­ός έ­δω­σε ε­ντο­λή για την γέ­νε­ση του κό­σμου, τό­τε αυ­τό το πύρ που ε­πι­σκια­ζό­ταν α­πό τα μό­ρια της ύ­λης ε­πρό­βα­λε και α­μέ­σως «τώ φω­τί τα πά­ντα πε­ρι­ηυ­γά­ζε­το».
Έπειτα, μέ­σα σε ό­λη την κτί­ση υ­πάρ­χει ο λό­γος του Θε­ού. Ο ά­γιος Γρη­γό­ριος Νύσ­σης κά­νει λό­γο για τον «ε­γκεί­με­νον της κτί­σε­ως λό­γον». Σε κά­θε όν ε­νυ­πάρ­χει κά­ποιος σο­φός και τε­χνι­κός λό­γος, έ­στω κι αν ε­μείς δεν τον βλέ­που­με έτσι, «πάν το γι­νό­με­νον, λό­γω γί­νε­ται» και τί­πο­τα α­πό ε­κεί­να που δη­μιουρ­γή­θη­καν α­πό τον Θε­όν δεν νο­εί­ται «ά­λο­γον τι και συ­ντυ­χι­κόν και αυ­τό­μα­τον». Ό­ταν ο Θε­ός εί­πε «γεν­νη­θή­τω φώς», ερ­μη­νεύ­ε­ται ό­τι αυ­τό α­να­φέ­ρε­ται «εις τον ε­γκεί­με­νον της κτί­σε­ως λό­γον».
Αυ­τός ο λό­γος-ενέργεια που ε­νυ­πάρ­χει σε ό­λα τα ό­ντα χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται α­πό τον ά­γιο Γρη­γό­ριο Νύσ­σης «οι­ω­νεί σπερ­μα­τι­κή δύ­να­μις».
Πρό­κει­ται για την πρώ­τη ορ­μή του Θε­ού προς δη­μιουρ­γί­α, που υ­πήρ­χε «δυ­νά­μει» στην κτί­ση, ό­χι ό­μως και ε­νερ­γεί­α, διό­τι η γή ή­ταν α­κό­μη α­ό­ρα­τη και α­κα­τα­σκεύ­α­στη.
Η α­ρι­στο­τε­λι­κή αρ­χή του δυ­νά­μει και ε­νερ­γεί­α χρη­σι­μο­ποι­εί­ται α­πό τον ά­γιο Γρη­γό­ριο Νύσ­σης για να ερ­μη­νεύ­ση το πώς δη­μιουρ­γή­θη­κε η κτί­ση.
Αυ­τή η σπερ­μα­τι­κή δύ­να­μη στα ό­ντα, την ο­ποί­α έ­βα­λε ο Θε­ός, ε­νερ­γο­ποι­ή­θη­κε με την δύ­να­μη του λό­γου Του. Γρά­φει: «τή μεν δυ­νά­μει τα πά­ντα ήν εν πρώ­τη του Θε­ού πε­ρί την κτί­σιν ορ­μή, οι­ο­νεί σπερ­μα­τι­κής τι­νος δυ­νά­με­ως προς την του πα­ντός γέ­νε­σιν κα­τα­βλη­θεί­σης, ε­νερ­γεί­α δε τα κα­θ' έ­κα­στον ού­πω ήν».
Έτσι, τα διά­φο­ρα εί­δη των ό­ντων ή­ταν α­πο­τέ­λε­σμα της σπερ­μα­τι­κής δυ­νά­με­ως και της δη­μιουρ­γι­κής ε­νέρ­γειας του Θε­ού. Στην αρ­χή ο Θε­ός δη­μιούρ­γη­σε την ά­μορ­φη ύ­λη που δεν ή­ταν ά­κτι­στη, και στην συ­νέ­χεια με τον δη­μιουρ­γι­κό Του λό­γο δη­μιούρ­γη­σε τις ποιό­τη­τες και έ­τσι δη­μιουρ­γή­θη­καν τα ε­πί μέ­ρους εί­δη.
Μέ αυ­τήν την δύ­να­μη και σο­φί­α που κα­τα­βλή­θη­καν στην κτί­ση για την τε­λεί­ω­ση κά­θε μο­ρί­ου του κό­σμου, «ειρ­μός τις α­να­γκαί­ος κα­τά τι­να τά­ξιν ε­πη­κο­λού­θη­σεν».
Γρά­φει ο ά­γιος Γρη­γό­ριος Νύσ­σης ό­τι ό­λα έ­χουν προ­κα­τα­νο­η­θή α­πό την σο­φί­α του Θε­ού «τά δια τι­νος α­να­γκαί­ας τά­ξε­ως κα­τά το α­κό­λου­θον εκ­βη­σό­με­να».
Γί­νε­ται φα­νε­ρό ό­τι η δη­μιουρ­γί­α του κό­σμου «εν αρ­χή» και η ε­πί μέ­ρους δη­μιουρ­γί­α των ό­ντων, ή­τοι το δυ­νά­μει και ε­νερ­γεί­α, η ά­μορ­φος ύ­λη, τα μό­ρια και η ε­ξέ­λι­ξή τους, οι ποιό­τη­τες έ­γι­ναν με την προ­σω­πι­κή ε­νέρ­γεια του Θε­ού, με τον δη­μιουρ­γι­κό Του λό­γο, που ει­σήλ­θε ευ­θύς εξ αρ­χής «α­θρό­ως» στην ου­σί­α των ό­ντων. Α­πό ε­κεί με την δη­μιουρ­γι­κή ε­νέρ­γεια του Θε­ού προ­ήλ­θε αυ­τή η ορ­μή και το φώς που πε­ρι­έ­λου­σε την κτί­ση και δη­μιούρ­γη­σε τις ποιό­τη­τες των ει­δών.
Επομένως, ο κόσμος δημιουργήθηκε από τον Θεό, με την άκτιστη δημιουρ­γική ενέργειά Του και μέσα σε όλη την κτίση υπάρχει η άκτιστη ενέργεια του Θεού που ουσιοποιεί και ζωοποιεί την κτίση.

4. Επιστήμονες και Πατέρες της Εκκλησίας

Επανερχόμενος στην σύγχρονη ανακάλυψη του «μποζονίου του Χίγκς» θέλω να υπενθυμίσω ότι μερικοί αποκάλεσαν αυτό το σωματίδιο ως «σωματίδιο του Θεού».Άλλοι όμως διετύπωσαν την άποψη ότι κακώς αποδόθηκε ως «σωματίδιο του Θεού», αλλά ο καλύτερος ορισμός είναι «σωματίδιο θεός». Υφίσταται μεγάλη διαφορά. Άλλο να υποστηρίζη κανείς ότι πρόκειται για έναν τρόπο με τον οποίο ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, και άλλο ότι αυτή η ενέργεια και η ύλη είναι θεός.
Στην δεύτερη αυτή περίπτωση όχι μόνον οδηγείται ο άνθρωπος στον αγνωστικισμό και τον αθεϊσμό, αλλά αποδέχεται τον ματεριαλισμό-υλισμό, ότι δηλαδή αρχή του κόσμου είναι η ύλη.
Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι προσπαθούσαν να απαντήσουν στο ερώτημα πώς δημιουργήθηκε και υπάρχει ο κόσμος καί, όπως λέγει ο Χάϊντε­γκερ, ερωτούσαν «γιατί υπάρχει ο κόσμος και όχι το τίποτα».
Μερικοί προσωκρατικοί φιλόσοφοι, όπως οι λεγόμενοι Ίωνες φυσικοί (Θαλής, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης), που είναι «εισηγητές της λογικής, αμυθολόγητης κοσμοερμηνείας», μιλούσαν για την ύπαρξη της ύλης από την οποία δημιουργήθηκε ο κόσμος, η οποία ύλη έχει μέσα της δύναμη, οπότε «ύλη και δύναμη είναι ένα» και «η ενέργειά της μηχανική».
Οπότε, ο κόσμος, κατά την ιωνική αντίληψη «είναι υλικός και μηχανικός». Αυτή η «ιωνική φυσική», «η φυσιολογία», όπως έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες, «έχει βάση τον ντετερμινισμό» (Χαράλαμπος Θεοδωρίδης).
Άλλοι, οι μεταφυσικοί φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτων, ανέπτυξε την θεωρία των ιδεών, ότι όλα τα όντα είναι αντίγραφα των ιδεών που υπήρχαν στον νού του ανώτατου όντος, του Θεού, ο δε Αριστοτέλης έκανε λόγο για το «πρώτον ακίνητον κινούν».
Οι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως είδαμε προηγουμένως και στον άγιο Γρηγόριο Νύσσης, μελέτησαν τα σχετικά με την δημιουργία του κόσμου με θεολογικό λόγο. Αρνήθηκαν και τον υλισμό και την μεταφυσική. Έτσι, στις δύο αυτές φιλοσοφικές κατευθύνσεις «εν αρχή ήν η ύλη» και «εν αρχή ήν η ιδέα», αντιπαρέθεσαν το «εν αρχή ήν ο Λόγος». Ο Θεός είναι πρόσωπο, είναι αγάπη, αφού η αγάπη είναι η άκτιστη ενέργεια του Θεού. Επομένως ο Θεός δεν είναι ούτε ιδέα ούτε ύλη.
Έπειτα, λέγουν ότι ο Θεός εδημιούργησε τον κόσμο «εξ ούκ όντων», «εκ μη υπαρχούσης ύλης» με τον λόγο Του που είναι η άκτιστη ενέργειά Του, η οποία δημιουργεί κτιστά όντα. Σύγχρονοι επιστήμονες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, ερμη­νεύ­οντας τις νέες ανακαλύψεις. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν εκείνοι που αποδέχονται κάποια δύναμη που βρίσκεται έξω από τον χώρο και τον χρόνο, η οποία δημιούργησε τον κόσμο.
Στην δεύτερη κατηγορία είναι οι αγνωστικιστές και οι άθεοι που ερ­μη­νεύουν την δημιουργία του κόσμου χωρίς να πιστεύουν στην ύπαρξη του Θεού. Πρό­σφατα διάβασα τις απόψεις ενός επιστήμονος που έλεγε: «Είμαστε μια ανα­κα­τανομή του τίποτα». Επίσης έλεγε ότι η «Μεγάλη εικόνα» «πού έχουμε σήμερα για την εμφάνιση κι εξέλιξη του σύμπαντος» σε συνδυασμό με την δαρβινική εξέλιξη των ειδών «ελευθερώνει τον άνθρωπο από πολ­λά θεμελιώδη και υπαρξιακά ερωτήματα που τον απασχολούν από τότε που υπάρχει» (Δ. Νανόπουλος).
Πάντως, κατά τους Πατέρας, οι επιστήμονες μπορούν να ερευνούν τον κόσμο, να εξετάζουν από τί αποτελείται, πώς έγινε, αλλά δεν μπορούν να εισέρχωνται σε άλλα πεδία, δηλαδή της ύπαρξης ή μη του Θεού. Άλλωστε, άλλο είναι το έργο της επιστήμης και άλλο το έργο της ορθόδοξης θεολογίας και δεν πρέπει να υπάρχη σύγκρουση ή σύγχυση μεταξύ τους.
Η επιστήμη ερευνά τον κτιστό κόσμο, την ύλη, τα άτομα, τα μόρια, τα πρωτόνια, τα σωματίδια, το κύτταρο, τα γονίδια κλπ. ενώ η θεολογία, που είναι εμπειρία, ασχολείται με το πώς ο άνθρωπος θα γνωρίση τον Θεό-πρόσωπο με τις άκτιστες ενέργειές Του.
 Η επιστήμη προχωρεί σε διάφορες ανακαλύψεις οι οποίες πρέπει να ωφελούν και να μη βλάπτουν τους ανθρώπους, και η ορθόδοξη θεολογία δίνει απαντήσεις στις πνευματικές αναζητήσεις του ανθρώπου και στο πώς θα αποκτήση ανιδιοτελή αγάπη προς τον Θεό και τους συνανθρώπους του, σε μια εποχή μάλιστα που όχι μόνον κηρύσσεται «ο θάνατος του Θεού», αλλά και «ο θάνατος του πλησίον».
Τελικά, όσες ανακαλύψεις και αν κάνη η επιστήμη, ο άνθρωπος πεινά και διψά για προσωπικό Θεό, για ανιδιοτελή αγάπη, εσωτερική ειρήνη και ελευθερία, για πληρότητα πνευματική, θέλει να μάθη τί υπάρχει πέρα από την κτίση, τί γίνεται μετά τον θάνατο, τί είναι η αιώνια ζωή κ.ά. Ο άνθρωπος δεν είναι άλογο όν, αλλά αναπτύσσει πολιτισμό, καλλιεργεί τις πνευματικές αρχές, αναζητά τον Θεό και επιδιώκει να βιώση την αγάπη Του.
Ο άνθρωπος μπορεί να ζήση χωρίς επιστήμη, αλλά δεν μπορεί να ζήση χωρίς Θεό.
Επομένως, η επιστήμη προσπαθεί να δώση μια ερμηνεία για την δημιουργία και την σύσταση του κόσμου, αλλά εκείνο που έχει μεγάλη σημασία είναι ποιός δημιούργησε τον κόσμο και τον άνθρωπο. Ο Θεός δεν είναι μια άλογη δύναμη, ούτε ένα ευδαίμον όν, αλλά πρόσωπο, είναι ο Λόγος που δημιούργησε τον κόσμο και μέσα σε όλη την κτίση υπάρχουν οι «λόγοι των όντων», η ενέργεια του Θεού.
Ακόμη ο Θεός προσέλαβε σώμα για να θεώση τον άνθρωπο. Έτσι, ο άνθρωπος πού, κατά τον σημαντικό ορισμό του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, είναι «ζώον ενταύθα οικονομούμενον και αλλαχού μεθιστάμενον και πέρας του μυστηρίου τη προς Θεόν νεύσει θεούμενον», δεν αναπαύεται σε μερικές ανακαλύψεις, όσο ωφέλιμες κι αν είναι, αλλά αναζητά τον προσωπικό Θεό.
Romfea.gr
 http://anavaseis.blogspot.gr/2012/07/blog-post_1619.html