Λόγοι περὶ συγχωρήσεως. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ συγχωρήσεως

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης λέγει γιὰ τὴν συγχώρεση: «“Τότε προσελθῶν αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπε· Κύριε, ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου καὶ ἀφήσω αὐτῷ; Ἕως ἑπτάκις; Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις, ἀλλὰ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά”.
Ὁ Καρδιογνώστης Κύριος ξέρει ὅτι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ὑποκείμενοι σὲ συχνὲς πτώσεις, ἀλλὰ καὶ ὅτι συχνὰ μεταμελοῦνται καὶ σηκώνονται. Γι᾽ αὐτὸ καὶ μᾶς ἐντέλλεται νὰ συγχωροῦμε συχνὰ τὶς παραβάσεις τους. Ἀλλὰ καὶ ὁ Ἴδιος πρῶτος ἐκπληρώνει τὸν ἅγιο λόγο Του. Ὅσες φορὲς πηγάζει ἀπὸ τὴν καρδιά σου ἡ λέξη μετανοῶ, Ἐκεῖνος εὐθὺς σὲ συγχωρεῖ».1

Ὁ Μέγας Βασίλειος τονίζει γιὰ τὴν συγχωρητικότητα: «Ὁ χρεωφειλέτης τῶν μυρίων ταλάντων θὰ πετύχαινε τὴν ἐξόφληση τοῦ χρέους, ἐὰν ὁ ἴδιος δὲν εἶχε ἀνανεώσει γιὰ τὸν ἑαυτό του τὴν εἴσπραξη ἐξ αἰτίας τῆς ἀπανθρωπιᾶς τοῦ χρέους ἀπὸ τὸν συνάνθρωπό του.
Πρέπει νὰ προσέξουμε νὰ μὴ πάθουμε κι ἐμεῖς τὸ ἴδιο, μὲ τὸ νὰ μὴ συγχωρέσουμε στοὺς χρεῶστες μας τὴν ὀφειλή, ὅταν ἐπιτύχουμε τὴ χάρη ἀπὸ τὸν Θεό, γιὰ νὰ παραμείνει νόμιμο σὲ μᾶς τὸ δῶρο».2

Ὁ Γέροντας Παΐσιος σὲ ἐρώτηση «Γέροντα, δὲν μπορῶ νὰ συγχωρήσω εὔκολα τοὺς ἄλλους» εἶχε ἀπαντήσει: «Ἐσὺ δὲν θέλεις νὰ σὲ συγχωρῆ ὁ Χριστός; Πῶς δὲν θέλω, Γέροντα; Τότε, γιατί κι ἐσὺ δὲν συγχωρεῖς τοὺς ἄλλους; Αὐτὸ πρόσεξέ το πολύ, γιατί στενοχωρεῖ τὸν Χριστό.
Εἶναι σὰν νὰ σοῦ χάρισε δέκα χιλιάδες τάλαντα κι ἐσὺ νὰ μὴ θέλης νὰ χαρίσης στὸν ἄλλον ἑκατὸ δηνάρια. Νὰ λὲς μὲ τὸν λογισμό σου: “Πῶς ὁ Χριστός, ποὺ εἶναι ἀναμάρτητος μὲ ἀνέχεται συνέχεια, καὶ ἀνέχεται καὶ συγχωρεῖ δισεκατομμύρια ἀνθρώπους, κι ἐγὼ δὲν συγχωρῶ ἕνα ἄνθρωπο;”. Ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ μακροθυμία· δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὴν ἀνθρώπινη δικαιοσύνη. Αὐτὴν τὴν δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ πρέπει νὰ ἀποκτήσουμε».3

 Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος σὲ μία ἐπιστολὴ πρὸς κάποια Θεοδώρα ἔγραφε: «Ἐκεῖνος, ποὺ ἀπαιτοῦσε ἀπὸ τὸν σύνδουλό του τὰ ἑκατὸ δηνάρια, δὲν ἔβλαψε τόσο ἐκεῖνον, ὅσο καίρια ἐπλήγωσε τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό του, ἀφοῦ μὲ τὴν πρὸς τὸν σύνδουλό του τσιγγουνιά ματαίωσε τὴν διαγραφὴ δέκα χιλιάδων ταλάντων, ἔτσι ἐκεῖνος ποὺ παραβλέπει τὶς ἁμαρτίες τοῦ πλησίον, κάνει πιὸ ἐπιεικεῖς γιὰ τὸν ἑαυτό του τὶς μελλοντικὲς εὐθύνες, καὶ ὅσο πιὸ μεγάλα ἁμαρτήματα συγχωρήσει, τόσο μεγαλύτερης συγγνώμης θὰ ἀξιωθεῖ καὶ αὐτός. Καὶ δὲν εἶναι μόνο σὲ αὐτὸ ἡ διαφορά, ἀλλὰ καὶ στὸ ὅτι, ἐνῶ δίνει χάρη σὲ δοῦλο, παίρνει δωρεὰ ἀπὸ τὸν Δεσπότη».4  

Στὸν βίο τοῦ Ἁγίου Ἀντωνίου, ποὺ ἔγραψε ὁ Μέγας Ἀθανάσιος λέγει: «Σὰν ἀγαθός, ποὺ εἶναι ὁ Θεός, ὅσα κάνει, τὰ κάνει γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Κι ὅσα κάνει ὁ ἄνθρωπος, γιὰ τὸν ἑαυτό του τὰ κάνει, καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ κακά. Γιὰ νὰ μὴ θαυμάζης ὅμως τὴν εὐτυχία τῶν κακῶν ἀνθρώπων, γνώριζε ὅτι, ὅπως οἱ πόλεις τρέφουν τοὺς δημίους καὶ δὲν ἐπαινοῦν τὴν κακίστη τους προαίρεσι, ἀλλὰ τοὺς χρησιμοποιοῦν, γιὰ νὰ τιμωροῦν τοὺς ἀξίους τιμωρίας· κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο βέβαια καὶ ὁ Θεὸς ἐπιτρέπει στοὺς πονηροὺς νὰ καταδυναστεύουν τὰ βιωτικά, ὥστε διὰ μέσου αὐτῶν νὰ τιμωροῦνται οἱ ἀσεβεῖς. Ὕστερα ὅμως καὶ αὐτοὺς τοὺς παραδίδει στὴν κρίσι, ἐπειδὴ ὄχι ἀπὸ ὑπηρεσία πρὸς τὸν Θεό, ἀλλὰ ἀπὸ ὑποδούλωσι στὴν πονηρή τους προαίρεσι ἔκαναν τόσα δεινὰ στοὺς ἀνθρώπους».5

Καὶ πάλι ὁ Γέροντας Παΐσιος μιλώντας γιὰ τὸν ἄδικο θὰ πῆ: «Ὁ ἄδικος, καὶ γενικὰ κάθε ἔνοχος, ὅταν δὲν ζητήση συγχώρηση, ταλαιπωρεῖται ἀπὸ τὴν συνείδησή του καὶ ἐπιπλέον ἀπὸ τὴν ἀγανάκτηση τοῦ ἀδικημένου. Γιατί, ὅταν ὁ ἀδικημένος δὲν τὸν συγχωρήση καὶ γογγύζει, τότε ὁ ἄδικος ταλαιπωρεῖται πολύ, βασανίζεται.
Δὲν μπορεῖ νὰ κοιμηθῆ. Σὰν νὰ τὸν χτυποῦν κύματα καὶ τὸν φέρνουν σβούρα. Εἶναι μυστήριο πρᾶγμα τὸ πῶς τὸ πληροφορεῖται! Ὅπως, ὅταν ἕνας ἀγαπᾶ κάποιον καὶ τὸν σκέφτεται μὲ τὴν καλὴ ἔννοια, ἐκεῖνος τὸ πληροφορεῖται, ἔτσι καὶ σὲ αὐτὴν τὴν περίπτωση. Ὦ, ὁ γογγυσμὸς τοῦ ἄλλου τὸν κάνει ἄνω κάτω! Καὶ μακριὰ νὰ εἶναι δὲν μπορεῖ νὰ ἡσυχάση, ὅταν εἶναι ἀγανακτισμένος ὁ ἄλλος ἐξ αἰτίας του».6

 Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς στὴν ἑρμηνεία του στὸ “Πάτερ ἡμῶν” γράφει: «Ἐκεῖνος, ποὺ δὲν συγχώρησε τελείως ἐκείνους, ποὺ τοῦ ἔφταιξαν καὶ δὲν παρουσίασε τὴν καρδιά του στὸ Θεὸ καθαρὴ ἀπὸ λύπη καὶ λαμπερὴ ἀπὸ τὸ φῶς τῆς συμφιλιώσεως μὲ τὸν πλησίον, δὲν θὰ ἐπιτύχει νὰ λάβει τὰ καλά, ποὺ ἐζήτησε μὲ τὴν προσευχή του, καὶ θὰ παραδοθεῖ μὲ δίκαιη κρίση στὸν πειρασμὸ καὶ στὸν πονηρό, γιὰ νὰ μάθει νὰ καθαρίζεται, ὅταν ἁμαρτάνει, μὲ τὸ νὰ ἀφαιρεῖ τὶς μομφές, ποὺ ἔχει ἐναντίον τῶν ἄλλων». 7


1.Ἁγ. Ἰωάννου τῆς Κρονστάνδης «Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου», Ἐκδ. Ἀστέρος σελ. 240.
2. Βασιλειανὸ Ἀποθησαύρισμα, Ἐκδ. Φωτοδότες σελ. 623.
3. Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου Λόγοι τόμ. Ε΄ σελ. 222.
4.Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 38 σελ. 213
5.Ὁ Μέγας Ἀντώνιος, Ἐκδ. Ρηγοπούλου σελ. 269.
6. Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου, Λόγοι τόμ. Α´ σελ. 86. 7.Φιλοκαλία τόμ. Β΄σελ. 267.

Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φυλ. 1998, 15 Νοεμβρίου 2013

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/11/blog-post_7888.html

Διὰ τοὺς Ἁγίους Ἀγγέλους. Πατερικές διδαχές

Διὰ τοὺς Ἁγίους Ἀγγέλους
 

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός λέγει γιά τούς ἀγγέλους: «Ὁ ἄγγελος δέν μπορεῖ νά μετανοήσει, γιατί εἶναι ἀσώματος· ὁ ἄνθρωπος, ἐξαιτίας τοῦ σώματος, ἔλαβε μετάνοια.
Εἶναι ἀθάνατος ὄχι κατά φύση, ἀλλά κατά χάρη· γιατί κάθε τι πού ἀρχίζει, ἔχει κατά φύση καί τέλος.
Μόνο ὁ Θεός ὑπάρχει πάντοτε, μᾶλλον ὅμως βρίσκεται καί πάνω ἀπό τήν παντοτινή ὕπαρξη· γιατί δέν εἶναι ὑπό τόν χρόνο, ἀλλά πάνω ἀπό τόν χρόνο, ὁ δημιουργός τῶν χρόνων.
Εἶναι περιγραπτοί· ὅταν βρίσκονται στόν οὐρανό, δέν βρίσκονται στήν γῆ, καί ὅταν στέλνονται ἀπό τόν Θεό στήν γῆ, δέν μένουν στόν οὐρανό.
Δέν περιορίζονται ἀπό τείχη καί πόρτες, γιατί δέν ἔχουν ὅρια. Εἶναι ἰσχυροί καί ἕτοιμοι γιά τήν ἐκπλήρωση τοῦ θείου θελήματος καί βρίσκονται ἀμέσως παντοῦ.
Ἦταν δυσκίνητοι πρός τό κακό, ἀλλά ὄχι ἀκίνητοι, τώρα ὅμως εἶναι καί ἀκίνητοι, ὄχι κατά φύση ἀλλά κατά χάρη. Στόν οὐρανό διαμένουν καί ἔχουν ἕνα ἔργο, νά ὑμνοῦν καί νά ὑπηρετοῦν τόν Θεό κατά τό θεῖο του θέλημα»1. 
 

Ὁ Μέγας Βασίλειος σέ ἀπολογητικό του λόγο κατά τοῦ Εὐνομίου θά πῆ γιά τούς ἀγγέλους: «Ὅλοι οἱ ἄγγελοι, ὅπως ἔχουν τό ἴδιο ὄνομα, ἔτσι ἔχουν καί ἴδιαν μεταξύ των φύσιν· ἐν τούτοις ἄλλοι ἐξ αὐτῶν προΐστανται ἐθνῶν, ἄλλοι ὅμως συνοδεύουν ἕνα ἕκαστον τῶν πιστῶν.
Ὅσον εἶναι προτιμότερον ὁλόκληρον ἔθνος ἀπό ἕνα ἄνθρωπον, τόσον μεγαλύτερον εἶναι κατ’ ἀνάγκην τό ἀξίωμα τοῦ ἐθνάρχου ἀγγέλου ἀπό τό ἀξίωμα αὐτοῦ πού τοῦ ἔχει ἀνατεθῆ ἡ προστασία ἑνός ἑκάστου ἀνθρώπου.
Ὅτι συνοδεύει τόν καθένα ἀπό τούς πιστούς ἕνας ἄγγελος, ὁ ὁποῖος σάν παιδαγωγός καί ποιμήν διευθύνει τήν ζωή του, κανείς δέν θά τό ἀρνηθῆ, ἄν θυμηθῆ τούς λόγους τοῦ Κυρίου, ὁ ὁποῖος εἶπε· “νά μή καταφρονήσετε κανέναν ἀπ’ αὐτούς τούς μικρούς, διότι οἱ ἄγγελοί των πάντοτε ἀτενίζουν τό πρόσωπον τοῦ Πατρός μου τοῦ οὐρανίου»2.

 Ὁ δέ Μέγας Ἀθανάσιος μιλώντας γιά τήν παρθενία θά πῆ: «Ἰσχυρόν φάρμακον διά τήν σωτηρίαν εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη. Ὁ σατανᾶς δέν κατέπεσεν ἀπό τούς οὐρανούς ἐξ αἰτίας τῆς πορνείας ἤ μοιχείας ἤ κλοπῆς, ἀλλά ἡ ὑπερηφάνεια τόν ἔρριξεν εἰς τά κατώτερα μέρη τῆς ἀβύσσου. Διότι εἶπε τά ἑξῆς· “Θά ἀνέλθω καί θά τοποθετήσω τόν θρόνον μου ἀπέναντι ἀπό τόν θρόνον τοῦ Θεοῦ καί θά γίνω ὅμοιος μέ τόν Ὕψιστον”.
Ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι τοῦ διαβόλου, ἐνῶ ἡ ταπεινοφροσύνη τοῦ Χριστοῦ. Διότι ὁ ἴδιος ὁ Κύριος λέγει, ὅτι “Ἐκεῖνος πού θέλει νά εἶναι μεταξύ σας μεγάλος, ἄς εἶναι ὑπηρέτης ὅλων”»3.

 Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σέ λόγο του εἰς τήν Ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου λέγει: «Κατά τήν Ἀνάληψη οἱ ἄγγελοι ἀπόλαυσαν ἐκεῖνο πού ποθοῦσαν ἀπό πολύ καιρό. Εἶδαν οἱ ἀρχάγγελοι ἐκεῖνο πού ἀπό πολύ καιρό ἐπιθυμοῦσαν, δηλαδή τόν ἄνθρωπο νά λάμπει κοντά στόν θρόνο τοῦ Θεοῦ, νά ἀστράφτει ἀπό ἀθάνατη δόξα καί ὀμορφιά.
Γιατί αὐτό ποθοῦσαν ἀπό πολύ καιρό οἱ ἄγγελοι. Πράγματι ἄν καί ἡ τιμή τοῦ ἀνθρώπου ἦταν ἀνώτερη ἀπό τήν δική τους, ὅμως χαίρονταν καί γιά τά δικά μας ἀγαθά, γιατί ὑπέφεραν καί ὅταν τιμωρηθήκαμε. Γιατί τά Χερουβείμ ἄν καί φύλαγαν τόν Παράδεισο, ὅμως ὑπέφεραν»4. 
 
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης μιλώντας γιά τήν σχέση τοῦ ἀνθρώπου μέ τίς Ἀσώματες Δυνάμεις λέγει: «Ὅταν προσεύχεσαι στίς Ἀσώματες Δυνάμεις, μή τίς φαντάζεσαι σάν τρομερά καί ἀνελέητα ὄντα. Ὄχι, εἶναι κάτι τό ἐντελῶς τό ἀντίθετο.
Οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι εἶναι τά πιό καλόβολα, τά πιό ταπεινά, τά πιό ἀγαπητικά, τά πιό προσηνῆ καί φιλικά ὄντα, πάντοτε ἕτοιμα νά μᾶς ἀκούσουν καί βρίσκονται πολύ κοντά σέ ὅποιον τά ἐπικαλεῖται στήν προσευχή του μέ πίστι καί ἀγάπη.
Καί τό δικό τους ὄνομα, ὅπως τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἀγάπη. Ἐπίσης, ὅταν προσεύχεσαι στίς Ἀσώματες Δυνάμεις, νά παραβλέπης κάθε τι τό γήινο ὡς φθαρτό καί νά ἀγαπᾶς μέ ὅλη σου τήν ψυχή τήν οὐράνια καί τήν αἰώνιο ζωή, λαχταρώντας την.
Εὐχαριστοῦνται πολύ οἱ Ἄγγελοι ὅταν βλέπουν ὅτι ποθοῦμε τά χαρίσματα τοῦ Πνεύματος, ὅτι θέλουμε νά γίνουμε συμπολῖται τῶν μακαρίων πνευμάτων, πού βρίσκονται στήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Πρᾶγμα ἄλλωστε, γιά τό ὁποῖο καί ἔχουμε κληθῆ μέ τήν χάρι τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας Τριάδος»5.


1. Ἰ. Δαμασκηνοῦ, Ἔκδοσις Ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, ἐκδ. Πουρναρᾶ σελ.99.
2.Μ. Βασιλείου Ε.Π.Ε. τόμ. 10 σελ. 233.
3.Μ. Ἀθανασίου Ε.Π.Ε. τόμ. 11 σελ. 179.
4. Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 36 σελ. 219.
5. Ἁγ. Ἰωάννου Κρονστάνδης Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου Ἐκδ. Ἀστέρος σελ. 195.

 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φυλ. 1997, 8 Νοεμβρίου 2013 

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/11/blog-post_3499.html

Διδαχαί περί πλούτου. Πατερικές διδαχές

Διδαχαί περί πλούτου

 Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης σχετικά μέ τόν πλοῦτο ἀναφέρει: «Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, κατά τόν ἐπίγειο βίο του, δέν εἶχε ποῦ νά γείρη τό κεφάλι. Καί ὅμως εἶχε μέσα του ὅλο τόν πλοῦτο τῆς ζωῆς τῆς ἀληθινῆς.
Οἱ πλούσιοι τοῦ κόσμου τούτου κτίζουν μέγαρα καί ζοῦν μέσα σέ αὐτά. Ἀλλά, ἀλλοίμονο! Μέσα σέ τόση χλιδή, πού τούς περιβάλλει, δέν ἔχουν ἀληθινή ζωή στήν καρδιά τους. Δέν μποροῦν νά χαροῦν ἱκανοποιητικά τά μάταια ἀγαθά τους. Νοιώθουν τόν ἑαυτό τους κενό καί δυστυχισμένο μέσα στά ὡραῖα μέγαρά τους.
Ἔτσι, κατά βάθος, πολλοί ἰσχυροί τοῦ κόσμου τούτου θά ἤθελαν νά ἀλλάξουν τά πολυτελῆ καταλύματά τους μέ τό καλύβι τοῦ πτωχοῦ, ἄν ἐπρόκειτο ἔτσι νά ἀποκτήσουν τήν δική τους ἐσωτερική εἰρήνη».  

Ὁ δέ Μ. Βασίλειος ἑρμηνεύοντας τό «καθελῶ μου τάς ἀποθήκας…» θά πῆ: «Αὐτά πού ἔχεις τώρα, ἀπό ποῦ τά ἔχεις; Ἐάν μέν λές ὅτι ἀπό τήν τύχη, εἶσαι ἄθεος, γιατί δέν γνωρίζεις τόν Δημιουργό, οὔτε εὐχαριστεῖς τόν Δοτήρα.
Ἐάν δέν παραδέχεσαι ὅτι ἀπό τόν Θεό εἶναι, πές μου τό λόγο γιά τόν ὁποῖο τά ἔλαβες. Μήπως ὁ Θεός εἶναι ἄδικος, πού ἄνισα μοιράζει σέ ἐμᾶς τά ἀναγκαῖα γιά τήν ζωή;
Γιατί ἐσύ εἶσαι πλούσιος κι ἐκεῖνος πτωχός; Γιά κανέναν ἄλλο λόγο, παρά γιά νά λάβεις ἐξάπαντος καί ἐσύ τόν μισθό τῆς ἀγαθότητας καί τῆς καλῆς διαχειρίσεως κι ἐκεῖνος, γιά νά τιμηθεῖ μέ τά μεγάλα ἔπαθλα τῆς ὑπομονῆς.
Ἐσύ ὅμως, ἀφοῦ τά περιέλαβες ὅλα στούς ἀχόρταγους κόλπους τῆς πλεονεξίας, νομίζεις ὅτι κανένα δέν ἀδικεῖς, ὅταν τόσους πολλούς ἀποστερεῖς…
Τό ψωμί, πού κρατᾶς ἐσύ, εἶναι αὐτοῦ, πού πεινάει. Τό ἔνδυμα, πού φυλᾶς στίς ἱματιοθῆκες εἶναι αὐτοῦ, πού εἶναι γυμνός. Τά παπούτσια, πού σαπίζουν, εἶναι τοῦ ξυπόλυτου. Τό ἀργύριο, πού ἔχεις παραχωμένο εἶναι αὐτοῦ, πού τό χρειάζεται. Λοιπόν, τόσους ἀδικεῖς, ὅσους μποροῦσες νά εὐεργετεῖς».  

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἑρμηνεύοντας τό «ἐάν ρέη πλοῦτος, μή ὑπερηφανεύεσθε» λέγει: «Οἱ ἀσχολούμενοι μέ τόν πλοῦτον νά γνωρίζετε ὅτι ἐλπίζετε εἰς ἀβέβαιον πράγμα. Ἐκφόρτωσε κάτι ἀπό τό πλοῖον, διά νά πλέης ἐλαφρότερος· πιθανόν θά ἀφαιρέσης κάτι ἀπό τόν ἐχθρόν, εἰς τόν ὁποῖον θά μεταβιβασθοῦν τά ὑπάρχοντά σου.
Οἱ ἐπιδιδόμενοι εἰς τήν τρυφήν, ἀφαιρέσατε κάτι ἀπό τήν γαστέρα, δώσατε αὐτά εἰς τό Πνεῦμα. Πλησίον εἶναι ὁ πτωχός· βοήθησε τήν ἀνάγκην, διαβίβασε κάτι ἀπό τά περιττά εἰς τοῦτον. Διατί καί σύ ὑποφέρεις ἀπό δυσπεψίαν καί αὐτός ἀπό πεῖναν; Καί ἐσύ ἀπό κραιπάλην καί αὐτός ἀπό ὑδροπικίαν; Μή παραβλέψης τόν Λάζαρόν σου ἐδῶ, διά νά μή σέ καταστήση ὡς τόν ἐκεῖ πλούσιον».  

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος μιλώντας γιά τόν πλοῦτο ἀναφέρει: «Ὑπάρχει πιό ὕπουλο πράγμα ἀπό τόν μαμωνᾶ, ὅταν ἐξ αἰτίας του ὁ ἄνθρωπος ἐκπατρίζεται καί κινδυνεύει καί φονεύεται; Πρέπει, ἀφοῦ γνωρίσουμε τήν ὠμή τυραννία τοῦ πάθους αὐτοῦ νά ἀποφύγουμε τήν δουλεία εἰς αὐτό καί νά ἐξαλείψουμε τόν θανατηφόρο πόθο του.
Πῶς εἶναι τοῦτο δυνατόν; Ἄν τό ἀντικαταστήσουμε μέ τόν πόθο τῶν οὐρανῶν. Ὅποιος ἐπιθυμεῖ τήν βασιλεία τῶν οὐρανῶν, θά περιγελάσει τήν πλεονεξία· ὅποιος ἔγινε δοῦλος τοῦ Χριστοῦ, δέν εἶναι δοῦλος τοῦ μαμωνᾶ, ἀλλά κύριος.
Συνηθίζει ὁ πλοῦτος νά κυνηγᾶ ὅποιον τόν ἀποφεύγει καί νά ἀποφεύγει ὅποιον τόν κυνηγᾶ. Δέν τιμᾶ αὐτόν πού τόν κυνηγᾶ, ὅσον αὐτόν πού τόν περιφρονεῖ. Κανένα δέν περιπαίζει τόσον ὅσον ἐκείνους, πού τόν ἐπιθυμοῦν. Καί δέν τούς περιπαίζει μόνον, ἀλλά καί μέ ἄπειρα τούς δεσμεύει δεσμά».

 Ὁ π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος μιλώντας γιά τό οἰκονομικό πρόβλημα στήν ἐποχή του ἔλεγε: «Ἔχουμε οἰκονομικό πρόβλημα γιατί εἴμαστε ἄπληστοι. Ἄν ἤμεθα ὀλιγαρκεῖς, δέν θά ὑπῆρχε τέτοιο πρόβλημα. Ἡ πλεονεξία δημιουργεῖ τό οἰκονομικό ἀδιέξοδο.
Δέν μᾶς ἀρκοῦν αὐτά πού ἔχουμε. Θέλουμε ὅλο καί περισσότερα. Ποιά ἄλλη καλύτερη λύσις τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος ὑπάρχει, ἀπό τήν ὀλιγάρκεια; Κυνηγᾶμε τό περισσότερο. Νά μάθουμε νά εἴμαστε ὀλιγαρκεῖς.
Δύο μέτρα χῶμα εἶναι ἡ κατάληξις ὅλων μας. Καί ἄν εἶναι κάποιος πλούσιος καί δυνάστης καί μεγάλος καί τρανός, τί θά κερδίση παραπάνω ἀπό δύο μέτρα χῶμα; Τό πολύ-πολύ, νά τοῦ κάνουν ἕνα ὡραῖο τάφο. Αὐτό εἶναι τό κέρδος του!
Ἄν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ὑπήκουαν σέ αὐτό πού λέγει ὁ Ἀπ. Παῦλος καί ἠρκοῦντο στά ἀπολύτως ἀπαραίτητα καί δέν ἤθελαν ἕνα σωρό περιττά, δέν θά ὑπῆρχε οἰκονομικό πρόβλημα».


1. Ἁγ. Ἰωάννου τῆς Κρονστάνδης «Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου» Ἐκδ. Ἀστέρος σελ. 49,
2. Βασιλειανό Ἀποθησαύρισμα Ἐκδ. Φωτοδότες σελ. 575,
3. Γρ. Θεολόγου Ε.Π.Ε. τόμ. 2 σελ. 219,
4. Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 9 σελ. 309,
5. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου «Χριστῷ τῷ Θεῶ παραθώμεθα» σελ. 49,


 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φυλ. 1996, 1 Νοεμβρίου 2013 

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/11/blog-post_6017.html

«Ἐγὼ εἰμι τό φῶς τοῦ κόσμου». Πατερικές διδαχές

«Ἐγὼ εἰμι τό φῶς τοῦ κόσμου» (Ἰωάν. η´ 12)

Ὁ Κύριος πρὶν θεραπεύση τὸν ἐκ γενετῆς τυφλὸ ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς μαθητές του εἶχε πεῖ «φῶς εἰμι τοῦ κόσμου»1.

Ὁ ἅγιος Νικόδημος ἑρμηνεύοντας τὸ “ὁ Θεὸς ὁ εἰπών ἐκ σκότους φῶς λάμψαι” θὰ γράψη: «Ὁ Θεὸς ἔλαμψεν εἰς τὰς καρδίας μας. Καὶ καθὼς ἐφώτισε καὶ ἐδόξασε τὸ πρόσωπο τοῦ Μωυσέως, ἔτσι καὶ ἡμᾶς ἐφώτισε καὶ ἐδόξασε. Πλὴν δὲν ἠκολούθησεν εἰς ἡμᾶς, καθὼς ἠκολούθησεν εἰς τὴν πρώτην κτίσιν καὶ δημιουργίαν, ὅταν εἶπεν ὁ Θεὸς καὶ ἔγινεν φῶς, ἀπὸ ἐκεῖ ὁπού ἦτο σκότος.
Δὲν ἠκολούθησε καὶ τώρα ἔτσι, οὐδὲ εἶπεν ὁ Θεὸς μὲ μόνον λόγον καὶ ἔγινε φῶς, ἀλλὰ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἔγινε φῶς εἰς ἡμᾶς. Διότι αὐτὸς ἔλαμψεν εἰς ἡμᾶς ἐν προσώπῳ Χριστοῦ, ἤγουν διὰ μέσου τοῦ Χριστοῦ, ἐπειδὴ διὰ μέσου τοῦ Χριστοῦ λάμπει εἰς ἡμᾶς ὁ Πατὴρ καὶ χαρίζει τὸν φωτισμὸν τῆς γνώσεως, οὐχὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ καὶ φύσεως. Ἄπαγε! Ἀλλὰ τῆς οὐσιώδους δόξης αὐτοῦ καὶ φυσικῆς ἐνεργείας. Διά τὸν Υἱὸν γὰρ ἐχαρίσθη εἰς ἡμᾶς ἡ ἀληθὴς γνῶσις τοῦ Πατρὸς»2.

 Ὁ ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς ἑρμηνεύοντας τὸ «Ὅταν ἐν τῷ κόσμω ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου (Ἰωάν. θ´ 5)» λέγει: «Ὅλος ὁ κόσμος, ὅλη ἡ κτίση, δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸν ἄχρονο Λόγο τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνος ἔδωσε τὴν ὅραση τόσο στὰ πολυόμματα Χερουβεὶμ ὅσο καὶ στὸν τυφλὸ καὶ θνητὸ πηλό, ἀπ᾽ ὅπου δημιουργήθηκε κάθε ὕπαρξη.
 Ἔδωσε φῶς στὸν ἥλιο, ὅραση σὲ ὅλους ἐκείνους ποὺ βλέπουν. Καὶ μαζὶ μὲ τὴν σωματικὴ ὅραση ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο καὶ ἐνόραση, τὴν αἴσθηση τῆς γνώσης. Ὁ ἥλιος λάμπει ἀπὸ τὸ δικό Του φῶς. Ἀπὸ τὴν ὅρασή Του βλέπει ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου.
Εἶναι τὸ φῶς τὸ ἀληθινό τοῦ κόσμου ὁλόκληρου, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἕως τὸ τέλος του. Ὡς Σωτήρας τοῦ κόσμου, ὡς Θεὸς μὲ ἀνθρώπινη σάρκα, ἐμφανίσθηκε στὸν κόσμο ὡς ἕνα νέο φῶς, γιὰ νὰ σκορπίσει τὸ σκοτάδι, ποὺ εἶχε συσσωρευτεῖ στὸν κόσμο, νὰ φωτίσει τὸ σκοτισμένο νοῦ τῶν ἀνθρώπων, νὰ ἀποκαταστήσει τὴν ὅραση σὲ ἐκείνους ποὺ τοὺς εἶχε τυφλώσει ἡ ἁμαρτία. Μὲ ἄλλα λόγια ἦλθε γιὰ νὰ γίνει φῶς στοὺς ἀνθρώπους, στὴ ζωὴ καὶ στὸ θάνατο, στὴ γῆ καὶ στὸν οὐρανό, στὸ σῶμα καὶ στὸ νοῦ»3.

 Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης θὰ πῆ γιὰ τὸ φῶς τοῦ Κυρίου: «Τὸ φῶς τῆς ψυχῆς σου, τῶν λογισμῶν σου καὶ τῆς καρδιᾶς σου προέρχεται ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ Χριστό. Εἶναι τὸ Φῶς αὐτὸ διαφορετικὸ ἀπὸ τὸ φῶς ποὺ ἐκπέμπει ὁ ἥλιος, ἀπὸ τὸ ὑλικὸ φῶς ποὺ ἐμφανίζεται καὶ ἐξαφανίζεται καὶ δὲν μπορεῖ νὰ διαπεράσει τὰ πυκνὰ σώματα, ἀλλὰ ἀφήνει πολλὰ πράγματα στὸ σκοτάδι καὶ δὲν μπορεῖ νὰ διαλύσει τὸ σκοτάδι τῆς ἁμαρτίας οὔτε σὲ μία καὶ μόνο ψυχή.
 Ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ “φῶς τὸ ἀληθινόν, ὅ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον”, φωτίζοντας τὸ κυριώτερο συστατικό τῆς ὑπάρξεώς μας, δηλαδὴ τὴν ψυχή μας. Ναὶ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ φωτίζει τὰ πάντα, ἀκόμη καὶ τοὺς ἐθνικούς, τοὺς λάτρεις τῶν εἰδώλων.
Λάμπει καὶ στὰ σκότη τῆς ἁμαρτίας, ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι ποὺ ζοῦν σὲ αὐτὰ τὰ σκότη θεληματικὰ δὲν τὸ καταλαβαίνουν. Οἱ ἄπιστοι δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι τὸ φῶς ποὺ ὑπάρχει μέσα τους εἶναι ἀπὸ τὸν Χριστό, ἀλλὰ τὸ θεωροῦν δικό τους, φυσικὸ φῶς.
Μὲ τὸ φῶς αὐτὸ -τὸ λογικό τους- φθάνουν σὲ κάποιες ἀλήθειες, πραγματοποιοῦν ὡρισμένα ἔργα. Δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅμως ὅτι τὸ φῶς κάθε εὐγενοῦς ἐπιστήμης, κάθε εὐγενοῦς τέχνης καὶ κάθε ἄλλου καλοῦ ἔργου εἶναι τοῦ Κυρίου»4.

 Ὁ ἅγιος Νικόλαος ὁ Καβάσιλας μιλώντας γιὰ τὰ μυστήρια σημειώνει: «Ὁ Σωτήρας ὅμως συνυπάρχει τόσο ἀδιάλειπτα μὲ ὅσους ζοῦν ἐν Αὐτῷ, ποὺ ἐκπληρώνει κάθε τους ἀνάγκη καὶ εἶναι γι᾽ αὐτοὺς τὰ πάντα.
 Δὲν τοὺς ἀφήνει νὰ στραφοῦν σὲ τίποτε ἄλλο οὔτε νὰ ζητήσουν κάτι ἀπὸ ἀλλοῦ. Τίποτε δὲν ὑπάρχει ποὺ νὰ χρειασθοῦν καὶ νὰ μὴ εἶναι ὁ Ἴδιος αὐτό. Καὶ γεννᾶ καὶ αὐξάνει καὶ τρέφει καὶ εἶναι φῶς καὶ πνοή. Τοὺς πλάθει μάτια μὲ τὸν Ἑαυτό Του. Τοὺς φωτίζει ἐπίσης μὲ τὸν ἑαυτό Του καὶ προσφέρει τὸν ἑαυτό Του νὰ Τὸν βλέπουν. Εἶναι τροφεὺς καὶ συγχρόνως τροφὴ»5.

Ὁ Μέγας Βασίλειος μιλώντας γιὰ τοὺς ψαλμοὺς θὰ πῆ: «Ὅπως τὸ αἰσθητὸ φῶς δὲν ἀνατέλλει σὲ ὅλους κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο, ἀλλὰ μόνο σὲ ἐκείνους ποὺ ἔχουν μάτια, κι εἶναι ξυπνητοὶ καὶ μποροῦν χωρὶς κανένα ἐμπόδιο νὰ ἀπολαμβάνουν τὴν παρουσία τοῦ ἡλίου, ἔτσι καὶ ὁ Ἥλιος τῆς Δικαιοσύνης “τὸ ἀληθινὸ φῶς, ὅ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον” δὲν χαρίζει σὲ ὅλους τὴν λαμπρότητά Του, ἀλλὰ σὲ ὅσους ζοῦν ἄξια»6.


 1. Ἰωάν. 9-5
2. Νικοδήμου Ἁγιορείτου Ἑρμηνεία εἰς τὰς ἐπιστολάς τόμ. Β΄σελ. 74
3. Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, ὁμιλίες Ἀναστάσεως Ἡμέρα, Ἐπιμέλεια Πέτρου Μπότση σελ. 154
4. Ἁγ. Ἰωάννου Κρονστάνδης, Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου, Ἐκδ. Παπαδημητρίου σελ. 217
5. Ἁγίου Νικολάου Καβάσιλα, Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς σελ. 20
6. Βασιλειανὸ Ἀποθησαύρισμα, Ἐκδ. Φωτοδότες σελ. 907.


 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φυλ. 1992, 4 Ὀκτωβρίου 2013


http://anavaseis.blogspot.gr/2013/10/blog-post_7063.html

Λόγοι περὶ ἀγάπης. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ ἀγάπης

Ὁ ἀπόστολος Ματθαῖος μιλώντας γιὰ τὰ χαρακτηριστικά τοῦ τέλους τοῦ κόσμου γράφει: «Καὶ διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν»1.

Ὁ δὲ ἅγιος Βασίλειος θὰ πῆ γιὰ τὴν ἀγάπη: «Ὁ Θεὸς ὡς χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τῶν μαθητῶν Του ὅρισε τὴν τελεία ἀγάπη… Ἡ μὲν κοσμικὴ ἀγάπη χρειάζεται μάτια καὶ συνάντηση, ὥστε ἀπὸ ἐκεῖ νὰ πραγματοποιηθεῖ ἡ ἀφετηρία τῆς ἐξοικείωσης, οἱ δὲ γνωρίζοντες νὰ ἀγαποῦν πνευματικὰ δὲν χρησιμοποιοῦν τὴ σάρκα ὡς πρόξενο τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ ὁδηγοῦνται στὸν πνευματικὸ σύνδεσμο διὰ τῆς κοινωνίας τῆς πίστεως…
Πρέπει νὰ ἐκλείψουν ἀπὸ τὴν ἀδελφότητα ὁ ἀπρεπὴς ἀνταγωνισμὸς καὶ οἱ ἰδιαίτερες φιλίες. Γιατί ἀπὸ τὸν ἀνταγωνισμὸ προέρχεται ἡ ἔχθρα, καὶ ἀπὸ τὴν ἰδιαίτερη φιλία καὶ παρέα γεννιοῦνται ὑποψίες καὶ φθόνοι. Γιατί παντοῦ ἡ ἔλλειψη ἰσότητας προκαλεῖ φθόνο καὶ δυσμένεια ἐκ μέρους αὐτῶν ποὺ μειονεκτοῦν. Γι᾽ αὐτὸ ὁ Κύριός μας παρήγγειλε νὰ μιμούμαστε τὴν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἀνατέλλει τὸν ἥλιο ἐξ ἴσου γιὰ τοὺς δικαίους καὶ τοὺς ἀδίκους»2.
Ὁ στάρετς Μακάριος τῆς Ὄπτινα θὰ ἀναφέρει γιὰ τὴν ἀρετὴ τῆς ἀγάπης: «Πάνω ἀπὸ ὅλα προσπάθησε νὰ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου, γιατί ἔτσι θὰ ἀγαπήσεις καὶ τὸν Θεό. Ἐκεῖνοι ποὺ δὲν σὲ ἀγαπᾶνε ἐσὺ νὰ τοὺς ἀγαπᾶς. Τὸ ὅτι δὲν σὲ ἀγαπᾶνε δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐσένα. Τὸ νὰ τοὺς ἀγαπᾶς ὅμως ἀνήκει σὲ ἐσένα, στὴν δύναμή σου, εἶναι καθῆκον σου, ἀφοῦ ὁ Κύριος εἶπε πὼς δὲν πρέπει νὰ ἀγαπᾶμε μόνο ἐκείνους ποὺ μᾶς ἀγαποῦν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐχθρούς μας.
 Ὅταν ὅμως δὲν ἔχουμε ἀγάπη μέσα μας πρέπει νὰ ταπει- νωνόμαστε, νὰ διώξουμε μακριὰ μας τὴν ὑπερηφάνεια καὶ νὰ ζητᾶμε τὴν βοή- θεια τοῦ Θεοῦ»3.

 Ὁ ὅσιος Ἐφραὶμ ὁ Σύρος σημειώνει γιὰ αὐτοὺς ποὺ δὲν ἔχουν ἀγάπη: «Εἶναι ἄθλιος καὶ ταλαίπωρος ἐκεῖνος ποὺ ζεῖ μακριὰ ἀπὸ τὴν ἀγάπη. Δὲν ψεύδεται ὁ Ἀπόστολος ποὺ εἶπε, ὅτι αὐτὸς ποὺ μισεῖ τὸν ἀδελφό του εἶναι φονιάς, καὶ περιπατεῖ στὸ σκοτάδι, καὶ εὔκολα κυριεύεται ἀπὸ κάθε ἁμαρτία. Γιατί ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει ἀγάπη, ἔντονα θυμώνει, ἔντονα παροργίζεται, ἔντονα μισεῖ.
Ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει ἀγάπη χαίρεται μὲ τὴν ἀδικία τῶν ἄλλων, δὲν συμπάσχει μὲ αὐτὸν ποὺ ἔπεσε σὲ σφάλμα, δὲν ἁπλώνει γιὰ βοήθεια τὸ χέρι του στὸν πεσμένο, δὲν συμβουλεύει αὐτὸν ποὺ παρασύρθηκε, δὲν στηρίζει αὐτὸν ποὺ κλονίζεται.
Ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει ἀγάπη εἶναι ἀνάπηρος στὸ νοῦ, εἶναι ὄργανο τοῦ Ἐχθροῦ, καὶ πλανιέται σὲ ὅλα
τὰ μονοπάτια τῆς ζωῆς του, καὶ δὲν ξέρει ὅτι βαδίζει μέσα στὸ σκοτάδι»4.

Ὁ γέροντας Πορφύριος σὲ λόγο του Περὶ τῆς ἀγάπης εἰς τὸν πλησίον ἔλεγε: «Ἂν ζοῦμε ἑνωμένοι, θὰ εἴμαστε μακάριοι, θὰ ζοῦμε στὸν Παράδεισο. Ὁ κάθε διπλανός μας, ὁ κάθε πλησίον μας εἶναι “σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μας”.
Μπορῶ νὰ ἀδιαφορήσω γι᾽ αὐτόν, μπορῶ νὰ τὸν πικράνω, μπορῶ νὰ τὸν μισήσω; Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλύτερο μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας μας. Νὰ γίνουμε ὅλοι ἕνα ἐν Θεῷ. Ἂν αὐτὸ κάνουμε, γινόμαστε δικοί Του.
Τίποτε καλύτερο δὲν ὑπάρχει ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἑνότητα. Αὐτὴ εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Αὐτὸς εἶναι ὁ Παράδεισος… Μποροῦμε εὔκολα νὰ φτάσουμε σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο. Ἀγαθὴ προαίρεση χρειάζεται κι ὁ Θεὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ ἔλθει μέσα μας.
 Ἂς σκορπίζουμε σὲ ὅλους τὴν ἀγάπη μας ἀνιδιοτελῶς, ἀδιαφορώντας γιὰ τὴν στάση τους. Ὅταν ἔλθει μέσα μας ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, δὲν θὰ ἐνδιαφερόμαστε ἂν μᾶς ἀγαποῦν, ἂν δὲν μᾶς μιλοῦν μὲ καλοσύνη»5.

Ὁ ἅγιος Διάδοχος Φωτικῆς σὲ κείμενό του περὶ ἀδελφικῆς ἀγάπης τονίζει: «Ὅταν ἀρχίση κανεὶς νὰ αἰσθάνεται στὴν ψυχὴ του ἔντονα τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τὸν ἴδιο καιρὸ ἀρχίζει νὰ ἀγαπᾶ καὶ τὸν πλησίον μὲ αἴσθησιν πνευματικήν.
Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀγάπη περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλοῦν αἱ ἅγιαι Γραφαί. Ἡ μὴ πνευματικὴ φιλία, ἡ σαρκική, διασπᾶται πολὺ εὔκολα μόλις εὑρεθῆ μία μικρὴ αἰτία, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δεμένη μὲ τὴν πνευματικὴν αἴσθησιν.
Ἀλλὰ μὲ τὴν πνευματικὴν φιλίαν δὲν συμβαίνει αὐτό. Γιατί ἐὰν συμβῆ κάποιος παροξυσμὸς εἰς τὴν ψυχὴν ἐκείνου, ποὺ τὴν ἐνεργεῖ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, ὁ δεσμὸς τῆς ἀγάπης δὲν λύεται. Ἀλλὰ μὲ τὴν θερμότητα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ ἡ ψυχή, ἀναθερμαίνουσα ἑαυτήν, δι᾽ ὀλίγον χρόνον ψυχρανθεῖσαν, γρήγορα ξαναφέρνει μέσα της μὲ πολλὴν χαρὰν τὴν ἀγάπην τοῦ πλησίον ἔστω καὶ ἂν τὸ πρόσωπον αὐτὸ προσέβαλε πολὺ ἤ ἐζημίωσε τήν ἀγαπῶσαν ψυχήν»6.

Καὶ ὁ ἅγιος Νεκτάριος τόνιζε: «Ἀγάπη! Θεῖον ἰδίωμα, ὅτι ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστι· διὸ καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐν τῷ Θεῷ μένει καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ. Ἡ ἀγάπη ἡ πρὸς Θεὸν ἄγει εἰς τήρησιν τῶν ἐντολῶν τῶν εἰς γνῶσιν τοῦ Θεοῦ ἀναγουσῶν»7.

1.Ματθ. 24-12
2. Βασιλειανὸ Ἀποθησαύρισμα, Ἐκδ. Φωτοδότες σελ. 29,31
3. Μικρὴ Ρωσικὴ Κλίμακα, Πέτρου Μπότση, σελ. 253
4.Ὁσίου Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου τόμ. Α΄ σελ. 42
5. Γέροντος Πορφυρίου, Βίος καὶ Λόγοι, σελ. 372,374
6. Ἁγίου Διαδόχου Φωτικῆς, Τὰ Ἑκατὸν Γνωστικὰ Κεφάλαια, Ἐκδ. Ἄθωνας σελ. 44
7.Ἁγίου Νεκταρίου Κεφαλᾶ, Ἅπαντα, τόμ. Ε΄ σελ. 181

  Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φυλ. 1991  27 Σεπτεμβρίου 2013

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/09/blog-post_7690.html

Περί τοῦ ἀρχέκακου ὄφεως. Πατερικές διδαχές

Περί τοῦ ἀρχέκακου ὄφεως

Ὁ ἅγιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος σὲ ὁμιλία του λέγει γιὰ τὸν πονηρὸ «Αὐτὸς ποὺ ἔπλασε τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχή, ἔρχεται καὶ διαλύει κάθε συναναστροφὴ μὲ τὸν πονηρὸ καὶ μὲ τὰ ἔργα του, ποὺ γίνονται στοὺς λογισμούς, τὸν ἀνακαινίζει καὶ τὸν μορφοποιεῖ σὲ ἐπουράνια εἰκόνα, κάνοντας καινούργια τὴν ψυχή του, γιὰ νὰ γίνει πάλι ὁ Ἀδὰμ βασιλιὰς τοῦ θανάτου καὶ κυρίαρχος τῶν δημιουργημάτων.
Καὶ στὴ σκιὰ τοῦ νόμου τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ὁ Μωυσῆς ὀνομαζόταν σωτήρας τοῦ Ἰσραήλ· διότι τοὺς ὁδήγησε ἔξω ἀπὸ τήν Αἴγυπτο.
Ἔτσι καὶ τώρα ὁ ἀληθινὸς λυτρωτὴς Χριστὸς περνάει μέσα ἀπὸ τὰ ἀπόκρυφα μέρη τῆς ψυχῆς, καὶ τὴν ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν σκοτεινὴ Αἴγυπτο, τὸ βαρὺ ζυγὸ καὶ τὴν πικρὴ σκλαβιά.
Μᾶς παραγγέλλει νὰ ἀπομακρυνθοῦμε ἀπὸ τὸν κόσμο καὶ νὰ γίνουμε πτωχοὶ ἀπὸ ὅλα τὰ κακά τοῦ κόσμου, νὰ μὴ ἔχουμε μέριμνα γήινη, ἀλλὰ νύκτα καὶ ἡμέρα νὰ στεκόμαστε στὴν πόρτα καὶ νὰ περιμένουμε πότε ὁ Κύριος θὰ ἀνοίξει τὶς κλεισμένες καρδιὲς καὶ θὰ τὶς λούσει μὲ τὴν δωρεὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος»1.

Ὁ Μέγας Βασίλειος σὲ ὁμιλία του θὰ πεῖ: «Ἀπὸ ποῦ ὑπάρχει στὸν διάβολο ὁ πόλεμος ἐναντίον μας; Γιατί μὲ τὸ νὰ εἶναι δοχεῖο κάθε κακίας, δέχθηκε καὶ τὴν ἀσθένεια τοῦ φθόνου καὶ μᾶς φθόνησε μὲ τὴν τιμή.
Δὲν μπόρεσε νὰ ὑποφέρει τὴν ζωή μας ποὺ ἦταν χωρὶς λύπη στὸν Παράδεισο. Ἀφοῦ μὲ πονηρία καὶ ραδιουργία ξεγέλασε τὸν ἄνθρωπο, κι ἀφοῦ τὸν πόθο ποὺ εἶχε νὰ μοιάσει στὸν Θεό, τὸν μεταχειρίστηκε γιὰ νὰ τὸν ἐξαπατήσει, τοῦ ὑπέδειξε τὸ δένδρο καὶ τοῦ ὑποσχέθηκε ὅτι μὲ τὴν βρώση ἀπὸ αὐτὸ θὰ τὸν καταστήσει ὅμοιο μὲ τὸν Θεό.
Δὲν δημιουργήθηκε γιὰ νὰ εἶναι ἐχθρός μας, ἀλλὰ ἀπὸ ζηλοτυπία ἀπέβη ἐχθρός μας. Βλέποντας δηλαδὴ τὸν ἑαυτό του νὰ ἔχει ξεπέσει ἀπὸ τὴν τάξη τῶν ἀγγέλων, δὲν μποροῦσε νὰ βλέπει τὸ γήινο πλάσμα νὰ ἀνυψώνεται μὲ προκοπὴ στὸ ἀγγελικὸ ἀξίωμα»2.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης λέγει τὰ ἑξῆς γιὰ τὸν πονηρὸ: «Ὁ Ἀρχέκακος αἰχμαλωτίζει καὶ κυριεύει τὸν ἄνθρωπο σὲ αὐτὸν τὸν κόσμο, διογκώνοντας τὶς πνευματικὲς καὶ σωματικές του ἀνάγκες. Τὸν κάνει νὰ ρέπη ὑπέρμετρα στὸ φαγητὸ καὶ στὸ ποτό, νὰ ἐντυπωσιάζεται ἀπὸ τὰ πο- λυτελῆ ροῦχα, νὰ λαχταρᾶ κάθε ἄλλη ὑλικὴ ἀπόλαυση, νὰ διψᾶ γιὰ τιμὲς καὶ φήμη.
Ὅλα αὐτά, στὴ ρίζα τους εἶναι τοποθετημένα ἀπὸ τὸν Θεὸ σὰν ἐπιθυμία τῆς χαρᾶς, ποὺ ὁ Θεὸς δίνει. Ὁ Διάβολος ὅμως τὰ διαστρέφει, τὰ ὁδηγεῖ στὰ ἄκρα καὶ ἔτσι φθείρει τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα. Ἀπομακρύνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν θεῖο προορισμό του, ρίχνοντάς τον στὸν βοῦρκο τῆς πολλαπλῆς ἀκολασίας.
 Χάνουμε ἔτσι τὴν ἁγνότητα, τὴν ἀνιδιοτέλεια, τὴν ἀγαθότητα, τὴν πραότητα, τὴν ταπεινοφροσύνη, τὴν πίστη, τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν ἀγάπη. Ὅλα ὅσα εἶναι ἀναγκαῖα γιὰ τὴν σωτηρία μας».
Καὶ σὲ ἄλλο σημεῖο θὰ τονίσει «Εἴμαστε ὅλοι ἕνα καὶ ὀφείλουμε νὰ ἀγαπᾶμε ὁ ἕνας τὸν ἄλλο. Ἡ κλειστὴ καρδιὰ ἀπέναντι στὸν πλησίον μας εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ Διαβόλου καὶ τῶν ἐνεργειῶν του. Κάθε προσκόλληση στὸ ἐγὼ εἶναι ὑπα- κοὴ στὸν Διάβολο»3.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Καρπάθιος ἔγραφε πρὸς τοὺς μοναχούς τῆς Ἰνδίας: « Ὅταν ἡ ψυχὴ βγεῖ ἀπὸ τὸ σῶμα, ὁ ἐχθρὸς διάβολος ὁρμᾶ ἐναντίον της μὲ θρασύτητα καὶ τὴν πολεμᾶ καὶ τὴν ὀνειδίζει καὶ γίνεται αὐστηρὸς καὶ φοβερὸς κατήγορος τῶν ἁμαρτιῶν της.
Ἀλλὰ τότε μπορεῖ νὰ δεῖ κανεὶς τὴν ψυχὴ ποὺ ἀγαπᾶ τὸν Θεὸ καὶ ἔχει μεγάλη πίστη πρὸς αὐτόν, ἂν καὶ πολλὲς φορὲς εἶχε πληγωθεῖ ἀπὸ ἁμαρτίες, νὰ μὴ κατατρομάζει στὶς ἐφόδους τοῦ ἐχθροῦ καὶ στὶς ἀπειλές του, ἀλλὰ μᾶλλον νὰ ἐνισχύεται μὲ τὴν χάρη τοῦ Κυρίου καὶ νὰ τὴν φτερώνει ἡ χαρά· νὰ τὴν κάνουν θαρραλέα οἱ ἅγιοι ἄγγελοι ποὺ τὴν ὁδηγοῦν, καὶ περιτειχισμένη ἀπὸ τὸ φῶς τῆς πίστεως νὰ ἀντιλέγει δυνατὰ μὲ μεγάλο θάρρος στὸν πονηρὸ διάβολο.
Καὶ ἐνῶ ἀντιλέγει ἡ ψυχὴ μὲ θάρρος, φεύγει πίσω ὁ διάβολος θρηνώντας μὲ μεγάλη φωνή, μὴ μπορώντας νὰ ἀντισταθεῖ στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. Ἀνεβαίνοντας ἡ ψυχὴ πετάει πρὸς τὰ κάτω καὶ ραπίζει τὸν ἐχθρὸ, ὅπως τὸ γεράκι χτυπᾶ τὸν κόρακα.
Καὶ ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸ μεταφέρεται ἀπὸ τοὺς ἀγγέ- λους γεμάτη χαρὰ στοὺς τόπους, ποὺ τῆς ἔχουν ὁριστεῖ, ἀνάλογα μὲ τὴν κατάστασή της»4.

1. Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος, Ἐκδ. Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, σελ. 187
2.Βασιλειανὸ Ἀποθησαύρισμα, Ἐκδ. Φωτοδότες, σελ. 220
3.Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κρον- στάνδης, Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου, σελ. 177, 93
4.Φιλοκαλία τόμ. Α´ σελ. 334

 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φύλ. 1985  26 Ἰουλίου 2013



http://anavaseis.blogspot.gr/2013/07/blog-post_9129.html

Ὁ δρόμος τῆς ἀρετῆς. Πατερικές διδαχές

 Ὁ δρόμος τῆς  ἀρετῆς

Ὁ ἅγιος Ἀντώνιος μιλώντας γιὰ τὴν ἀρετὴ ἔλεγε «Πρέπει νὰ μὴ λέμε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν στὸν ἄνθρωπο νὰ ἐπιτύχη ἐνάρετο βίο, ἀλλὰ μόνο ὅτι δὲν εἶναι εὔκολο.
Οὔτε εἶναι εὔκολο νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν αὐτὸ οἱ τυχόντες ἄνθρωποι. Συμμετέχουν σὲ ἐνάρετη ζωὴ ὅσοι εἶναι εὐσεβεῖς καὶ ἔχουν νοῦν θεοφιλῆ, ποὺ σκέπτονται ὅπως ἀρέσει στὸν Θεό.
Γιατί ὁ κοινὸς νοῦς εἶναι κοσμικὸς, σκέπτεται δηλαδὴ κατὰ τὸ θέλημα τοῦ ἀνθρώπου καὶ εὐμετάβολος, ποὺ παρέχει νοήματα ἀγαθὰ καὶ κακά, ἀφοῦ ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ φυσικὰ πράγματα καὶ ρέπει πρὸς τὴν ὕλη. Ἐνῶ ὁ θεοφιλὴς νοῦς τιμωρεῖ τὴν κακία, τὴν ὁποία ἐγκολπώνονται αὐτοπροαίρετα οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ ραθυμία».

 Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς μιλώντας γιὰ τὸ ἴδιο θέμα σημειώνει «Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ εἶναι ρίζα καὶ ἀρχὴ κάθε ἀρετῆς, ἡ δὲ ἀγάπη πρὸς τὸν κόσμο εἶναι πρόξενος κάθε κακίας. Γι᾽ αὐτὸ καὶ εἶναι ἀντίθετες μεταξὺ των αὐτὲς οἱ δύο καὶ φθείρονται ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλη, καθὼς φωνάζει καὶ ὁ Ἀδελφόθεος· “ἡ ἀγάπη τοῦ κόσμου εἶναι ἔχθρα πρὸς τὸν Θεὸ· ὅποιος θέλει νὰ εἶναι φίλος τοῦ κόσμου, καθίσταται ἐχθρός τοῦ Θεοῦ”.

Καὶ ὁ ἀγαπημένος ἀπὸ τὸν Χριστὸ Ἰωάννης ἐπίσης λέγει “ἐὰν κάποιος ἀγαπᾶ τὸν κόσμο, δὲν ἔχει μέσα του τὴν ἀγάπη τοῦ Πατρός, διότι κάθε τί ποὺ εἶναι στὸν κόσμο, ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου, δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν Πατέρα”.
Ἂς προσέχουμε, μήπως ἀγαπώντας τὶς πονηρὲς ἐπιθυμίες καὶ δεικνύοντας ἀλαζονεία πρὸς ἀλλήλους, ξεπέσουμε ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ οὐρανίου Πατέρα.
Διότι σὲ αὐτὰ τὰ δύο συμπεριέλαβε κάθε πάθος, ποὺ μᾶς φέρει σὲ διάσταση μὲ τὸν Θεὸ».

Ὁ ἅγιος Βασίλειος μιλώντας πρὸς τοὺς νέους τούς λέγει « Ὁ δρόμος ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἀρετὴ εἶναι πρῶτα- πρῶτα τραχὺς καὶ δυσκολοπερπάτητος καὶ ἀνηφορικὸς καὶ γεμάτος ἀπὸ πολὺ ἱδρῶτα καὶ κόπο.
Γι᾽ αὐτὸ δὲν εἶναι εὔκολο στὸν καθένα νὰ ἀρχίσει νὰ τὸν βαδίζει, γιατί εἶναι ἀνηφορικός, οὔτε ἀφοῦ ἀρχίσει νὰ τὸν βαδίζει νὰ φτάσει εὔκολα στὸ τέρμα. Ὅταν ὅμως φτάσει στὴν κορυφὴ μπορεῖ νὰ δεῖ πόσο ὁμαλὸς καὶ καλὸς εἶναι, πόσο εὔκολος καὶ εὐκολοπερπάτητος καὶ περισσότερο εὐχάριστος ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ὁδηγεῖ στὴν κακία, καὶ ποὺ ὁ ἴδιος ὁ ποιητὴς εἶπε ὅτι εἶναι εὔκολο διὰ μιᾶς νὰ τὸν ἀκολουθήσει κανείς».
Καὶ σὲ ἄλλο σημεῖο συνεχίζει « Ἡ ἀρετὴ εἶναι τὸ μόνο ἀναφαίρετο ἀπὸ τὰ κτήματα, γιατί παραμένει στὸν ἄνθρωπο καὶ ἐφ᾽ ὅσον ζεῖ καὶ ὅταν πεθάνει».

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σὲ ὁμιλία του στὸ κατὰ Ἰωάννη Εὐαγγέλιο λέγει «Διατὶ ἔχει συνδεθεῖ ἡ μεγάλη εὐχαρίστηση μὲ τὴν κακία καὶ μὲ τὴν ἀρετὴ ὁ πολὺς κόπος καὶ ὁ ἱδρώτας; Ἂς ὑποθέσουμε ὅτι ὑπάρχει ἕνας βασιλεὺς καὶ ἕνας στρατηγὸς καὶ ἐνῶ ὁ βασιλεὺς κοιμᾶται καὶ μεθοκοπᾶ, ὁ στρατηγὸς μὲ μεγάλες ταλαιπωρίες στήνει τρόπαια. Εἶς ποῖον θὰ ἀποδώσης τὴν νίκη;
Καὶ ποῖος ἐκαρπώθη τὴν εὐχαρίστηση αὐτῶν τῶν γεγονότων; Βλέπεις ὅτι ἡ ψυχὴ στρέφεται μᾶλλον πρὸς ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐκοπίασε;
Δι᾽ αὐτὸ ὁ Θεὸς ἀνέμιξε τοὺς κόπους μὲ τὴν ἀρετή, ἐπειδὴ ἤθελε νὰ ἐξοικειώση τὴν ψυχὴ μὲ τὴν ἀρετή. Δι᾽ αὐτὸ τὴν ἀρετὴ τὴν θαυμάζομεν, ἔστω καὶ ἂν δὲν τὴν ἐπιτυγχάνομεν, κατηγοροῦμεν ὅμως τὴν κακίαν, ἔστω καὶ ἂν εἶναι πολὺ εὐχάριστος.
 Δι᾽ αὐτὸ σᾶς συμβουλεύω, ἀφοῦ ἀφήσετε τὴν ἀμέλειαν, νὰ ἀκολουθήσετε τὴν ἀρετή. Διότι ἡ ἐκ τῆς κακίας εὐχαρίστηση διαρκεῖ ὀλίγον, ἐνῶ ἡ ἐξ αὐτῆς λύπη εἶναι διαρκής. Ἀντιθέτως ἡ ἐκ τῆς ἀρετῆς χαρὰ εἶναι αἰώνια καὶ ὁ ἐξ αὐτῆς κόπος προσωρινὸς».

Ὁ Γέροντας Παΐσιος σὲ ἐρώτηση πῶς θὰ ἀποκτήσουμε πνευματικὴ ὀμορφιὰ ἀπαντοῦσε «Ἂν ἀγωνισθῆς μὲ θεῖο ζῆλο νὰ ἀποκτήσης ἀρετές, θὰ ἀποκτήσης καὶ πνευματικὴ ὀμορφιά. Ἡ Παναγία εἶχε καὶ τὴν ἐξωτερικὴ καὶ τὴν ἐσωτερικὴ ὀμορφιὰ· ὅποιος τὴν ἔβλεπε ἀλλοιωνόταν.
Ἐκείνη ἡ πνευματικὴ ἁπαλάδα, ποὺ σκορποῦσε, θεράπευε ψυχές. Μὲ τὴν ἐσωτερική της ὀμορφιὰ καὶ τὴν δύναμη τῆς χάριτος τί ἱεραποστολὴ ἔκανε! Ἀλλὰ καὶ κάθε ἄνθρωπος, ἂν ἐργασθῆ πνευματικὰ καὶ σμιλέψη τὸν χαρακτήρα του, χαριτώνεται καὶ ὀμορφαίνει ἡ ψυχή του.
Ὅποιος ἔχει πνευματικὴ ὀμορφιὰ ποὺ δίνει ἡ ἀρετή, λάμπει ἀπὸ τὴν θεία χάρη. Γιατί ὅσο ἀποκτάει ὁ ἄνθρωπος ἀρετὲς θεώνεται καὶ ἑπόμενο εἶναι νὰ ἀκτινοβολῆ καὶ νὰ προδίδεται ἀπὸ τὴν θεία χάρη».


1.Ὁ Μέγας Ἀντώνιος Ἐκδ. Ρηγόπουλος σελ. 226
2. Γρηγ. ΠαλαμᾶΕ.Π.Ε. τόμ. 10 σελ. 337
3. Βασιλειανὸ Ἀποθησαύρισμα Ἐκδ. Φωτοδότες σελ. 115
4. Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 13 σελ. 351
5. Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου Λόγοι τόμ. Ε΄ σελ. 161


 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φύλ. 1984  19 Ἰουλίου 2013 

http://anavaseis.blogspot.gr/2013/07/blog-post_3552.html

Λόγοι περὶ τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου. Πατερικές διδαχές

Λόγοι περὶ τῆς  Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου

Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητὴς γράφει γιὰ τὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου: «Ἂν ὁ Θεὸς Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ Πατέρα ἔγινε ἄνθρωπος καὶ υἱὸς ἀνθρώπου, γιὰ νὰ κάνει τοὺς ἀνθρώπους θεοὺς καὶ υἱοὺς Θεοῦ, ἂς πιστέψουμε ὅτι ἐκεῖ θὰ φτάσουμε, ὅπου τώρα εἶναι ὁ Χριστός, ὡς κεφαλὴ τοῦ ὅλου σώματος, ποὺ ἔγινε γιὰ χάρη μας πρόδρομός μας πρὸς τὸν Πατέρα μὲ τὴν δική μας φύση.
Γιατί στὴ σύναξη τῶν θεῶν, δηλαδὴ αὐτῶν ποὺ θὰ σωθοῦν, θὰ σταθεῖ ὁ Θεὸς ἀνάμεσά τους μοιράζοντας τὶς ἀμοιβὲς τῆς ἐπουράνιας μακαριότητας, χωρὶς νὰ ὑπάρχει καμία ἀπόσταση μεταξὺ Αὐτοῦ καὶ τῶν ἀξίων».

Ὁ ἅγιος Φιλάρετος Μόσχας σὲ ὁμιλία του στὴν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου λέει: «Καταλαβαίνουμε τὸ μέγεθος τῆς ἀπωλείας, ποὺ πρέπει νὰ ἔνοιωσαν οἱ Ἀπόστολοι μετὰ τὴν Ἀνάληψη στὸν οὐρανὸ τοῦ Ἰησοῦ, ὁ Ὁποῖος ἦταν τὸ πᾶν γι᾽ αὐτοὺς ἐπὶ τῆς γῆς.
Καὶ εἶναι αὐτὴ ταύτη ἡ ἀπώλεια γιὰ τὴν ὁποία οἱ οὐράνιες δυνάμεις σπεύδουν νὰ τοὺς παρηγορήσουν, ὅταν τοὺς λένε ὅτι «οὗτος ὁ Ἰησοῦς, ὁ ἀναληφθείς ἀφ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανόν, οὕτως ἐλεύσεται».
Χριστιανοί, ἐὰν γνωρίσατε καθόλου τὸν Κύριο Ἰησοῦ, ἐὰν «γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος», ἀσφαλῶς πρέπει λίγο-πολὺ νὰ ἔχετε καταλάβει πόσο ἄδειος εἶναι ὁ κόσμος χωρὶς Αὐτόν, καὶ νὰ νιώθετε πόσο ἄδεια εἶναι ἡ καρδιὰ σας, ὅταν εἶναι ἀπών Ἐκεῖνος… Ἔτσι ὅσο μεγάλος καὶ ἂν εἶναι ὁ κόσμος, ὅση ποικιλία καὶ ἂν ἔχουν τὰ ὡραῖα πράγματα, ὅσο ἄφθονες καὶ ἂν εἶναι οἱ πηγὲς τῶν ἀπολαύσεων , δὲν μποροῦν νὰ γεμίσουν τὸ μικρὸ σκεῦος τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς, ἡ ὁποία, ὄντας ἀθάνατη, μπορεῖ νὰ ἱκανοποιηθεῖ μόνο μὲ τὴν ἀθάνατη ζωή».

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στὸν λόγο του στὴ Ἀνάληψη ἀναφέρει: «Ἐγὼ νομίζω ὅτι μὲ τὴν φράση “ἔστη ἐν μέσῳ τῶν μαθητῶν’’ δεικνύεται καὶ τὸ ὅτι οἱ μαθητὲς ἐστηρίχθηκαν στὴν πίστη πρὸς αὐτὸν μὲ αὐτὴν τὴν φανέρωση καὶ τὴν εὐλογία. Διότι δὲν ἐστάθηκε μόνο στὸ μέσο ὅλων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ στὸ μέσο τῆς καρδιᾶς καθενός, κι ἐστηρίχθηκε διὰ τῆς πίστεως· ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ λεχθεῖ καὶ γιὰ τὴν κάθε καρδιὰ ἐκεῖνο τὸ ψαλμικὸ “ὁ Θεὸς ἐν μέσῳ αὐτῆς, καὶ οὐ σαλευθήσεται’’. Διότι ἀπὸ ἐκείνη τὴν ὥρα οἱ ἀπόστολοι τοῦ Κυρίου ἔγιναν σταθεροὶ καὶ ἀμετακίνητοι.
Ἐστάθηκε στὸ μέσο τους καὶ τοὺς λέγει, “εἰρήνη ὑμῖν’’, τοῦτο τὸ γλυκὸ καὶ σημαντικὸ καὶ συνηθισμένο του προσφώνημα. Ἐπειδὴ ἡ εἰρήνη εἶναι διπλή, αὐτὴ δηλαδὴ ποὺ ἔχουμε πρὸς τὸν Θεὸ ποὺ εἶναι κατ᾽ ἐξοχὴν γέννημα τῆς εὐσεβείας, καὶ αὐτὴ ποὺ ἔχουμε οἱ ἄνθρωποι μεταξύ μας».

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στὴν ὁμιλία του στὴν Ἀνάληψη λέει: «Ὅπως ἔμεινε ἔκπληκτη ἡ γῆ ὅταν εἶδε ὅτι εἶχε σῶμα ὁ Σωτήρας καὶ μὲ τὴν θεϊκή του δύναμη διέταζε τοὺς ἀνέμους καὶ τὴν θάλασσα, ἔτσι καὶ ὁ οὐρανὸς βλέποντας μὲ κατάπληξη τὸ Θεὸ μὲ σῶμα, λέγει “Ποιὸς εἶναι αὐτὸς ὁ Βασιλιὰς τῆς δόξης’’;
Καὶ πρόσεχε τὸ θαυμαστό. Ὁ Σωτήρας, ὅταν ἦλθε στὸν κόσμο ἔφερε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, καὶ ὅταν ἀνέβηκε στοὺς οὐρανοὺς, ἔφερε μαζί του σῶμα ἅγιο, γιὰ νὰ δώσει στὸν κόσμο ἐγγύηση σωτηρίας, τὴ δύναμη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τὸ σῶμα του εἶναι στὸν οὐρανό, καὶ τὸ Πνεῦμα του εἶναι κοντά μας, κάτω στὴ γῆ. Ἔγινε ἕνα γένος, Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων».

Ὁ δὲ ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς θὰ προσθέση: «Εὐλογημένε, πολυεύσπλαχνε Κύριε, πόσο μεγάλο εἶναι τὸ ἔλεός σου! Ἡ ἱστορία τῆς ἔλευσής Σου στὸν κόσμο ξεκίνησε μὲ εὐλογία καὶ τελειώνει μὲ εὐλογία. Ὅταν ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ ἀνάγγειλε τὴν ἔλευσή Σου στὸν κόσμο, χαιρέτησε τὴν Παναγία Μητέρα Σου μὲ τὰ λόγια: “Χαῖρε, κεχαριτωμένη!”. Τώρα ποὺ ἀποχαιρετᾶς ἐκείνους ποὺ πίστεψαν σὲ Σένα, ἄνοιξες διάπλατα τὰ χέρια Σου καὶ τοὺς ἔδωσες τὴν εὐλογία Σου! Ὤ, ὑπερευλογημένε! Ὤ, πηγὴ κάθε εὐλογίας! Εὐλόγησε καί μᾶς, ὅπως εὐλόγησες τοὺς ἀποστόλους Σου!»

____________________________________________________________________________

1. Φιλοκαλία τόμ. Β΄ σελ. 128
2.Ἡ Θεολογία τῆς καρδιᾶς Ἅγιος Φιλάρετος Μόσχας Ἐκδ. Ἴνδικτος σελ. 135
3. Γρηγορίου Παλαμᾶ Ε.Π.Ε. τόμ. 10 σελ. 31
4. Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 36 σελ. 285 5. Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς Ἀναστάσεως Ἡμέρα ὁμιλίες –ἐπιμέλεια-Πέτρου Μπότση σελ. 213

 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φύλ. 1979  14 Ἰουνίου 2013


http://anavaseis.blogspot.gr/2013/06/blog-post_5659.html

Λόγοι περί προσευχῆς. Πατερικές διδαχές

Λόγοι  περί  προσευχῆς

Ὁ γέροντας Πορφύριος μιλώντας γιὰ τὴν προσευχὴ ἔλεγε: «Ὁ ἄνθρωπος ζητάει στὸν οὐρανὸ τὴ χαρὰ καὶ τὴν εὐτυχία. Ζητάει τὸ αἰώνιο μακριὰ ἀπὸ ὅλους κι ἀπὸ ὅλα, ζητάει νὰ βρεῖ τὴ χαρὰ στὸν Θεό.
Ὁ Θεὸς εἶναι μυστήριο.
Εἶναι σιωπή, εἶναι ἄπειρο, εἶναι τὸ πᾶν. Τὴν τάση τῆς ψυχῆς γιὰ τὸν οὐρανὸ τὴν ἔχει ὅλος ὁ κόσμος, ὅλοι ζητᾶνε κάτι τὸ οὐράνιο.
Σὲ Αὐτὸν στρέφονται ὅλα τὰ ὄντα, ἔστω καὶ ἀσυνειδήτως.
Σὲ Αὐτὸν νὰ στρέφετε διαρκῶς τὸ νοῦ σας. Τὸ πᾶν εἶναι ἡ ἀγάπη, ὁ ἔρωτας μὲ τὸν Κύριο, τὸν Νυμφίο Χριστό. Γίνετε ἄξιοι τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ.
Γιὰ νὰ μὴ ζεῖτε τὸ σκοτάδι, γυρίστε τὸ διακόπτη τῆς προσευχῆς, ὥστε νὰ ἔλθει τὸ θεῖο φῶς στὴν ψυχή σας. Στὸ βάθος τοῦ εἶναι σας θὰ φανεῖ ὁ Χριστός. Ἐκεῖ, στὸ βάθος, εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, “ Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ἡμῶν ἐστίν”».1


Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης ἔγραφε γιὰ τὴν προσευχὴ: «Ὅταν προσεύχεσαι μὴ παραλείπεις νὰ περνᾶς ἀπὸ τὸ νοῦ σου τὴ σημασία κάθε λέξεως, νὰ τὴν τοποθετῆς στὴν καρδιά σου. Μὴ λὲς λοιπὸν μηχανικὰ καὶ ψυχρὰ τὴν προσευχή σου. Ὑπόταξε τὴν καρδιά σου στὴν προσευχὴ καὶ προσέφερε στὸν Θεὸ αὐτὴ τὴν ὑποταγμένη καρδιὰ σὰν θυσία εὐπρόσδεκτο. “Δὸς μοι, υἱέ, σὴν καρδίαν».
Τότε ἡ προσευχὴ θὰ σὲ ἑνώση μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὴν Βασιλεία του καὶ θὰ ἀπολαύσης τοὺς καρποὺς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὅλα τὰ ἅγια αἰσθήματα: δικαιοσύνη, εἰρήνη, χαρά, ἀγάπη, πραότητα, καρτερία, κατάνυξι.
Θέλεις ἡ προσευχή σου νὰ ἔχη ἀναπαυτικὰ ἀποτελέσματα καὶ στὸ ταλαιπωρημένο σῶμα σου; Προσευχήσου θερμὰ καὶ θὰ ἔχης κατόπιν ὕπνο εἰρηνικό, ἀσκανδάλιστο, ποὺ θὰ ἀνανεώση τὶς δυνάμεις τοῦ σώματος.
Νὰ ἀποφεύγης τὸν ἀπεριόριστο ὕπνο. Νὰ προσεύχεσαι μὲ ζέσι κάθε πρωί. Ἔτσι θὰ ἐπιτύχης ἠρεμία, ἐνεργητικότητα καὶ καλὴ ἀνταπόκρισι στὶς ἀνάγκες τῆς ἐργασίας σου καθ᾽ ὅλη τὴν ἡμέρα».2

 Ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος Μπιαντσανίνωφ σημείωνε γιὰ τὴν προσευχὴ: «Γνώρισμα τοῦ φτωχοῦ ζητιάνου εἶναι νὰ ζητιανεύει καὶ γνώρισμα τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἔγινε φτωχὸς μὲ τὴν πτώση, εἶναι νὰ προσεύχεται. Προσευχὴ εἶναι ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ πεσμένου καὶ μετανοημένου ἀνθρώπου στὸν Θεό. Προσευχὴ εἶναι ὁ θρῆνος τοῦ πεσμένου καὶ μετανοημένου ἀνθρώπου μπροστὰ στὸν Θεό.
Προσευχὴ εἶναι τὸ ξεχείλισμα τῶν ἐγκάρδιων ἐπιθυμιῶν, τῶν ἱκεσιῶν καὶ τῶν ἀναστεναγμῶν τοῦ πεσμένου καὶ θανατωμένου ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἀνθρώπου μπροστὰ στὸν Θεό.
Ἡ πρώτη ἐκδήλωση, ἡ πρώτη κίνηση μετανοίας εἶναι ὁ θρῆνος τῆς καρδιᾶς. Αὐτὴ ἡ προσευχητικὴ φωνὴ τῆς καρδιᾶς προηγεῖται τῆς προσευχῆς τοῦ νοῦ. Ἀλλὰ πολὺ σύντομα καὶ ὁ νοῦς, ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὴν προσευχὴ τῆς καρδιᾶς, ἀρχίζει νὰ γεννᾶ προσευχητικοὺς λογισμούς.
Ὁ Θεὸς εἶναι ἡ μοναδικὴ πηγὴ ὅλων τῶν ἀληθινῶν ἀγαθῶν. Ἡ προσευχὴ εἶναι ἡ μητέρα καὶ ἡ κεφαλὴ ὅλων τῶν ἀρετῶν ὡς μέσο καὶ κατάσταση ἐπικοινωνίας τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεό».3

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἑρμηνεύοντας τὸ “ Ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως” μᾶς λέει: «Φωτιὰ εἶναι ἡ προσευχὴ καὶ ἰδιαιτέρως ὅταν ἀναπέμπεται ἀπὸ νηφάλια καὶ φλογισμένη ψυχή. Ἀλλὰ ἡ φωτιὰ αὐτή, γιὰ νὰ ἀγγίξη τὶς οὐράνιες ἁψίδες, χρειάζεται λάδι καὶ λάδι τῆς φωτιᾶς αὐτῆς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ ἐλεημοσύνη.
Χύνε λοιπὸν τὸ λάδι ἄφθονο, γιὰ νὰ αἰσθάνεσαι χαρὰ γιὰ τὸ κατόρθωμά σου καὶ νὰ κάνης τὶς προσευχές σου μὲ περισσότερο θάρρος καὶ μεγαλύτερη προθυμία. Διότι, ὅπως δὲν μποροῦν νὰ προσευχηθοῦν μὲ θάρρος ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἔκαναν κανένα καλό, ἔτσι αὐτοὶ ποὺ κατόρθωσαν κάτι καὶ ἔρχονται ὕστερα ἀπὸ τὴν δίκαιη αὐτὴ πρᾶξι νὰ προσευχηθοῦν, κάνουν τὴν προσευχή τους μὲ μεγαλύτερη προθυμία, γεμᾶτοι χαρὰ ἀπὸ τὴν ἀνάμνησι τοῦ κατορθώματος.
Γιὰ νὰ γίνη λοιπὸν καὶ σὲ αὐτὸ πιὸ δυνατὴ ἡ προσευχή μας, ἐπαγρυπνῶντας ὁ νοῦς μας στὶς προσευχὲς ἀπὸ τὴν ἀνάμνησι τῶν κατορθωμάτων, ἂς θυμώμαστε συνέχεια ἐκείνη τὴν εἰκόνα, ὅτι δηλαδὴ οἱ φτωχοὶ στέκονται μπροστὰ στὶς πόρτες τῶν ναῶν ἀναπληρώνοντας ἐκείνη τὴν ἀνάγκη τῆς ψυχῆς, τὴν ὁποία ἀναπληρώνει ἡ βρύσι στὸ σῶμα». 4


1. Γέροντος Πορφυρίου, Βίος καὶ Λόγοι, σελ. 239
2. Ἁγίου Ἰωάννου Κρονστάνδης, Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου, σελ. 48
3. Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαν- τσανίνωφ, Ἀσκητικὲς Ἐμπειρίες Α´, σελ. 166
4. Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 27 σελ. 386

 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φύλ. 1973, 26 Απριλίου 2013

Λόγοι  περί  προσευχῆς

Ὁ γέροντας Πορφύριος μιλώντας γιὰ τὴν προσευχὴ ἔλεγε: «Ὁ ἄνθρωπος ζητάει στὸν οὐρανὸ τὴ χαρὰ καὶ τὴν εὐτυχία. Ζητάει τὸ αἰώνιο μακριὰ ἀπὸ ὅλους κι ἀπὸ ὅλα, ζητάει νὰ βρεῖ τὴ χαρὰ στὸν Θεό.
Ὁ Θεὸς εἶναι μυστήριο.
Εἶναι σιωπή, εἶναι ἄπειρο, εἶναι τὸ πᾶν. Τὴν τάση τῆς ψυχῆς γιὰ τὸν οὐρανὸ τὴν ἔχει ὅλος ὁ κόσμος, ὅλοι ζητᾶνε κάτι τὸ οὐράνιο.
Σὲ Αὐτὸν στρέφονται ὅλα τὰ ὄντα, ἔστω καὶ ἀσυνειδήτως.
Σὲ Αὐτὸν νὰ στρέφετε διαρκῶς τὸ νοῦ σας. Τὸ πᾶν εἶναι ἡ ἀγάπη, ὁ ἔρωτας μὲ τὸν Κύριο, τὸν Νυμφίο Χριστό. Γίνετε ἄξιοι τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ.
Γιὰ νὰ μὴ ζεῖτε τὸ σκοτάδι, γυρίστε τὸ διακόπτη τῆς προσευχῆς, ὥστε νὰ ἔλθει τὸ θεῖο φῶς στὴν ψυχή σας. Στὸ βάθος τοῦ εἶναι σας θὰ φανεῖ ὁ Χριστός. Ἐκεῖ, στὸ βάθος, εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, “ Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ἡμῶν ἐστίν”».1


Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης ἔγραφε γιὰ τὴν προσευχὴ: «Ὅταν προσεύχεσαι μὴ παραλείπεις νὰ περνᾶς ἀπὸ τὸ νοῦ σου τὴ σημασία κάθε λέξεως, νὰ τὴν τοποθετῆς στὴν καρδιά σου. Μὴ λὲς λοιπὸν μηχανικὰ καὶ ψυχρὰ τὴν προσευχή σου. Ὑπόταξε τὴν καρδιά σου στὴν προσευχὴ καὶ προσέφερε στὸν Θεὸ αὐτὴ τὴν ὑποταγμένη καρδιὰ σὰν θυσία εὐπρόσδεκτο. “Δὸς μοι, υἱέ, σὴν καρδίαν».
Τότε ἡ προσευχὴ θὰ σὲ ἑνώση μὲ τὸν Θεὸ καὶ τὴν Βασιλεία του καὶ θὰ ἀπολαύσης τοὺς καρποὺς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὅλα τὰ ἅγια αἰσθήματα: δικαιοσύνη, εἰρήνη, χαρά, ἀγάπη, πραότητα, καρτερία, κατάνυξι.
Θέλεις ἡ προσευχή σου νὰ ἔχη ἀναπαυτικὰ ἀποτελέσματα καὶ στὸ ταλαιπωρημένο σῶμα σου; Προσευχήσου θερμὰ καὶ θὰ ἔχης κατόπιν ὕπνο εἰρηνικό, ἀσκανδάλιστο, ποὺ θὰ ἀνανεώση τὶς δυνάμεις τοῦ σώματος.
Νὰ ἀποφεύγης τὸν ἀπεριόριστο ὕπνο. Νὰ προσεύχεσαι μὲ ζέσι κάθε πρωί. Ἔτσι θὰ ἐπιτύχης ἠρεμία, ἐνεργητικότητα καὶ καλὴ ἀνταπόκρισι στὶς ἀνάγκες τῆς ἐργασίας σου καθ᾽ ὅλη τὴν ἡμέρα».2

 Ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος Μπιαντσανίνωφ σημείωνε γιὰ τὴν προσευχὴ: «Γνώρισμα τοῦ φτωχοῦ ζητιάνου εἶναι νὰ ζητιανεύει καὶ γνώρισμα τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἔγινε φτωχὸς μὲ τὴν πτώση, εἶναι νὰ προσεύχεται. Προσευχὴ εἶναι ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ πεσμένου καὶ μετανοημένου ἀνθρώπου στὸν Θεό. Προσευχὴ εἶναι ὁ θρῆνος τοῦ πεσμένου καὶ μετανοημένου ἀνθρώπου μπροστὰ στὸν Θεό.
Προσευχὴ εἶναι τὸ ξεχείλισμα τῶν ἐγκάρδιων ἐπιθυμιῶν, τῶν ἱκεσιῶν καὶ τῶν ἀναστεναγμῶν τοῦ πεσμένου καὶ θανατωμένου ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἀνθρώπου μπροστὰ στὸν Θεό.
Ἡ πρώτη ἐκδήλωση, ἡ πρώτη κίνηση μετανοίας εἶναι ὁ θρῆνος τῆς καρδιᾶς. Αὐτὴ ἡ προσευχητικὴ φωνὴ τῆς καρδιᾶς προηγεῖται τῆς προσευχῆς τοῦ νοῦ. Ἀλλὰ πολὺ σύντομα καὶ ὁ νοῦς, ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὴν προσευχὴ τῆς καρδιᾶς, ἀρχίζει νὰ γεννᾶ προσευχητικοὺς λογισμούς.
Ὁ Θεὸς εἶναι ἡ μοναδικὴ πηγὴ ὅλων τῶν ἀληθινῶν ἀγαθῶν. Ἡ προσευχὴ εἶναι ἡ μητέρα καὶ ἡ κεφαλὴ ὅλων τῶν ἀρετῶν ὡς μέσο καὶ κατάσταση ἐπικοινωνίας τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεό».3

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἑρμηνεύοντας τὸ “ Ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως” μᾶς λέει: «Φωτιὰ εἶναι ἡ προσευχὴ καὶ ἰδιαιτέρως ὅταν ἀναπέμπεται ἀπὸ νηφάλια καὶ φλογισμένη ψυχή. Ἀλλὰ ἡ φωτιὰ αὐτή, γιὰ νὰ ἀγγίξη τὶς οὐράνιες ἁψίδες, χρειάζεται λάδι καὶ λάδι τῆς φωτιᾶς αὐτῆς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ ἐλεημοσύνη.
Χύνε λοιπὸν τὸ λάδι ἄφθονο, γιὰ νὰ αἰσθάνεσαι χαρὰ γιὰ τὸ κατόρθωμά σου καὶ νὰ κάνης τὶς προσευχές σου μὲ περισσότερο θάρρος καὶ μεγαλύτερη προθυμία. Διότι, ὅπως δὲν μποροῦν νὰ προσευχηθοῦν μὲ θάρρος ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἔκαναν κανένα καλό, ἔτσι αὐτοὶ ποὺ κατόρθωσαν κάτι καὶ ἔρχονται ὕστερα ἀπὸ τὴν δίκαιη αὐτὴ πρᾶξι νὰ προσευχηθοῦν, κάνουν τὴν προσευχή τους μὲ μεγαλύτερη προθυμία, γεμᾶτοι χαρὰ ἀπὸ τὴν ἀνάμνησι τοῦ κατορθώματος.
Γιὰ νὰ γίνη λοιπὸν καὶ σὲ αὐτὸ πιὸ δυνατὴ ἡ προσευχή μας, ἐπαγρυπνῶντας ὁ νοῦς μας στὶς προσευχὲς ἀπὸ τὴν ἀνάμνησι τῶν κατορθωμάτων, ἂς θυμώμαστε συνέχεια ἐκείνη τὴν εἰκόνα, ὅτι δηλαδὴ οἱ φτωχοὶ στέκονται μπροστὰ στὶς πόρτες τῶν ναῶν ἀναπληρώνοντας ἐκείνη τὴν ἀνάγκη τῆς ψυχῆς, τὴν ὁποία ἀναπληρώνει ἡ βρύσι στὸ σῶμα». 4


1. Γέροντος Πορφυρίου, Βίος καὶ Λόγοι, σελ. 239
2. Ἁγίου Ἰωάννου Κρονστάνδης, Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου, σελ. 48
3. Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαν- τσανίνωφ, Ἀσκητικὲς Ἐμπειρίες Α´, σελ. 166
4. Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 27 σελ. 386

 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φύλ. 1973, 26 Απριλίου 2013

Διδαχαί περί τῶν Ἁγίων Πατέρων

Διδαχαί περί τῶν Ἁγίων Πατέρων

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς σὲ λόγο του περὶ τῶν εἰκόνων μᾶς τονίζει: «Ὁ διάβολος ὅταν θέλει νὰ καταστρέψει ἕνα ἄνθρωπο, τυφλώνει τὴν ψυχή του καὶ τὸν νοῦ, γιὰ νὰ μὴ γνωρίζει τὸ καλό.
Ἐμεῖς ὅμως ἂς ἐρευνήσουμε τὶς Γραφὲς καὶ τὶς παραδόσεις τῶν Πατέρων καὶ νὰ τὶς μιμηθοῦμε.
Καὶ ὅπως βρήκαμε τὴν Ἐκκλησία ἀπὸ τὴν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ, ἔτσι νὰ τὴν διαφυλάξουμε καὶ ἔτσι νὰ τὴν παραδώσουμε, καὶ νὰ μὴ χωρίσουμε τοὺς ἑαυτούς μας ἀπὸ τοὺς Πατέρες μας, μὲ τὸ νά διαβάζουμε ἄλλα καὶ ἄλλα νὰ καταλαβαίνουμε, μήπως ἔλθει ἄλλη γενεὰ καὶ μᾶς ἀναθεματίσει καὶ μᾶς γκρεμίσει, ὡς πιστεύοντας διαφορετικὰ ἀπὸ τοὺς τύπους καὶ νόμους τῆς Ἐκκλησίας.
Καὶ πράγματι δὲ θὰ μᾶς ὠφελήσουν καθόλου τὰ πέρατα τῆς γῆς».1

Ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος Μπριαντσανίνωφ μιλώντας γιὰ τὴν μελέτη τῶν ἔργων τῶν ἁγίων Πατέρων σημειώνει: «Οἰκειώσου τὴ σκέψη καὶ τὸ πνεῦμα τῶν ἁγίων Πατέρων, μελετώντας τὰ ἔργα τους. Οἱ ἅγιοι πατέρες ἐκπλήρωσαν τὸν σκοπό τους, τὴ σωτηρία.
Ὅμοια κι ἐσὺ θὰ ἐκπληρώσεις τὸν σκοπό σου, θὰ σωθεῖς, ἂν γίνεις ὁμόγνωμος, ὁμόβουλος καὶ ὁμόψυχος τῶν ἁγίων πατέρων. Ὁ οὐρανὸς δέχτηκε τοὺς ἁγίους πατέρες στὰ μακάρια σκηνώματά του. Ἔτσι ἔδειξε πὼς ἐπιδοκιμάζει τὶς σκέψεις, τὰ αἰσθήματα καὶ τὶς πράξεις τῶν ἁγίων πατέρων, ποὺ κατέθεσαν τὸν νοῦ, τὴν καρδιὰ καὶ τὴν βιοτή τους στὰ συγγράμματά τους.
Αὐτὸ σημαίνει πὼς ἡ πνευματικὴ χει- ραγωγία μας ἀπὸ τὰ ἁγιοπατερικὰ συγγράμματα εἶναι ἀπόλυτα ἀξιόπιστη καί ἐπικυρωμένη ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν οὐρανό».2

Οἱ Κάλλιστος καὶ Ἰγνάτιος Ξανθόπουλοι σὲ ἐρώτηση πῶς πρέπει νὰ ἀκοῦμε καὶ νὰ ἐννοοῦμε τὰ πνευματικὰ λόγια τῶν Πατέρων ἀπαν- τοῦν: «Πρῶτα ἀπὸ ὅλα, νὰ ἀκοῦς καὶ νὰ ἐννοεῖς μὲ πίστη καὶ μὲ τὴν πρέ- πουσα εὐλάβεια τὰ θεῖα καὶ πνευματικὰ θεσπίσματα τῶν Πατέρων.
Γιατί λέει ὁ ἅγιος Μακάριος “Τὰ πνευματικὰ εἶναι ἀπλησίαστα στοὺς ἀπείρους, στὴν ἁγία ὅμως καὶ πιστὴ ψυχὴ ἔρχεται ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γιὰ νὰ τὴν κάνει νὰ τὰ ἐννοήσει. Καὶ οἱ ἐπουράνιοι θησαυροὶ τοῦ Πνεύματος γίνονται φανεροὶ μόνο σὲ ἐκεῖνον ποὺ τοὺς ἐδοκίμασε. Ὁ ἀμύητος οὔτε κἄν νὰ τὰ ἐννοήσει μπορεῖ. Ἄκουε λοιπὸν, μὲ εὐλάβεια γι᾽ αὐτά, μέχρις ὅτου φτάσεις κι ἐσὺ μὲ τὴν πίστη σου νὰ ἀξιωθεῖς νὰ τὰ ἐπιτύχεις».3

Ὁ ἅγιος γέροντας π. Παΐσιος μιλώντας γιὰ τὴν παράδοση ἔλεγε: «Πολλοὶ ἅγιοι Μάρτυρες, ὅταν δὲν ἤξεραν τὸ δόγμα, ἔλεγαν “Πιστεύω ὅ,τι θέσπισαν οἱ Ἅγιοι Πατέρες”. Ἂν κάποιος τὸ ἔλεγε αὐτό, μαρτυροῦσε.
Δὲν ἤξερε δηλαδὴ νὰ φέρη ἀποδείξεις στοὺς διῶκτες γιὰ τὴν πίστη του καὶ νὰ τοὺς πείση, ἀλλὰ εἶχε ἐμπιστοσύνη στοὺς Ἅγιους Πατέρες. Σκεφτόταν “Πῶς νὰ μὴ ἔχω ἐμπιστοσύνη στοὺς Ἅγιους Πατέρες; Αὐτοὶ ἦταν καὶ πιὸ ἔμπειροι καὶ ἐνάρετοι καὶ ἅγιοι. Πῶς ἐγὼ νὰ δεχθῶ μία ἀνοησία; Πῶς νὰ ἀνεχθῶ νὰ βρίζη τοὺς Ἅγιους Πατέρες”; Νὰ ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στὴν παράδοση. Σήμερα, δυστυχῶς, μπῆκε ἡ εὐρωπαϊκὴ εὐγένεια καὶ πᾶνε νὰ δεί- ξουν τὸν καλό. Θέλουν νὰ δείξουν ἀνωτερότητα καὶ τελικὰ πᾶνε νὰ προσκυνήσουν τὸν διάβολο μὲ τὰ δύο κέρατα. “Μία θρησκεία, σοῦ λένε, νὰ ὑπάρχη καὶ τὰ ἰσοπεδώνουν ὅλα”».4 

Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς μιλώντας γιὰ τὴν Ἐκκλησία μᾶς λέει: «Οἱ ἅγιοι Πατέρες ὡς διάδοχοι τῶν Ἀποστόλων εἶναι καὶ αὐτοὶ ζωντανοὶ μάρτυρες καὶ ζωντανὲς εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ καὶ εἰς αὐτούς, ὅπως καὶ εἰς τοὺς Ἀποστόλους, ἐξ ἴσου ζῆ καὶ ἐνεργεῖ ὁ πάντοτε ἴδιος Θεάνθρωπος Χριστός.
Ἡ ἁγία Παράδοσις εἶναι ὅλη ἐκ τοῦ Θεανθρώπου, ὅλη διὰ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων, ὅλη ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ. Οἱ ἅγιοι Πατέρες δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ “φύλακες τῶν Ἀποστολικῶν Παραδόσεων”, δηλαδὴ θεηγόροι κήρυκες ἐκείνης τῆς Ἀληθείας, τὴν ὁποίαν οἱ Ἀπόστολοι παρέλαβον ὑπὸ τοῦ Θεοῦ Λόγου».5

Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης γιὰ τὸν τρόπο ποὺ θὰ πρέπει νὰ διαβάζουμε τὶς Γραφὲς λέει: «Ἐὰν ὅμως ἀγαπᾶς νὰ ἀπολαμβάνης ἐκ τῶν Γραφῶν ἀληθινὴν καὶ πλήρη τὴν ἡδονήν, σπούδασον νὰ ἀναγινώσκης αὐτάς, οὐ μόνον διὰ ψιλῶν νοημάτων, ἀλλὰ καὶ δι᾽ ἔργων, καὶ πραγμάτων, καὶ οὐ διὰ χάριν μόνης φιλομαθείας, ἀλλὰ καὶ διὰ χάριν φιλοπονίας, τὶς τῶν Πατέρων φησὶ “Διά τοῦτο ὁ φιλομαθὴς ὀφείλει εἶναι καὶ φιλόπονος, ἡ γὰρ ψιλὴ γνῶσις οὐ φωτιεῖ λύχνον”».6


1. Ἰ. Δαμασκηνοῦ τόμ. 3 σελ. 423
2. Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ Ἀσκητικὲς Ἐμπειρίες Α´ σελ. 126
3. Φιλοκαλία τόμ. Ε´ σελ. 119
4. Γέροντος Παϊσίου Λόγοι Α´ σελ.347
5. Ἀρχιμ. Ἰουστίνου Πόποβιτς, Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία καὶ Οἰκουμενισμὸς σελ. 88-89
6. Ἁγίου Νικοδήμου Συμβουλευτικὸν Ἐγχειρίδιον σελ. 227

 Ὀρθόδοξος Τύπος ἀρ. φύλ. 1969, 27 Μαρτίου 2013
 http://anavaseis.blogspot.gr/2013/03/blog-post_1732.html