ΣΚΕΨΕΙΣ … ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ

Σα­πρα­νί­δη Χρή­στου

       Γε­ω­πό­νου ΑΠΘ

       Δ/νση Ἀ­γρ. Οἰ­κο­νο­μί­ας & Κτη­νι­α­τρι­κῆς Κιλ­κὶς

Πῶς νὰ γρά­ψεις γι­ὰ ἁ­πλὰ πράγ­μα­τα ὅ­ταν εἶ­σαι πο­λύ­πλο­κος σὰν ἄν­θρω­πος;
Πῶς νὰ μι­λή­σεις γι­ὰ τὴν ΄΄δη­μι­ουρ­γί­α΄΄ ὅ­ταν ἡ κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα σὲ κα­θι­στᾶ ἄ­πρα­κτο καὶ χω­ρὶς προ­σφο­ρὰ στὸν πλη­σί­ον καὶ τὸν κό­σμο;
Πῶς νὰ μι­λή­σεις γι­ὰ τὸν Θε­ὸ ὅ­ταν εἶ­σαι πλά­σμα Του καὶ δὲν ζεῖς ΄΄κα­τὰ φύ­σιν΄΄ οὔ­τε σὰν ἄν­θρω­πος οὔ­τε σὰν ἐ­πι­στή­μο­νας;
Ἔ­γι­νε ἡ ἐ­πι­στή­μη μας μί­α συ­νή­θει­α. Ἀ­δρά­νει­α γι­ὰ τὸν δη­μό­σι­ο Γε­ω­πό­νο καὶ ἐμ­πό­ρι­ο γι­ὰ τὸν ἰ­δι­ώ­τη συ­νά­δελ­φο.
Ἔ­γι­νε καὶ ὁ ἀ­γρό­της με­ρο­κα­μα­τι­ά­ρης τῶν ἐ­πι­δο­τή­σε­ων.
Ἀ­πο­τέ­λε­σμα ὁ ἀ­νύ­παρ­κτος σή­με­ρα πρω­το­γε­νὴς το­μέ­ας σὲ μί­α χώ­ρα μὲ τὰ κα­λύ­τε­ρα στα­τι­στι­κὰ σὲ γῆ, βο­σκο­τό­πι­α, ἀν­θρώ­πι­νο καὶ ἐ­πι­στη­μο­νι­κὸ προ­σω­πι­κό, πε­ρι­βάλ­λον καὶ μη­χα­νι­κὴ ὑ­πο­στή­ρι­ξη, ἂν καὶ τὸ τε­λευ­ταῖ­ο εἶ­ναι μό­νο στα­τι­στι­κὸ καὶ ὄ­χι οὐ­σι­α­στι­κὸ πλε­ο­νέ­κτη­μα καὶ ἀ­πο­τέ­λε­σμα τῶν εὐ­ρω­πα­ϊ­κῶν πα­κέ­των στή­ρι­ξης σὲ πα­τε­ρίτ­σες τῆς Ἑλ­λη­νι­κῆς γε­ωρ­γί­ας.
Εἰ­σα­γω­γὲς ὅ­λων τῶν βα­σι­κῶν κα­τα­να­λω­τι­κῶν ἀ­γα­θῶν, π.χ 90% τοῦ βό­ει­ου κρέ­α­τος, 75% τῆς ἐ­πι­τρα­πέ­ζι­ας ντο­μά­τας.

 

Θερμοκήπιο Ι. Μ. Ιβήρων (Άγιον Όρος)

Συ­νέ­πει­α νὰ φθά­νει στὸ τρα­πέ­ζι μας μό­νο ἐ­ξω­τε­ρι­κῆς προ­έ­λευ­σης προ­ϊ­ὸν καὶ μὴ φαν­τα­στεῖ­τε ὅ­τι εἶ­ναι τὸ ἄ­ρι­στο καὶ τὸ πλέ­ον ἀ­σφα­λὲς γι­ὰ τὴν ὑ­γεί­α μας. Μᾶλ­λον θε­ω­ρού­με­θα τρί­τος κό­σμος σὰν κα­τα­να­λω­τές. Ἄ­δεια­σαν καὶ οἱ τσέ­πες μας καὶ ἔ­φθα­σε ὁ οἰ­κο­νο­μι­κὸς μα­ρα­σμὸς σὰν φυ­σι­κὸ ἐ­πα­κό­λου­θο, ὅ­ταν κα­τα­βάλ­λον­ται ἐ­τη­σί­ως 6,5 δὶς εὑ­ρὼ γι­ὰ εἰ­σα­γω­γὴ ἀ­γρο­τι­κῶν προ­ϊ­όν­των. Φυ­σι­κὰ καὶ αὐ­τὰ ποὺ πα­ρά­γον­ται ἐ­δῶ λί­γο συ­νει­σφέ­ρουν στὴν οἰ­κο­νο­μί­α καὶ ἴ­σα ποὺ κα­λύ­πτουν τὸ κό­στος πα­ρα­γω­γῆς (ὁ ἐ­ξο­πλι­σμὸς ἔ­χει ὑ­ψη­λὸ κό­στος) καὶ πα­ρά­γον­ται ἀ­πὸ ἐρ­γα­τι­κὰ χέ­ρι­α ποὺ δὲν εἶ­ναι ἑλ­λη­νι­κὰ μὲ συ­νέ­πει­α πά­λι τὴν ἀ­πώ­λει­α.
Τεμ­πε­λι­ά­σα­με ἀ­δελ­φοὶ, καὶ τώ­ρα ποὺ πῆ­ρε φω­τι­ὰ τὸ τεμ­πελ­χα­νεῖο (ἵ­δρυ­μα γι­ὰ ἄ­ερ­γους) δὲν ἔ­χου­με κου­ρά­γι­ο νὰ ση­κω­θοῦ­με νὰ τὴν σβή­σου­με.
Τὸ πλά­σμα ὅ­μως τοῦ Θε­οῦ εἶ­ναι δη­μι­ουρ­γι­κὸ καὶ ἐρ­γα­τι­κό. Ἐ­μεῖς ὅ­μως τί νὰ ἀ­πο­λο­γί­σου­με στὴν πο­ρεί­α μας ἐ­κτὸς ἀ­πὸ ἀ­δι­α­φο­ρί­α καὶ ἀ­νι­κα­νό­τη­τα; Δὲν γνω­ρί­ζω ποι­ὸ εἶ­ναι πε­ρισ­σό­τε­ρο ἐ­πι­κίν­δυ­νο ἀ­πὸ τὰ δύ­ο, ξέ­ρω ὅ­μως ὅ­τι μᾶς φταῖ­νε ὅ­λοι οἱ ἄλ­λοι.
Ὅ­μως μπο­ροῦ­με νὰ γυ­ρί­σου­με πί­σω γι­α­τί δὲν εἶ­ναι μα­κρι­ὰ ἡ τε­λευ­ταῖ­α στρο­φή.
Μπο­ροῦ­με νὰ καλ­λι­ερ­γή­σου­με τὴν Ἑλ­λη­νι­κὴ γῆ πρὶν γε­μί­σει φω­το­βολ­τα­ϊ­κά, ἐ­νερ­γει­α­κὰ φυ­τὰ καὶ πρὶν γί­νει ἕ­να ἀ­πέ­ραν­το με­ταλ­λεῖ­ο χρυ­σοῦ, ὅ­πως προ­ο­ρί­ζε­ται νὰ γί­νει ἡ Β. Ἑλ­λά­δα καὶ τὸ χω­ρι­ό μου μα­ζί.
Μπο­ροῦ­με νὰ κά­νου­με τὴν Ἑλ­λά­δα τὸ θερ­μο­κή­πι­ο τῆς Εὐ­ρώ­πης, ποὺ χρό­νι­α τὸ ἀ­κοῦ­με καὶ πο­τὲ δὲν τὸ εἴ­δα­με, καὶ ὄ­χι μό­νο νὰ ἐ­ξα­σφα­λί­σου­με τὴν δι­κή μας ἐ­πάρ­κει­α.
Αὐ­τὸ φυ­σι­κὰ ἀ­παι­τεῖ πρῶ­τα νὰ τὸ πι­στέ­ψου­με ἐ­μεῖς γι­α­τί θὰ τὸ ἀ­πο­τρέ­ψουν αὐ­τοὶ ποὺ ἔ­φθα­σαν τὸν τό­πο σὲ αὐ­τὴ τὴν θέ­ση ὑ­πο­στη­ρί­ζον­τας ἐμ­πο­ρι­κὰ συμ­φέ­ρον­τα καὶ ὄ­χι τὴν ὑ­γεί­α τῶν πο­λι­τῶν καὶ τὴν οἰ­κο­νο­μι­κὴ εὐ­ρω­στί­α τοῦ τό­που.

 

Θερμοκήπιο Ι. Μ. Ιβήρων (Άγιον Όρος)

  

Ἐ­λᾶ­τε λοι­πὸν νὰ καλ­λι­ερ­γή­σου­με καὶ νὰ προ­στα­τεύ­σου­με τὴν Ἑλ­λη­νι­κὴ γῆ, νὰ γε­μί­σου­με τὶς ἀ­γο­ρὲς μὲ ντό­πι­α προ­ϊ­όν­τα ὑ­γει­ϊνὰ (γι­α­τί εἶ­ναι κα­θα­ρὴ ἡ γῆ μας) ὥ­στε νὰ ἀ­δει­ά­σουν τὰ Νο­σο­κο­μεῖ­α, νὰ ἐ­ξα­σφα­λί­σου­με δου­λει­ὰ γι­ὰ ὅ­λους μας καὶ νὰ δι­α­σφα­λί­σου­με τὴν Οἰ­κο­νο­μί­α μας. Νὰ ἀ­πο­κτή­σου­με καὶ ἐ­μεῖς οἱ Γε­ω­πό­νοι τὴ χα­μέ­νη μας ὑ­πό­στα­ση ποὺ τὴν ἀ­γα­πή­σα­με ἀ­πὸ τὸν ΄΄Με­θο­ρι­α­κὸ σταθ­μὸ΄΄, ἀλ­λὰ μᾶς ἄλ­λα­ξαν τὴν πο­ρεί­α οἱ ΄΄σει­ρῆ­νες΄΄, στὴν Ὀ­δύσ­σει­α ποὺ ζοῦ­με.
Καὶ πι­στέψ­τε με ὑ­πάρ­χει ἀ­ξι­ό­λο­γο ἐ­ξει­δι­κευ­μέ­νο προ­σω­πι­κὸ ποὺ δα­πα­νᾶ­ται σὲ δι­οι­κη­τι­κὲς ἐρ­γα­σί­ες καὶ ἀ­νού­σι­ο ἔρ­γο, ἀν­τὶ νὰ ἀ­σχο­λεῖ­ται μὲ τὸν προ­σα­να­το­λι­σμὸ τῆς γε­ωρ­γί­ας, μὲ πει­ρα­μα­τι­σμό, μὲ και­νο­τό­μες δρά­σεις, μὲ γε­νε­τι­κὴ βελ­τί­ω­ση, μὲ δι­ά­σω­ση Ἑλ­λη­νι­κῶν φυ­λῶν καὶ εἰ­δῶν καὶ τό­σα ἄλ­λα.

Ἂς ξα­να­γί­νουν λοι­πὸν ζῶ­νες καλ­λι­έρ­γει­ας.
Ἂς πα­ρα­χθοῦν προ­ϊ­όν­τα ὀ­νο­μα­σί­ας προ­έ­λευ­σης.
Ἂς ἀ­να­στή­σου­με τὴν πα­ρα­δο­σι­α­κὴ οἰ­κο­τε­χνί­α.
Ἂς ἀ­να­ζω­ο­γο­νη­θεῖ ἡ ὕ­παι­θρος ποὺ μα­ρά­ζω­σε, ὅ­πως μα­ρά­ζω­σαν καὶ οἱ ἄν­θρω­ποι ποὺ τὴν ἐγ­κα­τέ­λει­ψαν ἀ­να­ζη­τών­τας ἕ­να εὔ­κο­λο ἢ δύ­σκο­λο ἔν­ση­μο κα­θο­δη­γού­με­νοι ἀ­πὸ τὴν πα­τρι­κὴ εὐ­χή: ΄΄Μάθε γράμ­μα­τα καὶ φύ­γε ἀ­πὸ τὸ χω­ρι­ό΄΄­. Ποι­ὸς ἄ­ρα­γε ἔ­βα­λε αὐ­τὴν τὴν εὐ­χὴ σὲ πα­τρι­κὸ στό­μα;
Ἂς ἀ­γω­νι­σθοῦ­με γι­ὰ νὰ κερ­δί­σου­με ξα­νὰ τὴν ὑ­γεί­α μας, πνευ­μα­τι­κὴ καὶ σω­μα­τι­κή, ὁ­δη­γού­με­νοι σὲ ἠ­ρε­μί­α καὶ εἰ­ρή­νη καρ­δί­ας, μί­α καὶ ἀ­σθε­νή­σα­με σκε­πτό­με­νοι σὲ ἀ­δι­έ­ξο­δους δρό­μους καὶ κα­τα­να­λώ­νον­τας προ­χει­ρό­τη­τες…
Ἂς ξα­να­κα­πνί­σουν οἱ φοῦρ­νοι στὰ χω­ρι­ά, νὰ πά­ψει ἡ με­γα­λύ­τε­ρη κα­τά­ρα, καὶ νὰ γί­νει πά­λι εὐ­λο­γί­α. Νὰ εὐ­χα­ρι­στη­θεῖ καὶ ὁ Δη­μι­ουρ­γὸς βλέ­πον­τας ἀ­πὸ ψη­λά τούς ἀν­θρώ­πους νὰ ἀ­γω­νί­ζον­ται γι­ὰ νὰ ξα­να­κερ­δί­σουν τὴν φύ­ση τους. Νὰ ἀ­να­παυ­θοῦν καὶ οἱ Ἥ­ρω­ες καὶ οἱ Ἅ­γι­οι ποὺ δὲν ἀ­γω­νί­σθη­καν ἄ­δι­κα γι­ὰ τὸν τό­πο τους.

 

Ντομάτα ποικιλίας Ελπίδα (Κιλκίς-θερμοκήπιο στο Κεντρικό)

Ἴ­σως ὅ­λα αὐ­τὰ νὰ φαί­νον­ται ἀ­σύν­δε­τα καὶ θε­ω­ρί­ες, ποὺ μᾶς τα­λαι­πω­ροῦν σὲ πολ­λὲς συ­ζη­τή­σεις στὴν κα­θη­με­ρι­νή μας ζω­ὴ καὶ δη­μι­ουρ­γοῦν πε­ρισ­σό­τε­ρο σύγ­χυ­ση πα­ρὰ δί­νουν λύ­σεις. Ἐ­μεῖς, γι­ὰ τοῦ λό­γου τὸ ἀ­λη­θὲς δη­μι­ουρ­γή­σα­με μι­ά ὁ­μά­δα λί­γων ἀν­θρώ­πων καὶ καλ­λι­ερ­γοῦ­με ἐ­φέ­τος:

• 11 στρέμ­μα­τα πα­τά­τας προ­σπα­θών­τας μά­λι­στα νὰ πολ­λα­πλα­σι­ά­σου­με μί­α ντό­πι­α ποι­κι­λί­α,
• 10 στρέμ­μα­τα ρε­βύ­θι,
• 14 στρέμ­μα­τα φα­κές,
• 5 στρέμ­μα­τα χει­με­ρι­νὰ λα­χα­νι­κὰ (λά­χα­νο, μπρό­κο­λο καὶ κου­νου­πί­δι),
• 2 στρέμ­μα­τα ντο­μά­τα καὶ
• 2 στρέμ­μα­τα κα­λο­και­ρι­νὸ μπα­ξὲ (πι­πε­ρι­ά, με­λιτ­ζά­να κ.τ.λ.),

προ­σπα­θών­τας νὰ προ­σεγ­γί­σου­με ὅ­λα τὰ πα­ρα­πά­νω καὶ προ­σα­να­το­λι­ζό­με­νοι πάν­τα στὴν βι­ο­λο­γι­κὴ πα­ρα­γω­γὴ καὶ τὴν δι­α­τή­ρη­ση τῆς Ἑλ­λη­νι­κῆς βι­ο­ποι­κι­λό­τη­τας. Ἐ­πι­τύ­χα­με ἀρ­κε­τά. Με­γά­λη μέ­σα σὲ ὅ­λα εἶ­ναι καὶ ἡ χα­ρά μας ἀ­πὸ τὴν προ­σφο­ρὰ στὸν ἐ­λά­χι­στο ἀ­δελ­φὸ ἀ­πὸ τὸ ΄΄πε­ρίσ­σευ­μα΄΄, (τὸ ὑ­στέ­ρη­μα θέ­λει πολ­λὴ δου­λει­ὰ ἀ­κό­μη).

Εἴ­μα­στε πι­στεύ­ω κα­λοὶ στρα­τι­ῶ­τες, ὅ­πως καὶ ἀλ­λοῦ πι­στεύ­ω ὅ­τι ὑ­πάρ­χουν πολ­λοὶ, γι­α­τί δὲν στέ­ρε­ψε ἀ­κό­μη ὁ τό­πος. Θὰ βρε­θοῦν καὶ στρα­τη­γοὶ σὲ αὐ­τὸν τὸ δύ­σκο­λο ἀ­γῶ­να, γι­α­τί δὲν κερ­δί­ζε­ται χω­ρὶς σχε­δι­α­σμὸ καὶ κα­λὴ ὀρ­γά­νω­ση. Θὰ κά­νου­με τὰ πάν­τα γι­ὰ νὰ γυ­ρί­σου­με πί­σω μιά καὶ εἶ­ναι ὁ μό­νος τρό­πος γι­ὰ νὰ πᾶ­με μπρο­στά, ὅ­πως ἄ­κου­σα νὰ λέ­ει ἕ­νας κα­λὸς φί­λος μι­κρὸς τὸ δέ­μας, ἀλ­λὰ ψι­λὸς τὴ σύ­νε­ση.

Κα­λὴ δύ­να­μη σὲ ὅ­λους καὶ κα­λὴ ἀν­τά­μω­ση!

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ‘Ἐρῶ’ , Ι΄ ΤΕΥΧΟΣ, ΑΠΡ.-ΙΟΥΝ. 2012

http://www.enromiosini.gr/epistrofi-stin-ypaithro/%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%83-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B5%CF%83/

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ*

Λιάου Δημητρίου

Γεωπόνου

Οἱ  ἐ­πι­στῆ­μες ποὺ ἔ­χουν σχέ­ση μὲ τὸν πρω­το­γε­νῆ το­μέ­α, τὰ τε­λευ­ταῖ­α ἑ­ξήν­τα χρό­νια, ἔ­χουν ση­μει­ώ­σει με­γά­λες προ­ό­δους, ὅ­πως ἡ χη­μεί­α (λι­πά­σμα­τα-φάρ­μα­κα), ἡ βι­ο­λο­γί­α, ἡ μη­χα­νο­λο­γί­α-ἠ­λε­κτρο­λο­γί­α-ἠ­λε­κτρο­νι­κὴ. Ὡς ἀ­πο­τέ­λε­σμα εἴ­χα­με:
α. Νέ­ες ποι­κι­λί­ες, πιὸ πα­ρα­γω­γι­κές, πιὸ ἀν­θε­κτι­κὲς (πλά­για­σμα) καὶ πε­ρισ­σό­τε­ρο εὐ­αί­σθη­τες στὶς δι­ά­φο­ρες ἀ­σθέ­νει­ες.
β. Πα­ρα­γω­γὴ λι­πα­σμά­των, μὲ συν­δυα­σμὸ λι­παν­τι­κῶν στοι­χεί­ων, μὲ μι­κρό­τε­ρο κό­στος.
γ. Ἡ Βι­ο­τε­χνο­λο­γί­α μᾶς δί­νει τὴν δυ­να­τό­τη­τα νὰ πα­ρά­γου­με ὠ­φέ­λι­μα ἔν­το­μα καὶ πα­ρά­σι­τα, τὰ ὁ­ποῖ­α συμ­βάλ­λουν στὴν πα­ρα­γω­γὴ κα­θα­ρῶν βι­ο­λο­γι­κῶν προ­ϊ­όν­των.
δ. Ἡ μη­χα­νο­λο­γί­α καὶ ὁ ἠ­λε­κτρι­σμὸς μᾶς δί­νουν τὴν δυ­να­τό­τη­τα νὰ ἐκ­μη­χα­νί­σου­με σχε­δὸν ὅ­λους το­ύς κλά­δους τοῦ πρω­το­γε­νοῦς το­μέα­.
ε. Τέ­λος ἡ ἠ­λε­κτρο­νι­κὴ δί­νει τὴν εὐ­και­ρί­α γιὰ πλη­ρο­φό­ρι­ση καὶ γνώ­ση ἄ­με­σα. Ἄλ­λο­τε χρει­ά­ζον­ταν χρό­νια γιὰ νὰ με­τα­φερ­θεῖ ἡ γνώ­ση ἀ­πὸ τὰ κέν­τρα ἔ­ρευ­νας. Σή­με­ρα ὅ­λα τὰ πα­νε­πι­στή­μια πα­ρα­κο­λου­θοῦν ὅ­λα τὰ προ­γράμ­μα­τα ἔ­ρευ­νας, κα­θὼς καὶ ὅ­λες τὶς πλη­ρο­φο­ρί­ες, σχε­τι­κὲς μὲ τὴν πα­ρα­γω­γὴ ὅ­λου τοῦ πλα­νή­τη, ἀλ­λὰ καὶ τὶς δι­ά­φο­ρες κα­τα­στρο­φές.                                                                                                                                              
Ὅ­λα τὰ πα­ρα­πά­νω ἔ­χουν δη­μι­ουρ­γή­σει νέ­ες συν­θῆ­κες πα­ρα­γω­γῆς καὶ ἐμ­πο­ρί­ας, ἀ­φοῦ ὁ πα­ρα­γω­γὸς μπο­ρεῖ νὰ πα­ρά­γει με­γά­λες πο­σό­τη­τες προ­ϊ­όν­των ἐ­πώ­νυ­μα καὶ νὰ τὰ στείλει σὲ μα­κρυ­νὲς ἀ­πο­στά­σεις, για­τί οἱ ἀ­πο­στά­σεις ἔ­χουν ἐκ­μη­δε­νι­σθεῖ, σχε­δόν, ἀλ­λὰ καὶ ὁ προ­στα­τευ­τι­σμὸς ἔ­χει μει­ω­θεῖ πά­ρα πο­λὺ, λό­γῳ τῶν συμ­φο­νι­ῶν τοῦ παγ­κό­σμιου ὀρ­γα­νι­σμοῦ ἐμ­πο­ρί­ου.
 








Ἡ πα­τρί­δα μας τὰ τε­λευ­ταῖα ἑ­ξήν­τα (60) χρό­νια, δὲν πα­ρα­κο­λού­θη­σε, σὲ ἐ­πί­πε­δο ἔ­ρευ­νας, τὶς με­γά­λες με­τα­βο­λὲς ποὺ ἔ­χουν συν­τε­λε­σθεῖ, λό­γῳ μεί­ω­σης τῶν κον­δυ­λί­ων ἔ­ρευ­νας στὸν πρω­το­γε­νῆ το­μέ­α, μὲ ἀ­πο­τέ­λε­σμα νὰ κλεί­σουν εἰ­δι­κευ­μέ­να ἰν­στι­τοῦ­τα ἔ­ρευ­νας, ὅ­πως βαμ­βα­κιοῦ στὴ Σίν­δο, κα­πνοῦ στὴ Δρά­μα, σι­τη­ρῶν στὴν Θεσ­σα­λο­νί­κη, ὁ­πό­τε μεί­να­με ἁ­πλοὶ θε­α­τές. Ἀλ­λὰ καὶ οἱ πα­νε­πι­στη­μια­κὲς σχο­λὲς δὲν προ­σαρ­μό­σθη­καν γιὰ τὸν ἴ­διο λό­γο, προ­κει­μέ­νου νὰ βγά­λουν ἐ­πι­στή­μο­νες ὑ­ψη­λοῦ ἐ­πι­πέ­δου, ὥ­στε οἱ νέ­ες τε­χνι­κὲς καὶ ἀ­νάγ­κες νὰ πε­ρά­σουν στὸν πα­ρα­γω­γό.
Ἡ  προ­σαρ­μο­γὴ καὶ ἡ πα­ρα­γω­γὴ ἀ­φέ­θη­κε ἐν­τε­λῶς στοὺς ἰ­δι­ῶ­τες καὶ τὰ ἀ­πο­τε­λέ­σμα­τα ἦ­σαν μη­δα­μι­νά, γιὰ τοὺς πα­ρα­κά­τω λό­γους:
 α. Μὴ σω­στὴ καὶ ἔγ­και­ρη ἐ­νη­μέ­ρω­ση τῶν ἐν­δι­α­φε­ρο­μέ­νων πα­ρα­γω­γῶν καὶ κτη­νο­τρό­φων.
 β. Μὴ προ­σαρ­μο­γὴ τῆς νο­μο­θε­σί­ας, ἀλ­λὰ καὶ οἱ ἀλ­λα­γὲς ποὺ ἔ­γι­ναν δὲν ἐ­φαρ­μό­σθη­καν.
γ. Δὲν προ­στα­τεύ­θη­κε καὶ δὲν δό­θη­κε ἡ δέ­ου­σα βα­ρύ­τη­τα γιὰ τὸν ἐκ­συγ­χρο­νι­σμὸ καὶ τὴν ὀρ­γά­νω­ση, σὲ ὑ­γι­εῖς βά­σεις, τοῦ Συ­νε­τη­ρι­στι­κοῦ κι­νή­μα­τος, μὲ ἀ­πο­τέ­λε­σμα νὰ μὴν προ­σαρ­μο­σθεῖ μέ­χρι σή­με­ρα στὰ Εὐ­ρω­πα­ϊ­κὰ δε­δο­μέ­να, νὰ στε­ρή­σει τὸν πα­ρα­γω­γὸ ἀ­πὸ τὸ νὰ κερ­δί­σει πε­ρισ­σό­τε­ρα καὶ νὰ δη­μι­ουρ­γή­σει προ­ϋ­πο­θέ­σεις πα­ρα­γω­γῆς προ­ϊ­όν­των ἀν­τα­γω­νι­στι­κῶν σὲ παγ­κό­σμια κλί­μα­κα, ἀ­φοῦ σή­με­ρα στέλ­νει καὶ ἔ­χει τὴν δυ­να­τό­τη­τα νὰ στεί­λει γε­ωρ­γι­κὰ καὶ κτη­νο­τρο­φι­κὰ προ­ϊ­όν­τα ἀ­κό­μα καὶ στὶς Η.Π.Α, ὅ­πως τυ­ρὶ φέ­τα, γι­α­ούρ­τι, κομ­πό­στες φρού­των, κρα­σιὰ κ.λ.π. Ἐ­πι­κρά­τη­σε, δυ­στυ­χῶς, ἡ  ἄ­πο­ψη ὅ­τι δὲν χρει­ά­ζον­ται νό­μοι γιὰ νὰ κερ­δί­σει ὁ πα­ρα­γω­γὸς πε­ρισ­σό­τε­ρα καὶ ὅ­μως χρει­ά­ζε­ται.
δ. Δὲν ἔ­γι­νε κα­τα­νο­η­τό, ὅ­τι ἡ ση­με­ρι­νὴ γε­ωρ­γι­κὴ ἐ­πι­χεί­ρη­ση χρει­ά­ζε­ται ἀ­ριθ­μὸ κε­φα­λαί­ων, πα­ρὰ τὸ γε­γο­νὸς, ὅ­τι ὁ πρω­το­γε­νὴς το­μέ­ας δί­νει μι­κρὸ πο­σο­στὸ κέρ­δους, τὸ ὁ­ποῖ­ο δὲν ὑ­περ­βαί­νει στὶς κα­λύ­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις τὸ πέν­τε (5%) τὰ ἑ­κα­τό. Ἡ ἀ­γο­ρὰ ὅ­μως ἀ­παι­τεῖ πολ­λὰ φθη­νὰ καὶ ἐ­πώ­νυ­μα γε­ωρ­γι­κὰ καὶ κτη­νο­τρο­φι­κὰ προ­ϊ­όν­τα, ἑ­πο­μέ­νως ἡ ἐ­πι­χεί­ρη­ση, ἀ­νά­λο­γα μὲ τὸ τί πα­ρά­γει, χρει­ά­ζε­ται τὴν ἀ­παι­τού­με­νη ἔ­κτα­ση, ἂν εἶ­ναι δυ­να­τὸν νὰ εἶ­ναι συ­νε­χό­με­νη ἢ τὸ πο­λὺ σὲ δύ­ο–τρί­α ἀ­γρο­τε­μά­χια, ὥ­στε νὰ μπο­ρεῖ νὰ δώ­σει προ­ϊ­όν­τα μὲ στα­θε­ρὰ χα­ρα­κτη­ρι­στι­κὰ, ἀλ­λὰ καὶ με­γά­λες πο­σό­τη­τες, ὥ­στε ἡ πα­ρου­σί­α νὰ εἶ­ναι συ­νε­χὴς στὴν ἀ­γο­ρά.
ε. Ἡ ἐ­ξέ­λι­ξη πα­ρα­γω­γῆς μη­χα­νη­μά­των, δι­α­φό­ρων αὐ­το­μα­τι­σμῶν, ἐ­πέ­βαλαν τὴν χρή­ση μη­χα­νη­μά­των με­γά­λης ἱπ­πο­δύ­να­μης καὶ με­γά­λης ἀ­ξί­ας, μὲ ἀ­πο­τέ­λε­σμα ἐκ­μη­χά­νι­σης, σχε­δόν, ὅ­λων τῶν κλά­δων τοῦ πρω­το­γε­νοῦς το­μέ­α.
Ἡ ἐκ­μη­χά­νι­ση τοῦ πρω­το­γε­νοῦς το­μέ­α, ἔ­δω­σε τὴν δυ­να­τό­τη­τα, νὰ καλ­λι­ερ­γη­θοῦν με­γά­λες ἐ­κτά­σεις καὶ νὰ ἐ­κτρα­φεῖ με­γά­λος ἀ­ριθ­μὸς ζώ­ων καὶ πτη­νῶν, κα­θὼς καὶ τὴν πα­ρα­γω­γὴ γε­ωρ­γι­κῶν–κτη­νο­τρο­φι­κῶν προϊόν­των με­γά­λων πο­σο­τή­των, μὲ χα­μη­λὸ κό­στος, ὅ­πως πα­ρα­γω­γὴ σι­τη­ρῶν καὶ κρέ­α­τος ὀρ­νι­θο­ει­δῶν (κο­τό­που­λο-γα­λο­πού­λα).
Ἡ ἐ­ξέ­λι­ξη αὐ­τὴ δὲν πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε σω­στὰ ἀ­πὸ τοὺς πα­ρα­γω­γούς, για­τί ἔ­πρε­πε ἡ ἀ­γο­ρὰ μη­χα­νη­μά­των με­γά­λης ἱπ­πο­δύ­να­μης νὰ συν­δυα­σθεῖ καὶ μὲ τὴν αὔ­ξη­ση καλ­λι­ερ­γού­με­νης ἔ­κτα­σης, δη­λα­δὴ τὴν ἀ­γο­ρὰ τῶν κτη­μά­των τῶν οἰ­κο­γε­νεια­κῶν ἐκ­με­ταλ­λεύ­σε­ων, ποὺ ἐγ­κα­τέ­λει­ψαν τὸ ἐ­πάγ­γελ­μα γιὰ πολ­λοὺς λό­γους καὶ νὰ δο­θεῖ ἡ δυ­να­τό­τη­τα πλή­ρους ἀ­πα­σχό­λη­σης τῶν μη­χα­νη­μά­των, κα­λύ­τε­ρης ἀ­ξι­ο­ποί­η­σης αὐ­τῶν, μὲ πα­ράλ­λη­λη αὔ­ξη­ση τοῦ κέρ­δους τοῦ πα­ρα­γω­γοῦ καὶ τὴν δη­μι­ουρ­γί­α σι­γὰ-σι­γὰ γε­ωρ­γι­κῶν καὶ κτη­νο­τρο­φι­κῶν ἐ­πι­χει­ρή­σε­ων. Συ­νέ­βει τὸ ἀν­τί­θε­το. Οἱ πε­ρισ­σό­τε­ροι πα­ρα­γω­γοὶ προ­έ­βη­σαν στὴν ἀ­γο­ρὰ τοῦ μη­χα­νο­λο­γι­κοῦ ἐ­ξο­πλι­σμοῦ, χω­ρὶς τὴν ἐ­ξα­σφά­λι­ση τῆς ἀ­πα­σχό­λη­σης, στη­ρι­ζό­με­νοι στὴν ἐ­νοι­κί­α­ση χω­ρα­φι­ῶν, μὲ ὑ­ψη­λὸ ἐ­νοί­κιο, ἢ  τὴν προ­σφο­ρὰ ὑ­πη­ρε­σι­ῶν πρὸς τρί­τους.
Ἡ Νο­ο­τρο­πί­α αὐ­τὴ εἶ­χε γιὰ τοὺς πε­ρισ­σό­τε­ρους πα­ρα­γω­γοὺς ζη­μι­ο­γό­νο ἀ­πο­τέ­λε­σμα, δι­ό­τι δὲν ἔ­λα­βαν ὑ­π᾿ ὄ­ψη τους τὸν πα­ρά­γον­τα και­ρι­κὲς συν­θῆ­κες καὶ ὅ­ταν αὐ­τὲς ἦ­ταν δυ­σμε­νεῖς, ποὺ συμ­βαί­νει συ­χνά, εἶ­χε σὰν ἀ­πο­τέ­λε­σμα τὴν πα­ρα­γω­γὴ προ­ϊ­όν­των ἀ­κρι­βῶν καὶ ἄ­ρα ζη­μί­α καὶ ἀ­πώ­λεια τοῦ κε­φα­λαί­ου ἐ­νοι­κί­α­σης χω­ρα­φι­ῶν. Ἀ­πο­τέ­λε­σμα αὐ­τοῦ, ἡ μεί­ω­ση ἀ­πα­σχό­λη­σης τοῦ μη­χα­νο­λο­γι­κοῦ ἐ­ξο­πλι­σμοῦ, ἀ­φοῦ χά­θη­κε ἡ δυ­να­τό­τη­τα ἐ­νοι­κί­α­σης. Ἔ­τσι ἔ­χου­με ὑ­πο­α­πα­σχο­λού­με­νο μη­χα­νο­λο­γι­κὸ ἐ­ξο­πλι­σμὸ καὶ πα­ρα­γω­ὴ προ­ϊ­όν­των μὲ ὑ­ψη­λὸ κό­στος, μὴ ἀν­τα­γω­νι­στι­κῶν καὶ πα­ράλ­λη­λα ἐγ­κα­τα­λε­λειμ­μέ­νες γε­ωρ­γι­κὲς καὶ κτη­νο­τρο­φι­κὲς ἐ­κτά­σεις, οἱ ὁ­ποῖ­ες πρέ­πει νὰ ἀ­ξι­ο­ποι­η­θοῦν καὶ νὰ ἀν­τι­στρέ­ψουν τὴν ση­με­ρι­νὴ εἰ­κό­να.
 







Ἡ δη­μι­ουρ­γί­α γε­ωρ­γι­κῶν-κτη­νο­τρο­φι­κῶν-ἀμ­πε­λουρ­γι­κῶν-δεν­τρο­κο­μι­κῶν ἐ­πι­χει­ρή­σε­ων, ποὺ νὰ βα­σί­ζον­ται στὸ κέρ­δος καὶ ὄ­χι στὴν ἐ­πι­δό­τη­ση, εἶ­ναι ἐ­πεί­γου­σα γιὰ τοὺς πα­ρα­κά­τω λό­γους:
α. Γιὰ τὴν πα­ρα­γω­γὴ προϊόν­των μὲ χα­μη­λὸ κό­στος, γιὰ νὰ στα­μα­τή­σει ἡ εἰ­σα­γω­γὴ ὁ­μο­ει­δῶν προϊόν­των ἀ­πὸ τὸ ἐ­ξω­τερ­κό.
β. Νὰ ἀ­ξι­ο­ποι­η­θεῖ ἡ γῆ ποὺ πα­ρα­μέ­νει χέρ­σα.
γ. Νὰ ἀ­ξι­ο­ποι­η­θεῖ τὸ ἐ­ξει­δι­κευ­μέ­νο ἐ­πι­στη­μο­νι­κὸ προ­σω­πι­κὸ (ζω­ο­τέ­χνες-οἰ­νο­λό­γοι-δεν­τρο­κό­μοι) ποὺ σή­με­ρα ἀ­πα­σχο­λεῖ­ται σὲ ἄλ­λους το­μεῖς, ἐ­κτὸς ἀν­τι­κει­μέ­νου τους.
δ. Μὲ τὴν δη­μι­ουρ­γί­α γε­ωρ­γι­κῶν καὶ κτη­νο­τρο­φι­κῶν ἐ­πι­χει­ρή­σε­ων, θὰ βρε­θοῦν κλά­δοι, οἱ ὁ­ποῖ­οι θὰ πα­ρά­γουν προϊόν­τα ἀν­τα­γω­νι­στι­κὰ γιά τὸ ἐ­ξω­τε­ρι­κό, μὲ ἀ­πο­τέ­λε­σμα νὰ αὐ­ξη­θοῦν οἱ ἐ­ξα­γω­γές, ποὺ εἶ­ναι σή­με­ρα ἐ­λά­χι­στες.
ε. Ἡ αὐ­ξη­μέ­νη πα­ρα­γω­γὴ ἀν­τα­γω­νι­στι­κῶν προϊόν­των θὰ αὐ­ξή­σει θέ­σεις ἐρ­γα­σί­ας στὴν με­τα­ποί­η­ση καὶ τὸ ἐμ­πό­ριο γε­ωρ­γι­κῶν καὶ κτη­νο­τρο­φι­κῶν προϊόν­των, κα­θὼς καὶ στὶς με­τα­φο­ρὲς, ἀ­φοῦ θὰ ἔ­χου­με πο­σο­τι­κὴ αὔ­ξη­ση τοῦ ὄγ­κου πρὸς με­τα­φο­ρὰ στὸ ἐ­σω­τε­ρι­κὸ καὶ τὸ ἐ­ξω­τε­ρι­κό.
Μὲ βά­ση τὰ πα­ρα­πά­νω, πρέ­πει νὰ γί­νουν ἐ­πεν­δύ­σεις στὸν πρω­το­γε­νῆ το­μέ­α, προ­κει­μέ­νου νὰ δη­μι­ουρ­γη­θοῦν οἱ προ­ϋ­πο­θέ­σεις γιὰ τὴν ἵ­δρυ­ση ἐ­πι­χει­ρή­σε­ων, γα­τὶ ἡ οἰ­κο­γε­νεια­κὴ ἐκ­με­τάλ­λευ­ση ἔ­χει πα­ρέλ­θει. Οἱ ἰ­δι­ῶ­τες ἐ­πεν­δυ­τὲς, κυ­ρί­ως οἱ νέ­οι ἐ­πι­στή­μο­νες ἀ­δυ­να­τοῦν, μὲ τὶς ὑ­πάρ­χου­σες συν­θῆ­κες ποὺ εἶ­ναι σχε­δὸν ἀ­πα­γο­ρευ­τι­κὲς, γιὰ τοὺς πα­ρα­κά­τω λό­γους:
α. Ὁ πο­λυ­τε­μα­χι­σμὸς τῶν χω­ρα­φι­ῶν ἐμ­πο­δί­ζει τὴν ἀ­γο­ρὰ συ­νε­χό­με­νης ἔ­κτα­σης, ποὺ εἶ­ναι ἀ­ναγ­καί­α (ἀ­κό­μη καὶ ἑ­κα­τὸ στρ/τα ἀμ­πε­λό­το­που).
β. Ἡ  ἔλ­λει­ψη κε­φα­λαί­ων μὲ χα­μη­λὸ ἐ­πι­τό­κιο καὶ γιὰ πολ­λὰ χρό­νια, ἀ­φοῦ ἡ γε­ωρ­γι­κὴ ἐ­πι­χεί­ρη­ση χρει­ά­ζε­ται τοὐ­λά­χι­στον πέν­τε χρό­νια γιὰ νὰ ὀρ­γα­νω­θεῖ σω­στὰ καὶ νὰ μπεῖ σὲ πλή­ρη πα­ρα­γω­γή.
γ. Ἡ ἔλ­λει­ψη πολ­λῶν κε­φα­λαί­ων γιὰ ἀ­γο­ρὰ γῆς καὶ μη­χα­νη­μά­των, κυ­ρί­ως ἀ­πὸ νέ­ους πα­ρα­γω­γούς.
δ. Ἡ ἔλ­λη­ψη στα­θε­ρῆς πο­λι­τι­κῆς ποὺ νὰ δί­νει ὅ­ρα­μα καὶ ἐλ­πί­δα σὲ νέ­ους ἐ­ξει­δη­κευ­μέ­νους ἐ­πι­στή­μο­νες, οἱ ὁ­ποῖ­οι θὰ βο­η­θή­σουν στὴ συ­νέ­χεια νὰ ἱ­δρυ­θοῦν ὑ­γι­εῖς καὶ σω­στοὶ συ­ναι­τε­ρι­σμοί, ποὺ θὰ δώ­σουν στοὺς πα­ρα­γω­γοὺς στα­θε­ρὰ κέρ­δη μὲ προ­ο­πτι­κή.


*ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ‘Ἐρῶ’ , Ι΄ ΤΕΥΧΟΣ, ΑΠΡ.-ΙΟΥΝ. 2012

http://www.enromiosini.gr/%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%85%CF%83-%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%B5%CE%B1/

Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ*

Ἰωάννη Δρούγκα

Ἀντιστράτηγου  ε.α.

Πολ­λὲς δε­κα­ε­τί­ες πρίν, ἡ ὕ­παι­θρος ἔ­σφιζε ἀ­πὸ ζω­ή. Οἱ κα­τα­πρά­σι­νες πλα­γι­ὲς ἦ­ταν γε­μά­τες ἀ­πὸ αἰ­γο­πρό­βα­τα. Τὸ θρὸ­ϊσμα τῶν φύλ­λων τῶν δέν­τρων ἀ­να­μει­γνύ­ε­το μὲ τὸ γαύ­γι­σμα τῶν σκύ­λων, τὰ βε­λά­σμα­τα τῶν αἰ­γο­προ­βά­των καὶ ἡ φλο­γέ­ρα τοῦ τσο­πά­νη δη­μι­ουρ­γοῦ­σαν μί­α, κα­τὰ φαν­τα­σί­α, με­λω­δι­κὴ χο­ρω­δί­α.
Στὰ χω­ριὰ οἱ κά­τοι­κοι, ζών­τας πιὸ φτω­χι­κὰ ἀ­πὸ τὰ τε­λευ­ταῖα χρό­νια, ποὺ ζοῦ­σαν μὲ δα­νει­κά, ἦσαν ἀ­γα­πη­μέ­νοι με­τα­ξύ τους. Πα­ρόν­τες ὅ­λοι στὶς χα­ρὲς καὶ τὶς λύ­πες τῶν συγ­χω­ρια­νῶν τους.
Στὶς γι­ορ­τὲς, στὶς πλα­τεῖ­ες τῶν χω­ρι­ῶν πα­ρέ­ες–πα­ρέ­ες ἔ­πι­ναν τὸ ἀ­νό­θευ­το, οἰ­κο­λο­γι­κὸ ἀ­πὸ μό­νο του, κρα­σὶ καὶ σχε­δί­α­ζαν τὸ αὔ­ριο, ἐ­νῶ οἱ νέ­ες καὶ οἱ νέ­οι ἔ­σερ­ναν τὸ χο­ρὸ συ­νο­δεί­α λαϊκῶν ὀρ­γά­νων καὶ ὅ­ταν αὐ­τὰ δὲν ὑ­πῆρ­χαν, χό­ρευ­αν τρα­γου­δών­τας το­πι­κὰ τρα­γού­δια.
Ἡ κά­θε οἰ­κο­γέ­νεια πα­ρή­γα­γε ὅ­λα ὅ­σα εἶ­χε ἀ­νάγ­κη (σι­τά­ρι, κη­πευ­τι­κά, φα­σό­λια, ρε­βύ­θια, φα­κὴ, σου­σά­μι, μέ­λι), προϊόν­τα γιὰ τὰ ζῶ­α (κα­λαμ­πό­κι, κρι­θά­ρι κ.λ.π.). Εἶ­χε 8-10 πρό­βα­τα γιὰ τὸ γά­λα, τὸ τυ­ρί, τὸν τρα­χα­νὰ καὶ τὸ κρέ­ας καὶ γιὰ συμ­πλή­ρω­μα σὲ κρέ­ας δι­α­τη­ροῦ­σε ἕ­να χοῖ­ρο καὶ 10-20 κο­τό­που­λα.
Οἱ πό­λεις τῆς ὑ­παί­θρου μὲ τὰ κτί­ρια ποὺ θε­ω­ροῦν­ταν ἔρ­γα τέ­χνης καὶ μον­τέ­λα ἀρ­χι­τε­κτον­κής, ὅ­πως ἡ Βέ­ροι­α, ἡ Νά­ου­σα, ἡ Ἔ­δεσ­σα, τὰ Ἰ­ω­άν­νι­να καὶ ὄ­χι μό­νο, πα­ρεῖ­χαν στοὺς κα­τοί­κους μί­α ἀν­θρώ­πι­νη ζω­ή, μὲ τὴν ὕ­παρ­ξη κή­πων, παρ­τε­ρι­ῶν, ἐ­λά­χι­στο τσι­μέν­το καὶ ὁ κα­θέ­νας ἀ­πὸ τὸ πα­ρά­θυ­ρό του, τὶς ἀ­νέ­φε­λες νύ­χτες, πα­ρα­κο­λου­θοῦ­σε τὶς κι­νή­σεις τῶν ἀ­στε­ρι­ῶν.
Ἀ­κο­λού­θη­σαν οἱ δε­κα­ε­τί­ες 1960-2000. Ἡ ἐγ­κα­τά­λει­ψη τῆς ὑ­παί­θρου ἄρ­χι­σε στα­δια­κὰ μέ τὴ με­τα­νά­στευ­ση στὸ ἐ­σω­τε­ρι­κὸ καὶ πα­ράλ­λη­λα, σὲ μι­κρό­τε­ρη κλί­μα­κα, στὸ ἐ­ξω­τε­ρι­κό. Σι­γὰ -σι­γὰ τὰ χω­ριὰ ἐ­ρή­μω­σαν, οἱ ἐ­παρ­χια­κὲς πό­λεις, γιὰ νὰ χω­ρέ­σουν ὅ­λοι αὐ­τοὶ ἄρ­χι­σαν τὴν ἄ­ναρ­χη τσι­μεν­το­ποί­ησ­η. Τὰ ἀρ­χι­τε­κτο­νι­κὰ στο­λί­δια, γιὰ νὰ γί­νουν δι­α­με­ρί­σμα­τα, κα­τε­δα­φί­στι­καν, ἡ κον­σερ­βο­ποί­η­ση τῶν ἀν­θρώ­πων ἄρ­χι­σε. Ὅ­ταν καὶ αὐ­τὲς γέ­μι­σαν, ἄρ­χι­σε ἡ με­τα­κί­νη­ση πρὸς τὶς με­γα­λο­πό­λεις. Προ­τι­μοῦ­σαν νὰ ἐρ­γά­ζον­ται στὶς οἰ­κο­δο­μὲς στὰ ἐρ­γο­στά­σια, ἀρ­κεῖ νὰ μὴ γυ­ρί­σουν στὸ χω­ριό. Δὲν τοὺς στε­να­χω­ροῦ­σε πού δι­έ­με­ναν στὰ ὑ­πό­γεια ἢ ἰ­σό­γεια καὶ με­ρι­κὲς φο­ρὲς στὸν 1^ο ὄ­ρο­φο τῶν πο­λυ­κα­τι­κι­ῶν, ἀρ­κεῖ νὰ ζοῦν σὲ πό­λη. Θε­ω­ροῦ­σαν τοὺς ἑ­αυ­τοὺς τους ΙΝ καὶ μει­ω­νε­κτι­κὸ νὰ ὀ­νο­μά­ζον­ται χω­ριά­τες, γε­ωρ­γοὶ κτη­νο­τρό­φοι.
Μί­α ἄλ­λη αἰ­τί­α ἐ­ρή­μω­σης τῆς ὑ­παί­θρου, ἦ­ταν ὅ­τι ὅ­σοι πα­ρέ­μει­ναν στὴν ὕ­παι­θρο ἠ­σχο­λοῦν­το μὲ μο­νο­καλ­λι­έρ­γει­ες συγ­κε­κρι­μέ­νων προϊόν­των, ὅ­πως βαμ­βά­κι, κα­λαμ­πό­κι, τεῦ­τλα, ἐ­λι­ὲς, λά­δι, κα­πνό, ἑ­σπε­ρι­δο­ει­δῆ, ρο­δά­κι­να. Ἡ μο­νο­καλ­λι­έρ­γεια αὐ­τὴ πο­τὲ δὲν ὁ­λο­κλη­ρώ­θη­κε, οὔ­τε ἐν­σω­μα­τώ­θη­κε σὲ ποι­ο­τι­κὰ, το­πι­κὰ ἀ­γρο­το­βι­ο­μη­χα­νι­κὰ προϊόν­τα ἢ ἀ­γρο­του­ρι­στι­κὰ συ­στή­μα­τα.
Οἱ Δι­οι­κοῦν­τες τὸ κρά­τος, ἀν­τὶ νὰ βελ­τι­ώ­σουν τὴν ζω­ὴ τῶν νέ­ων τῆς ὑ­παί­θρου, ἐκ­παι­δεύ­ον­τάς τους σὲ νέ­ες καὶ πιὸ ἀ­πο­δο­τι­κὲς καλ­λι­έρ­γει­ες, ἀν­τὶ νά δη­μι­ουρ­γή­σουν ἀ­νά­λο­γες ὑ­πο­δο­μὲς, ὥ­στε ἐκ  τῶν πραγ­μά­των νὰ πα­ρα­μεί­νουν στὰ μέ­ρη τους, τοὺς προ­έ­τρε­παν, γιὰ τοὺς σὲ ὅ­λους μας γνω­στοὺς λό­γους, νὰ γί­νουν Στρα­τι­ω­τι­κοὶ Πεν­τα­ε­τοῦς διά­ρκειας, φύ­λα­κες συ­νό­ρων, λι­με­νο­φύ­λα­κες κ.λ.π. Μὲ αὐ­τὸν τὸν τρό­πο πέ­τυ­χαν νὰ δη­μι­ουρ­γή­σουν τὴν πιὸ ἀ­κα­τοί­κη­τη ὕ­παι­θρο στὴν Εὐ­ρώ­πη.
Ποι­οὶ ἔ­μει­ναν­ στά χω­ριά; Οἱ γέ­ροι. Τὰ σπί­τια ἐ­ρή­μω­σαν, τὰ σχο­λεῖ­α ἔ­κλει­σαν, λό­γῳ ἐλ­λεί­ψε­ως παι­δι­ῶν. Ἐ­ὰν ἐ­πι­σκε­φθεῖς τὴν ὕ­παι­θρο δι­α­κρί­νεις μί­α κα­τή­φεια, μί­α θλί­ψη. Ἡ «θλί­ψη» αὐ­τὴ τῆς ὑ­παί­θρου ἐκ­φρά­ζε­ται στὸ πρό­σω­πο τῶν μαυ­ρον­τυ­μέ­νων γυ­ναι­κῶν, ποὺ σή­με­ρα τὴν κα­τοι­κοῦν.
Ἡ πα­τρί­δα μας, μί­α κυ­ρί­ως ἀ­γρο­τι­κὴ χώ­ρα, ἀν­τὶ νὰ ἐ­ξά­γει γε­ωρ­γι­κὰ προϊόν­τα, δυ­στυ­χῶς τὰ εἰ­σά­γει. Ἡ μα­ζι­κὴ ἀ­νε­ξέ­λεγ­κτη εἰ­σα­γω­γὴ προϊό­ν­των δι­α­τρο­φῆς μᾶς ὁ­δή­γη­σε νὰ τρῶ­με κο­τό­που­λα μὲ ὁρ­μό­νες, μὲ δι­ο­ξί­νες. Σαρ­κο­φά­γες ἀ­γε­λά­δες, ποὺ εἶ­ναι θα­να­τη­φό­ρες γιὰ τοὺς ἀν­θρώ­πους κα­τα­να­λω­τές. Νὰ τρῶ­με ἴ­σως προϊόν­τα με­ταλ­λαγ­μέ­να καὶ ἐ­πι­κίν­δυ­να.
Στὰ χω­ριὰ, ἀν­τὶ νὰ πα­ρά­γουν, ἔ­στω καὶ τὰ ἀ­πα­ραί­τη­τα εἴ­δη μα­να­βι­κῆς, νὰ ζη­μώ­σουν τὸ βι­ο­λο­γι­κό τους ψω­μὶ, πε­ρι­μέ­νουν τὸ μα­νά­βη καὶ τὸν ἀρ­το­ποι­ὸ τῆς δι­πλα­νῆς πό­λε­ως γιὰ νὰ «ἀ­κουμ­πί­σουν» τὴν πε­νι­χρὴ συν­τα­ξή τους.
Ἡ οἰ­κο­νο­μι­κὴ κρί­ση, ποὺ τα­λα­νί­ζει τὴ χώ­ρα μας τὰ τε­λευ­ταῖα­ δύο χρό­νια, δει­λὰ-δει­λά, ἀ­πὸ ἀ­νάγ­κη καὶ ἔλ­λει­ψη ἐρ­γα­σί­ας, ἀ­νάγ­κα­σε πολ­λοὺς, πρώ­ην κα­τοί­κους τῆς ὑ­παί­θρου, νὰ ξα­να­γυ­ρί­σουν σὲ αὐ­τὴν ἢ νὰ τὸ σκέ­πτον­ται σο­βα­ρὰ νὰ ξα­να­γυ­ρί­σουν.
Γεν­νᾶ­ται τὸ ἐ­ρώ­τη­μα αὐ­τοὶ ποὺ γύ­ρι­σαν ἢ καὶ οἱ ἄλ­λοι πού θὰ γυ­ρί­σουν, ἔ­χουν προ­ο­πτι­κὴ ἀ­πα­σχό­λη­σης, οἰ­κο­νο­μι­κῆς ἐ­ξα­σφά­λι­σης, προ­ο­πτι­κὴ ἐ­παγ­γελ­μα­τι­κῆς ἀ­νέ­λι­ξης;  Ἡ ἀ­πάν­τη­ση εἶ­ναι ΝΑΙ.
Ὁ δρό­μος ποὺ πρέ­πει νὰ ἀ­κο­λου­θη­θεῖ λέ­γε­ται ἀ­να­γέν­νη­ση τῆς ὑ­παί­θρου, ἀ­γρο­τι­κὴ ἀ­να­γέν­νη­ση. Ὁ ἀ­γρο­τι­κὸς χῶ­ρος δὲν εἶ­ναι μό­νο γε­ωρ­γι­κὸς ἢ κτη­νο­τρο­φι­κὸς, ἀλ­λὰ βι­ο­τε­χνι­κός, ἀ­γρο­του­ρι­σμοῦ, θρη­σκευ­τι­κοῦ του­ρι­σμοῦ, γα­στρο­νο­μί­ας, ἀ­να­ψυ­χῆς, πε­ρι­βάλ­λον­τος, βι­ο­τε­χνι­κοῦ μου­σεια­κοῦ του­ρι­σμοῦ. Ἔχου­με ἀλ­λη­λο-ἐ­ξάρ­τη­ση πολ­λῶν το­μέ­ων σ᾿ ἕ­να ὁ­λο­κλη­ρω­μέ­νο καὶ ποι­ο­τι­κὸ το­πι­κὸ ἀ­γρο­τι­κὸ ἀ­να­πτυ­ξια­κὸ σύ­στη­μα.





Ἡ Ἑλ­λη­νι­κὴ ὕ­παι­θρος ἔ­χει ἀ­νάγ­κη μί­ας δη­μι­ουρ­γι­κῆς ἐ­πα­νά­στα­σης. Μπο­ροῦ­με νὰ «κτί­σου­με» τὴν ὕ­παι­θρο, νὰ ἔ­χου­με ἀ­γρό­τες–ἑ­στι­ά­το­ρες, ἑ­στι­ά­το­ρες– ἀ­γρό­τες, ἀ­γρό­τες –ξε­νο­δό­χους, στὰ πλαί­σια ἀ­νά­πτυ­ξης τοῦ ἀ­γρο­του­ρι­σμοῦ. Στὸ νέ­ο ἀ­γρο­τι­κὸ χῶ­ρο τὸ το­πί­ο θὰ προ­ω­θεῖ καὶ θὰ που­λᾶ προϊόν­τα καὶ τὰ προϊόν­τα το­πί­ο. Ὁ ἐ­πι­σκέ­πτης–του­ρί­στας ἐρ­χό­με­νος στὴν ὕ­παι­θρο νὰ συμ­με­τέ­χει σὲ ἀ­νά­λο­γες δρα­στη­ρι­ό­τη­τες. Ἐν­δει­κτι­κὲς εἶ­ναι:
α. Πα­ρα­τή­ρη­ση οἰ­κο­συ­στή­μα­τος που­λι­ῶν, πα­νί­δας, χλω­ρί­δας, ἐ­πι­σκέ­ψεις σὲ ὑ­δρο­βι­ό­το­πους.
β.  Ἀ­θλή­μα­τα πε­ρι­πέ­τειας (ρά­φτιν, πε­ζο­πο­ρί­α, ἱπ­πα­σί­α).
γ.  Πο­λι­τι­στι­κὲς πε­ρι­η­γή­σεις (ἐ­πι­σκέ­ψεις σὲ Μο­να­στή­ρια, Ἐκ­κλη­σί­ες, Λα­ο­γρα­φι­κὰ μου­σεῖ­α, βι­ο­τε­χνι­κὰ μου­σεῖ­α, πα­ρα­δο­σια­κοὺς οἰ­κι­σμοὺς, ἀρ­χαι­ο­λο­γι­κοὺς χώ­ρους).
δ.  Γα­στρο­νο­μί­α, Ἑλ­λη­νι­κὴ κου­ζί­να, οἰ­νο­ποι­εῖ­α, το­πι­κὰ προϊόν­τα.
Σὲ αὐ­τὸ τὸ συν­δυα­σμὸ ἔ­χουν στρα­τη­γι­κὸ ρό­λο οἱ δρό­μοι τοῦ κρα­σιοῦ, τοῦ λα­διοῦ, τῶν θερ­μῶν λου­τρῶν ἀ­να­ψυ­χῆς γιὰ νέ­ους καὶ ἡ­λι­κι­ω­μέ­νους. Ἔ­ξυ­πνες μορ­φὲς του­ρι­σμοῦ ποὺ προ­σφέ­ρουν πα­ρα­μο­νὴ σὲ ἀρ­χι­τε­κτο­νι­κὰ κα­τα­λύ­μα­τα σ᾿ ἕ­να ἤ­ρε­μου τύ­που ἀ­γρο­τι­κὸ το­πί­ο.
Στὸν το­μέ­α τῆς βι­ο­λο­γι­κῆς καλ­λι­έρ­γειας εἴ­μα­στε πο­λὺ πί­σω. Ὑ­πάρ­χουν πολ­λὰ πε­ρι­θώ­ρια, σὲ σύγ­κρι­ση μὲ ἄλ­λες Εὐ­ρω­πα­ϊκὲς χῶ­ρες. Στὴν Αὔ­ρα Τρι­κά­λων, ἕ­νας ἀ­πό­φοι­τος πα­νε­πι­στη­μί­ου, ποὺ ἀ­σχο­λή­θη­κε μὲ τὴ βι­ο­λο­γι­κὴ ἐ­κτρο­φὴ ἀ­γε­λά­δων καὶ προ­βά­των, ἔ­χει ἤ­δη κα­τα­κτή­σει τὴν Ἰ­τα­λι­κὴ ἀ­γο­ρὰ κρέ­α­τος. Μί­α ἄλ­λη πε­ρί­πτω­ση, ἀ­πὸ πολ­λὲς ποὺ μπο­ρεῖ κα­νεὶς νὰ ἀ­να­φέ­ρει, εἶ­ναι, δύ­ο ἀ­δέλ­φια ἀ­πὸ τὴ Βό­ρεια Ἑλ­λά­δα κα­τέ­κτη­σαν τὴν παγ­κό­σμια ἀ­γο­ρὰ μὲ πα­ρα­δο­σια­κὰ οἰ­κο­λο­γι­κὰ, σπι­τι­κὰ προϊόν­τα (γλυ­κὰ τοῦ  κου­τα­λιοῦ, μαρ­με­λά­δες, ζυ­μα­ρι­κὰ κ.λ.π).
Τὶς τε­λευ­ταῖ­ες δε­κα­ε­τί­ες ἀ­να­δει­κνύ­ε­ται ἡ ἀ­ξί­α τῶν πα­ρα­δο­σια­κῶν βι­ο­λο­γι­κῶν τυ­πι­κῶν προϊόν­των ἑ­νὸς τό­που, μί­ας πε­ρι­φέ­ρειας π.χ. ἡ Σπι­ρου­λί­να τῶν Σερ­ρῶν (λέ­γε­ται ὅ­τι τρο­φο­δο­τεῖται ἡ ΝΑΣΑ, γιὰ τοὺς ἀ­στρο­ναῦ­τες), τὰ μα­νι­τά­ρια τῆς Πι­ε­ρί­ας, ὁ κρό­κος τῆς Κο­ζά­νης κ.λ.π. Ἕ­να ἄλ­λο φυ­τό, ποὺ τὰ τε­λευ­ταῖ­α χρό­νια καλ­λι­ερ­γεῖ­ται ἀ­πὸ πολ­λοὺς πα­ρα­γω­γοὺς στὴν Ἑλ­λά­δα, εἶ­ναι τὸ ἱπ­πο­φα­ές, ἕ­να φυ­τὸ ποὺ οἱ καρ­ποὶ του ἔ­χουν φαρ­μα­κευ­τι­κὲς ἰ­δι­ό­τη­τες.

4

Ὅ­σοι ἀ­σχο­λοῦν­ται ἢ θὰ ἀ­σχο­λη­θοῦν μὲ τὴ γε­ωρ­γί­α, θὰ πρέ­πει νὰ ἐ­πι­σκέ­πτον­ται τὰ ἁρ­μό­δια ὄρ­γα­να καὶ ὑ­πη­ρε­σί­ες, προ­κει­μέ­νου νὰ βελ­τι­ώ­σουν τὶς γνώ­σεις τους γιὰ κα­λύ­τε­ρη πα­ρα­γω­γή.
Οἱ τε­λευ­ταῖ­ες δε­κα­ε­τί­ες ἀ­πέ­δει­ξαν, ὅ­τι οἱ γε­ωρ­γοὶ καὶ οἱ ἀ­γρό­τες δὲν μπο­ροῦν νὰ κι­νη­θοῦν μὲ ἀ­πόλ­υ­τη ἐ­πι­τυ­χία στὸ νέ­ο παγ­κό­σμιο πε­ρι­βάλ­λον, οὔ­τε ὡς σύ­νο­λα, οὔ­τε ὡς ἰ­δι­ῶ­τες. Νέ­ες μορ­φὲς ἀλ­λη­λεγ­γύ­ης καὶ συ­νερ­γα­σί­ας συλ­λο­γι­κῶν ὁ­μά­δων καὶ ἰ­δι­ω­τῶν μπο­ροῦν νὰ συγ­κρο­τήσουν ἕ­να νέ­ο πε­ρι­βάλ­λον καὶ μί­α ἄλ­λη ἀ­τμό­σφαι­ρα κοι­νό­τη­τας. Ὁ ἀν­τα­γω­νι­σμὸς καὶ ἡ συ­νερ­γα­σί­α πρέ­πει νὰ ἐ­ξε­λίσ­σον­ται σὲ ἕ­να δη­μι­ουρ­γι­κὸ πε­δί­ο, σὲ ἕ­να πε­δί­ο ἀλ­λη­λεγ­γύ­ης.
Νὰ ἀ­να­τρα­πεῖ ἡ τά­ση ἀ­να­ζή­τη­σης ἐρ­γα­σί­ας στὶς πό­λεις καὶ νὰ δι­ο­χε­τευ­τεῖ αὕτη πρὸς τὴν ὕ­παι­θρο. Νὰ βγεῖ ὁ ἀ­γρό­της ἀ­πὸ τὴν κοι­νω­νι­κὴ ὑ­πο­βάθ­μι­ση καί τὴν πε­ρι­θω­ρι­ο­ποί­η­ση. Στὸ μέλ­λον κύ­ρος θὰ ἔ­χει καὶ αὐ­τὸς ποὺ πα­ρά­γει κα­λὸ κρα­σί, κα­λὸ λά­δι, κα­λὸ τυ­ρί.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.

1. Ζα­χα­ρής Εὐ­στάθι­ος. Γε­ωρ­γι­κὴ καὶ συ­νε­ται­ρι­στι­κὴ οἰ­κο­νο­μί­α. Ἀ­θή­να 1995.
2. Με­σο­γεια­κὸ Ἀ­γρο­νο­μι­κὸ ἰν­στι­τοῦ­το Μον­πε­λι­έ. Δι­α­τρο­φὴ καὶ γε­ωρ­γί­α στὴ Με­σό­γει­ο. Ἀ­θή­να 1986.
3. Προ­βα­τᾶς Δη­μή­τριος. Ἐγ­χει­ρί­διο ἐ­πι­χει­ρη­μα­τι­κῆς γε­ωρ­γί­ας. Ἀ­θή­να 2007.
4.  Χα­ρα­λαμ­πί­δης Μι­χα­ήλ. Ἀ­γρο­φι­λί­α. Ἀ­θή­να 2002.

*ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ‘Ἐρῶ’ , Ι΄ ΤΕΥΧΟΣ, ΑΠΡ.-ΙΟΥΝ. 2012


http://www.enromiosini.gr/%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%83-%CF%85%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B8%CF%81%CE%BF%CF%85/